# Fındık üreticilerinin karşılaştıkları ekonomik sorunların ve TMO tarafından açıklanan fındık alım fiyatlarının etkilerinin araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4742)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4742
- **Tarih:** 15 Ekim 2026
- **İlk imza:** Elvan Işık Gezmiş (Yeni Parti, Giresun)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1c544b37-60b6-4db7-8e35-01a153ef5250
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4742-findik-ureticilerinin-karsilastiklari-ekonomik-sorunlarin-ve-tmo-tarafindan-aciklanan-find

> 10/4742 esas numaralı meclis araştırması önergesi 15 Ekim 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Elvan Işık Gezmiş (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Fındık üreticilerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunların, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan fındık alım fiyatlarının düşüklüğü ile serbest piyasa fiyatları arasındaki farkın nedenlerinin, TMO'nun alım politikalarının üretici üzerindeki etkilerinin ve fındık piyasasında fiyat istikrarının sağlanması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 104 ve 105'nci maddeleri kapsamında bir Meclis araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz. vaa

GEREKÇE

Fındık, başta Giresun olmak üzere Karadeniz Bölgesi'nin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olup üreticilerin, tarım işçilerinin, esnafın ve bölge ekonomisinin temel geçim kaynakları arasında yer almaktadır. Fındık üretiminde yaşanan sorunlar yalnızca üreticiyi değil, üretime bağlı bütün ekonomik faaliyetleri doğrudan etkilemektedir.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026-2027 fındık alım sezonu için yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Levant kalite fındığın kilogram fiyatını 250 TL, Giresun kalite fındığın kilogram fiyatını ise 255 TL olarak açıklamıştır. Bunun gerekçesi olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, belirlenen fiyatlarla üreticilerin depolama ve finansman ihtiyaçlarının karşılanmasının ve pazarlama kaynaklı sorunların giderilmesinin amaçlandığı belirtilmiştir.

Ancak, ne yazık ki TMO tarafından üreticinin fındıklarının tamamı alınmamakta, üretici özel sektöre mahkum edilmektedir. TMO tarafından açıklanan alım fiyatları ile serbest piyasada oluşan fiyatlar arasında ciddi farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle en çok fındık üretilen Giresun'da fındık üreticileri, ürünlerini kilogramı 180-190 TL seviyelerinden tüccara satmak zorunda kalmaktadır.

Giresun kalite fındık için 255 TL alım fiyatı açıkladığı bir dönemde, üreticinin aynı ürünü 180-190 TL seviyelerinden satmak zorunda kalması, kilogram başına 65-75 TL fiyat farkı anlamına gelmektedir. Üreticinin TMO tarafından açıklanan fiyat üzerinden ürününü değerlendirememesi, kamu alım politikalarının etkinliğinin ve piyasayı düzenleme işlevinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır.

Fındık üreticileri artan gübre, ilaç, işçilik, nakliye ve diğer üretim maliyetleri karşısında ekonomik güçlükler yaşamaktadır. Hasat döneminde borçlarını ödemek ve. üretim giderlerini karşılamak zorunda kalan çiftçilerin, ürünlerini bekletme imkânı bulunmadığında düşük fiyatlardan satış yapma riski artmaktadır. TMO'nun alım kapasitesi, randevu sistemi, ürün kabul koşulları ve ödeme sürelerinin üreticilerin satış tercihleri üzerindeki etkilerinin bütün yönleriyle incelenmesi gerekmektedir.

Fındık üreticisinin emeğinin karşılığını alabilmesi, açıklanan kamu alım fiyatlarının üretici açısından fiilen erişilebilir. olması ve serbest piyasada yaşanan fiyat dalgalanmalarının nedenlerinin ortaya konulması büyük önem taşımaktadır.

Tüm bu nedenlerle; TMO'nun fiyat belirleme politikası ile üreticilerin ürünlerini açıklanan fiyatların altında satmak zorunda kalmalarına yol açan etkenlerin, TMO'nun alım ve ödeme politikalarının, fındık piyasasında fiyat oluşumunu etkileyen unsurların ve üreticilerin uğradığı ekonomik kayıpların belirlenmesi ile buna yönelik alınacak tedbir ve teşviklerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü' nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılmasını arz, ve-t ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (Yeni Parti, Giresun). “Fındık üreticilerinin karşılaştıkları ekonomik sorunların ve TMO tarafından açıklanan fındık alım fiyatlarının etkilerinin araştırılarak bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4742, 15 Ekim 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4742-findik-ureticilerinin-karsilastiklari-ekonomik-sorunlarin-ve-tmo-tarafindan-aciklanan-find (erişim: 3 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1c544b37-60b6-4db7-8e35-01a153ef5250

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.