# Artan yoksulluğa bağlı olarak ortaya çıkan sorunların araştırılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/484)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/484
- **Tarih:** 19 Ekim 2023
- **İlk imza:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6220d08c-aa26-44bd-88ed-018b61d125ab
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-484-artan-yoksulluga-bagli-olarak-ortaya-cikan-sorunlarin-arastirilmasi-ve-alinmasi-gereken-on

> 10/484 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Artan yoksulluk ve buna bağlı olarak ortaya çıkan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Ekonomideki kötü kötü gidişata bağlı olarak artan yoksulluk ülkemizin en temel sorunlarından birisi haline gelmiştir. Dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için gereken aylık gıda harcaması tutarı yani açlık sınırı Eylül ayında 13 bin 334 TL'ye çıkmıştır. Buna karşılık, giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu harcamaların toplamını oluşturan yoksulluk sınırı ise aynı ay içinde 43 bin 433 TL'ye yükselmiştir.

Enflasyon artışı bir türlü önlenememiştir. Eylül ayı enflasyonu yüzde 61,53'e fırlamıştır. Türkiye yüksek enflasyon rakamları ile dünya da ilk sıralarda yer almaya başlamıştır. Kur artışı karşısında değer kaybeden TL karşısında hayat iyice pahalanmıştır. Artan enflasyon ve hayat pahalılığı karşında maaş artışları çok düşük seviyede kalmıştır. Emeklilerin büyük bir kısmı son yapılan maaş zamlardan yararlanamamıştır. Böylece artan hayat pahalılığı ülkemizde yoksulluğu her geçen gün artırmıştır. İşçiler, memurlar, yoksulluk sınırı, emekliler ve asgari ücretle çalışan kesim de açlık sınırı altında kalmıştır. Buna karşılık piyasa da her gün birçok ürüne sık sık zam yapılmaya başlamıştır.

Yüksek fiyatları nedeniyle meyve, sebze ve gıda ürünlerine ulaşım zorlaşmıştır. Akaryakıt zamları almış başını gitmiştir. Seçim öncesi litresi 18,63 TL olan motorinin litresi 40,20 TL'ye ve yine seçim öncesi 19,81 olan benzinin litre fiyatı da 40,16 TL*ye yükselmiştir. Çiftçinin ve taşımacılık sektörünün en önemli girdileri arasında yer alan motorindeki fiyat artışı piyasada iğneden ipliğe zam olarak yansımış ve her ürünün fiyatı inanılmaz şekilde artmıştır.

Ağustos ayında 2 kg'lık piknik tüpünün fiyatı 99 TL'ye, 12 kg'lık ev tüpünün fiyatı da 500 TI.ye çıkmıştır. Et, süt ve süt ürünlerinin fiyatı birkaç yıl öncesine oranla yüzde 300 artmıştır. Mayıs ayından bu yana şekere 11 kez zam yapılmıştır. Mayıs başında KDV hariç kilogram fiyatı 18,5 TL olan bir kilo toz şekerin toptan fiyatı 1 Eylül itibariyle indirimsiz olarak KDV hariç 27 TL'ye yükselmiştir. Böylece şeker son dört ay içinde yüzde 46 zamlanmıştır. Çay fiyatlarına yüzde 15 oranında yeni bir zam daha yapmıştır. Böylece çaya son üç ay içinde dördüncü zam gelmiştir. Haziran'dan bu yana kuru çay fiyatları yüzde 88,2 zamlanmıştır. Konutların ve işyerlerinin kiraları artışları önlenemez bir şekilde artmıştır. Ülkemizde ilk defa yine bu dönemde ev sahibi-kiraca kavgaları başlamıştır. Kredi ve kredi kartları borçları artmıştır. Elektrik ve doğalgaz faturaları cep yakmaya başlamıştır. Hayat iyice pahalanmış, toplumun büyük bir kesimi aldıkları maaşlarla geçinemez hale gelmiştir.

Artan hayat pahalılığı karşısında milyonlarca insan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Belediyeler tarafından yapılan sosyal yardımlarla yaşamaya başlamıştır. 2020 yılında borcunu ödeyemedikleri için 343 bin 68 hanenin elektriği kesilmiştir. Bu rakam 2021 yılında 424 bin 75 Ve çıkmıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlığı tarafından 2017 yılında 3,2 milyon haneye yardım yapılırken, 2022 yılında 4,4 milyon haneye yardım yapılmaya başlamıştır.

Bu nedenle, artan yoksulluk ve buna bağlı olarak ortaya çıkan sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

Bilal bil Zİ hibe

---

**Kaynak gösterme:** Burhanettin Kocamaz (İYİ Parti, Mersin). “Artan yoksulluğa bağlı olarak ortaya çıkan sorunların araştırılması ve alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/484, 19 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-484-artan-yoksulluga-bagli-olarak-ortaya-cikan-sorunlarin-arastirilmasi-ve-alinmasi-gereken-on (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/6220d08c-aa26-44bd-88ed-018b61d125ab

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.