# Basın özgürlüğünün gerilemesine neden olan uygulamaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4933)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4933
- **Tarih:** 2 Kasım 2026
- **İlk imza:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7fe7b825-0d07-4e93-a010-01a1a0630a12
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4933-basin-ozgurlugunun-gerilemesine-neden-olan-uygulamalarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-on

> 10/4933 esas numaralı meclis araştırması önergesi 2 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Selcan Taşcı (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'nin basın özgürlüğü karnesi her yıl biraz daha geriye gidiyor. Öyle ki, gazetecileri ve medya kuruluşlarını hedef alan şafak baskınları, gözaltı ve tutuklamalar ülkemizin yeni normali haline geldi. 2026 yılı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye 180 ülke arasında 163'ncü sırada yer aldı. Bu, aynı endekste 99'ncı sırada yer aldığımız 2002'den bugüne, temel -hak ve özgürlükler alanında 64 ülkenin daha altına düştüğümüz anlamına geliyor.

Basın üzerindeki Demokles Kılıcı, bireysel baskılarla da sınırlı kalmıyor; özgür haberciliğe dönük kuşatma kayyım uygulamaları ve RTÜK"ün idari para cezalarıyla da kendini gösteriyor.

Türkiye'de basın özgürlüğünün günden güne gerilemesine neden olan uygulamaların tespit edilmesi ve gazetecilik faaliyetlerinin özgürce yürütülmesini sağlamak adına atılacak adımların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci maddesi ile Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılarak Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederiz.

GEREKÇE

Basın, toplum adına yasama, yürütme ve yargı organlarını denetleyen, kamuoyu oluşturan bağımsız dördüncü güç olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple basın özgürlüğü, aynı zamanda tüm özgürlüklerin teminatı olarak değerlendirilmelidir. Ancak ülkemizde basın hürriyetini kısıtlayıcı uygulamalar her geçen yıl artarak devam etmekte, durum düzelmek bir yana, giderek daha vahim bir hal almaktadır. Ekim 2022'de yürürlüğe giren ve iktidarın elinde bir sansür aracına dönüşmesi sebebiyle "Sansür Yasası" olarak da nitelendirilen "Dezenformasyonla Mücadele Yasası" kapsamında, en az 83 gazeteci 114 kez suçlandı.

Gazeteciler, yayınlarında kullandıkları başlıklar sebebiyle "halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçlamasıyla tutuklanmaktadır. Oya Lale Özan Arslan, tutuklanma gerekçesini dahi anlamlandıramadan, yaşananları bir yere oturtamadan 40 gün cezaevinde kaldı. Murat Ağırel, alışılmışın dışında bir haber yaptığı için değil, yeterli kanıt bulunmadığı gerekçesiyle haberleştirmediği bir konu üzerinden cezaevine konuldu. Üstelik ev hapsinde tutulmasına ve ayağında elektronik kelepçe bulunmasına rağmen, "yeterli gelmeyen tedbir ihtiyacı" gerekçesiyle tutuklandı. İsmail Arı ise bir bürokratın şikayeti üzerine 2026 yılı içerisinde ikinci kez tutuklandı. Yüzyılın vurgunu olarak nitelendirilen fon dolandırıcılığında, milletin parasını alan kişilerden tespit edilenler dahi tutuklanmazken, haklarında işlem yapılması gönüllü olarak para iade etmeleri şartına bağlanır gibi bir tablo ortaya çıkmıştır. Buna karşılık, konuyla ilgili ellerindeki iddiaları kamuoyuyla paylaşan gazeteciler Mustafa Balcı ve Şaban Sevinç jet hızıyla tutuklanmıştır.

Özgür basın üzerinde kurulmak istenen tahakküm, yalnızca basın mensuplarına "uygulanan adli baskılarla sınırlı kalmamaktadır. Muhalif medya kuruluşlarına atanan kayyımlar aracılığıyla sansür uygulamaları da devam etmektedir. Öncesinde TELE1"e, son olarak, 2026 yılının Ekim ayında Halk TV'ye kayyım atanmış, kanalın yayın akışı ve içerikleri değiştirilmiştir. Kayyım atanmasına gerekçe olarak gösterilen kanal sahibi hakkındaki iddialar hukukun konusu olmakla birlikte, kanalın yayın çizgisini oluşturan yayın yönetmeni ve çalışanların durumu dikkate alınmamış; kanal, muhalif yayın çizgisinden uzaklaştırılmıştır. Gerçekleştirilen bu uygulama, Anayasa'nın 28. maddesinde yer alan "Basın hürdür, sansür edilemez." hükmüne ve 30. maddesinde düzenlenen basın araçlarının işletilmekten alıkonulamayacağına ilişkin açık hükme de aykırıdır.

Kayyım uygulamalarının yanı sıra, yayın hayatına devam etme çabasındaki kanalların da faaliyetlerini sürdüremez hale getirilmesi için RTÜK önemli bir aparata dönüştürülmüştür. RTÜK, 2025 yılında SZC TV, TELE 1, HALK TV ve NOW TV gibi muhalif medya kuruluşlarına (nitekim TELE 1 ve Halk TV'ye kayyım atanmıştır) toplam 53 ceza vererek yaklaşık 93 milyon TL idari para cezası uygulamış; iktidara yakınlığıyla bilinen kanallar ise

Tekirdağ Milletvekili yılı cezasız kapatmıştır. Bu tablo, medya sektörünün patronaj ilişkileri ve iktidar odaklı bir yapı doğrultusunda şekillendirildiğini göstermektedir.

Özgür basının ortadan kaldırılması, günün sonunda ülkemizin değil, dar bir iktidar grubunun menfaatine olacaktır. Giderek artan baskıların sona erdirilmesi ve basın mensuplarının mesleklerini icra ederken "ya hapis ya kiralık kalem" seçenekleri arasına sıkıştırılmayacağı bir düzenin kurulması için Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bir

Meclis Araştırması Komisyonu kurulmasının gerekli olduğunu düşünüyoruz.

[PDF s. 4: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Selcan Taşcı (İYİ Parti, Tekirdağ). “Basın özgürlüğünün gerilemesine neden olan uygulamaların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4933, 2 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4933-basin-ozgurlugunun-gerilemesine-neden-olan-uygulamalarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-on (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7fe7b825-0d07-4e93-a010-01a1a0630a12

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
