# Küçük ve orta ölçekli işletmelerin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4943)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4943
- **Tarih:** 3 Kasım 2026
- **İlk imza:** Talat Dinçer (Yeni Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5dff164a-c3bf-438a-9c5c-01a1a1435572
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4943-kucuk-ve-orta-olcekli-isletmelerin-karsilastigi-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken

> 10/4943 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Talat Dinçer (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye ekonomisinin bel kemiğini oluşturan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) ile mahalle esnafı; yüksek enflasyon baskısı, artan işletme ve kira maliyetleri ile denetimsiz piyasa yapısı nedeniyle zorlu bir hayatta kalma mücadelesi vermektedir. TESK'in 2026 yılı Ekim ayı güncel verilerine göre, yalnızca 2026 yılının ilk 9 ayında 93 bin 95 esnaf kepenk kapatarak faaliyetini sonlandırmıştır. Geçen yılın aynı dönemine göre kapanış oranlarında %11,8'lik bir artış yaşanmış ve afet bölgesi hariç Türkiye genelinde günde ortalama 345 esnaf iş yerini tasfiye etmek zorunda kalmıştır. Bu tablo, sadece dönemsel bir dalgalanma değil; perakende piyasasındaki kuralsızlığın ve yapısal zafiyetlerin tetiklediği ciddi bir sosyoekonomik daralmadır. Bu sürecin en büyük nedenlerinden biri, AVM'lerin ve zincir marketlerin plansızca yayılması ve yarattığı orantısız rekabet ortamıdır. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında hiçbir demografik planlama, mesafe şartı ya da nüfus sınırlaması olmaksızın açılan bu yapılar, yerel esnafın hareket alanını daraltmakta ve geleneksel ticaret kültürünü zayıflatmaktadır.

Gayrimenkul piyasası raporlarına göre ülke genelinde aktif faaliyet gösteren AVM sayısı 465'e ulaşırken, ulusal ve indirim konseptli zincir marketlerin toplam şube sayısı ise 60 bin sınırını aşarak en küçük mahallelere, hatta köylere kadar yayılmıştır. Büyük ölçekli organize perakende ağını elinde tutan bu yapıların tedarik gücü karşısında, geleneksel bakkal, manav ve kasabın kendi imkânlarıyla rekabet etmesi imkânsız hale gelmiştir. Üstelik bu kontrolsüz büyüme, yerli üreticinin pazarlık gücünü eritmekte ve ticari sermayenin belirli merkezlerde tekelleşmesine yol açmaktadır. Anayasa'nın 173. maddesi, devlete 'esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alma' görevini açıkça yüklemektedir. Ancak Ticaret Bakanlığı, bugüne kadar esnaf odalarının beklediği sınırlandırıcı adımları sahaya tam anlamıyla yansıtamamıştır. 2026 yılı yasama döneminde de TBMM gündemine taşınan ve zincir marketlerin pazar payı ile açılış kriterlerini düzenlemeyi hedefleyen Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun değişiklikleri, kalıcı ve keskin bir koruma kalkanı oluşturmakta henüz yetersiz kalmıştır.

Perakende sektörü, serbest piyasa adı altında denetimsiz bir büyüme modeline bırakılarak yerel işletmeler büyük sermaye karşısında yalnız bırakılmıştır. Bu durum sadece ekonomik bir kayıp değil; aynı zamanda mahalle kültürünün yok olması, sosyal dayanışma ağlarının çözülmesi ve bölgesel gelir adaletsizliğinin daha da derinleşmesi anlamına gelmektedir. Unutulmamalıdır ki yerel esnafın ayakta kalamadığı bir ekonomik yapıda tam anlamıyla bağımsız ve dirençli bir ulusal piyasadan söz edilemez. Küçük işletmelerin yapısal olarak korunmadığı, tamamen zincir sermaye odaklı işleye&a bir model; uzun vadede tekel fiyatlamalarını, yerel istihdamın niteliksizleşmesini ve ekonomişbağımlılığı artırmaktan başka bir sonuç üretmeyecektir. Bu noktada Anayasamızın 98'nci Tü Üre Büyük Millet/Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araşt ılma arz ederim. 23.10.2026

Sapan

[PDF s. 2: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (Yeni Parti, Mersin). “Küçük ve orta ölçekli işletmelerin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4943, 3 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4943-kucuk-ve-orta-olcekli-isletmelerin-karsilastigi-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/5dff164a-c3bf-438a-9c5c-01a1a1435572

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
