# TOKİ projelerinin akıbetinin araştırılarak projelerin planlı bir şekilde tamamlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4949)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4949
- **Tarih:** 3 Kasım 2026
- **İlk imza:** Talat Dinçer (Yeni Parti, Mersin)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1402dac8-bfe3-4810-b9e0-01a1a56750d5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4949-toki-projelerinin-akibetinin-arastirilarak-projelerin-planli-bir-sekilde-tamamlanmasi-icin

> 10/4949 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Talat Dinçer (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

2002 yılından bu yana Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen konut ve arsa projeleri, dar ve orta gelirli yurttaşların barınma ihtiyacını karşılamak amacıyla kamu kaynaklarıyla hayata geçirilmiştir. Resmi açıklamalara göre bugüne kadar yaklaşık 1,3 milyon sosyal konut projesi başlatılmış ve önemli bir kısmı tamamlanmıştır. Ancak projelerin ilan edilme aşamaları ile fiili teslim süreçleri arasındaki zamansal uçurum ve şeffaf bilgi eksikliği, son yıllarda ciddi bir 'TOKİ mağdurları' kitlesi yaratmıştır.

Özellikle 2022 yılında 'Cumhuriyet Tarihinin En Büyük Sosyal Konut Hamlesi' olarak duyurulan 'İlk Evim Arsa' projesinde mağduriyetler 2026 yılı son çeyreği itibarıyla derinleşerek devam etmektedir. Cumhurbaşkanlığı tarafından '2 yılda teslim' vaadiyle kurası çekilen projede, aradan yaklaşık 4 yıl geçmesine rağmen yüz binlerce vatandaş hâlâ arsalarının yerini, ada-parsel bilgisini veya kesin teslim tarihini öğrenememiştir. Bakanlık ve TOKİ kanadından yapılan açıklamalarda 120 bin hak sahibi için planlama ve teknik altyapı çalışmalarının bitirilerek tahsis aşamasına geçildiği belirtilse de sahada birçok bölgede henüz imar planları dahi onaylanmamış, yer belirleme kuraları çekilmemiştir. Sürecin uzaması nedeniyle hak sahiplerinin iletişim ve yardımlaşma gruplarında (Facebook, Şikayetvar vb.) arsa haklarını devretmek istemesi, projenin yarattığı hayal kırıklığını gözler önüne sermektedir.

Bunun da ötesinde, teslimlerin gecikmesi orta ve dar gelirlileri ciddi bir finansal çıkmaza sürüklemiştir. Lansman döneminde fiyatların sabit kalacağı veya TOKİ'nin yapım süreçlerine (finansman/altyapı) güçlü destek sağlayacağı algısı yaratılmışken, 2026 yılında Ziraat Bankası üzerinden sözleşme imzalamaya çağrılan (İstanbul Silivri Büyükçavuşlu gibi etaplarda son ödeme tarihi 27 Ekim 2026 olan) vatandaşlardan 100.000 TL'yi bulan yüksek ön katılım bedelleri/peşinatlar talep edilmektedir. Üstelik CİMER ve resmi kanallardan vatandaşlara iletilen yapı finansmanı desteklerinin verilmeyeceği yönündeki bildirimler, inşaat maliyetlerinin katlandığı bu ekonomik ortamda 'arsayı alsa bile ev yapamayacak' milyonlarca dar gelirliyi çaresiz bırakmıştır. Hak sahipleri 'altyapı ve bürokratik süreçler sürüyor' gerekçesiyle belirsizliğe mahkum edilirken, lansman fiyatlarının güncellenmesi ve ek mali yükler projeyi umut olmaktan çıkarıp ekonomik bir yüke dönüştürmüştür.

Kamu kaynaklarıyla yürütülen bu projelerde şeffaflık ve hesap verebilirlik esastır. TOKİ; il bazında netleşen parselasyon haritalarını, altyapı ihale tarihlerini ve tapu teslim takvimlerini hiçbir muğlaklığa yer vermeden şeffafça ilan etmek zorundadır. Yerini görmediği, ne zaman inşaata başlayacağını bilmediği bir arsa için yıllarca bekletilen ve ekonomik olarak sıkıştırılan yurttaşların talebi nettir: net bilgi, makul ve yasal olarak bağlayıcı bir teslim takvimi ile finansal güvence. Bu adımlar atılmadığı sürece, sosyal devletin temelini oluşturan barınma hamleleri ne yazık ki birer mağduriyet öyküsü olarak kalmaya tHlevam edecektir. Bu noktada Anayasamızın 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'nci maddeleri gereğince Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ederim. 27N)0.2026

Arap lerLe | Uacaok — ALA Taha DAR) İK ları Hu ;

---

**Kaynak gösterme:** Talat Dinçer (Yeni Parti, Mersin). “TOKİ projelerinin akıbetinin araştırılarak projelerin planlı bir şekilde tamamlanması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4949, 3 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4949-toki-projelerinin-akibetinin-arastirilarak-projelerin-planli-bir-sekilde-tamamlanmasi-icin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1402dac8-bfe3-4810-b9e0-01a1a56750d5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
