# MESEM uygulamaları ile iş kazaları, işçi ölümleri ve çocuk işçiliğinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4975)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4975
- **Tarih:** 4 Kasım 2026
- **İlk imza:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1f0d45c3-5602-4965-a724-01a1abe8d35d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4975-mesem-uygulamalari-ile-is-kazalari-isci-olumleri-ve-cocuk-isciliginin-nedenlerinin-arasti

> 10/4975 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Tahtasız (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de iş kazaları sonucunda meydana gelen ölümlerin ve çocuk işçiliğinin ulaştığı boyutların, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında eğitim gören çocukların işyerlerinde maruz kaldıkları ölümcül kazaların, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerindeki yetersizliklerin, denetim eksikliklerinin ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının bütün yönleriyle araştırılması; yaşanan ölümlerin önlenmesine, çocuk işçiliğiyle etkin mücadele edilmesine ve çocukların yaşam, sağlık ve eğitim haklarının korunmasına yönelik kalıcı çözümlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 30.10.2026

GEREKÇE

Türkiye'de iş cinayetleri, alınması gereken önlemlere ve yürürlükteki yasal düzenlemelere rağmen çalışma yaşamının en ağır sorunlarından biri olmaya devam etmektedir. Her yıl binlerce emekçinin çalışırken hayatını kaybetmesi, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin kamu politikalarının, denetim mekanizmalarının ve yaptırımların etkinliğinin sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumunun 2025 yılı istatistiklerine göre, iş kazaları sonucunda 4/a kapsamındaki 1.931 ve 4/b kapsamındaki 13 sigortalı olmak üzere toplam 1.944 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu rakam, Türkiye'de her gün ortalama beşten fazla insanın çalışırken yaşamını yitirdiğini göstermektedir.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisinin 7 Ekim 2026 tarihli raporuna göre ise 2026 yılının yalnızca ilk dokuz ayında en az 1.736 işçi yaşamını yitirmiş, hayatını kaybedenlerin 66'sını çocuk işçiler oluşturmuştur. Eylül ayında en az 226 işçinin hayatını kaybettiği, Mayıs-Eylül döneminde art arda beş ay boyunca aylık işçi ölümlerinin 200'ün üzerinde gerçekleştiği bildirilmiştir.

Çocuk işçiliğine ilişkin veriler ise çok daha vahim bir tabloyu ortaya koymaktadır. İSİG Meclisinin 22 Eylül 2026 tarihli raporuna göre, 2025-2026 eğitim öğretim döneminde en az 95 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiştir. Bu çocukların bir bölümünün henüz 15 yaşından küçük olması, çocuk işçiliğinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda ciddi bir çocuk hakları ve toplumsal adalet sorunu olduğunu göstermektedir.

Diğer taraftan Mesleki Eğitim Merkezleri kapsamında öğrencilerin haftanın dört gününü işletmelerde geçirmesi, uygulamalı mesleki eğitimin niteliği, çocukların çalışma koşulları, işletmelerin yeterliliği ve denetimlerin etkinliği konusunda ciddi tartışmaları beraberinde getirmiştir.

MESEM uygulamasının bazı işletmeler tarafından çocukları düşük maliyetli iş gücü olarak çalıştırmanın bir aracına dönüştürüldüğü; öğrencilerin yaşlarına uygun olmayan, ağır ve tehlikeli işlerde görevlendirildiği; iş güvenliği eğitimlerinin yeterince verilmediği ve yaşanan kazaların tamamının kamuoyuna yansımadığı yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Mesleki eğitim adı altında işyerlerine yönlendirilen çocukların güvenliğinin sağlanmasında Mili Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, eğitim kurumları ve işverenler arasındaki görev, yetki ve sorumluluk paylaşımının da incelenmesi zorunludur.

İş cinayetlerinin önemli bir bölümünün inşaat, tarım, madencilik, taşımacılık ve sanayi gibi yüksek riskli işkollarında yoğunlaşması; mevcut denetimlerin yeterliliğini, işverenlere uygulanan yaptırımların caydırıcılığını ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının fiilen ne ölçüde uygulandığını tartışmaya açmaktadır.

Çalışmak için evinden çıkan bir insanın akşam ailesine sağ salim dönebilmesi, devletin güvence altına almakla yükümlü olduğu en temel haklardan biridir. Çocukların yeri ise ölüm tehlikesi taşıyan işyerleri değil, güvenli eğitim ortamlarıdır.

Bu nedenle, iş cinayetlerinin ve çocuk işçi ölümlerinin nedenlerinin, önceden tespit edilebilir risklere karşı alınmayan önlemlerin, denetim eksikliklerinin ve ilgili kurumların sorumluluklarının bütün yönleriyle ortaya çıkarılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulması zorunluluk arz etmektedir.

[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum). “MESEM uygulamaları ile iş kazaları, işçi ölümleri ve çocuk işçiliğinin nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4975, 4 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4975-mesem-uygulamalari-ile-is-kazalari-isci-olumleri-ve-cocuk-isciliginin-nedenlerinin-arasti (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/1f0d45c3-5602-4965-a724-01a1abe8d35d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
