# Maden mühendisliği alanında; eğitim, staj, istihdam, çalışma koşulları ve denetim konularındaki sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4979)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4979
- **Tarih:** 4 Kasım 2026
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/763f93c6-12a3-4ff3-810a-01a1a6d0a48b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4979-maden-muhendisligi-alaninda-egitim-staj-istihdam-calisma-kosullari-ve-denetim-konulari

> 10/4979 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de maden mühendisliği eğitiminin niteliğinin, laboratuvar ve güvenli saha uygulamalarının, staj imkânlarının, mezunların istihdam ve çalışma koşullarının, daimi nezaretçilerin mesleki bağımsızlığı ile yetki ve sorumluluklarının araştırılması; maden işletmelerindeki iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının, üretim baskısının, teknik personel ihtiyacının ve kamusal denetimlerin yeterliliğinin incelenerek maden kazalarının önlenmesine ve meslek mensuplarının haklarının korunmasına yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri u rica Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 02.11.2026

GEREKÇE

Madencilik faaliyetleri; göçük, patlama, yangın, gaz birikmesi ve diğer ağır iş kazası riskleri nedeniyle çalışanların yaşamı ve sağlığı bakımından yüksek güvenlik önlemleri gerektirmektedir. Bu alanda görev yapan maden mühendislerinin mesleki yeterliliği, çalışma koşulları ve teknik kararlarını bağımsız biçimde verebilmeleri, maden işletmelerinde güvenliğin sağlanması açısından doğrudan önem taşımaktadır.

Maden mühendisliği eğitiminde yeraltı ve açık ocak işletmeciliği, havalandırma, tahkimat, patlatma, risk analizi ve acil durum yönetimi gibi konularda uygulamalı eğitimin yeterliliği önemlidir. Üniversitelerin laboratuvar ve saha imkânları arasındaki farklılıklar, öğrencilerin güvenli koşullarda staj yapabilmesi, işletmelerde yeterli teknik gözetim altında deneyim kazanabilmesi ve mezuniyet öncesinde gerekli mesleki yeterlilikleri edinebilmesi bakımından karşılaşılan sorunlar araştırılmalıdır.

3213 sayılı Maden Kanunu, maden işletmelerinde mühendislik nezareti ve teknik personel istihdamını düzenlemektedir. Ancak Sayıştayın 2024 yılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü denetim raporunda, daimi nezaretçilere yüklenen sorumlulukların ağırlığı ile görevlerine son verilme usulleri arasında uyumsuzluk bulunduğu tespit edilmiştir. Maden Mühendisleri Odası da mühendislerin ücretlerinin ödenmemesi, görevden alınma endişesi ve işveren karşısındaki bağımlılıklarına ilişkin sorunları gündeme getirmiştir. Bu durum, iş güvenliğine ilişkin teknik tespitlerin baskı altında kalmadan yapılabilmesi ve gerekli önlemlerin uygulanabilmesi bakımından mevcut hukuki güvencelerin yeterliliğinin araştırılmasını gerektirmektedir.

Madencilik faaliyetlerinde üretim hedeflerinin iş güvenliği kararları üzerindeki etkisi, riskli durumların bildirilmesi ve gerekli faaliyetlerin durdurulmasına ilişkin süreçlerin etkinliği ayrıca incelenmelidir. Nitekim Ankara Çayırhan'daki bir maden işletmesinde 2025 ve 2026 yıllarında meydana gelen göçükler, daha önce yaşanan kazalar ve yapılan teknik uyarılar sonrasında gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının araştırılmasının önemini ortaya koymaktadır. İşverenlerin güvenlik yükümlülükleri, vardiya düzeni, taşeronluk ve rödovans uygulamaları ile kamu denetimlerinin sıklığı ve etkinliği bu çerçevede değerlendirilmelidir.

Maden Mühendisleri Odasının 2026 yılında yayımladığı araştırmada, katılımcıların önemli bir bölümünün uzun çalışma saatleri, işsizlik, gelecek kaygısı ve işyerinde psikolojik baskı sorunları yaşadığı belirtilmiştir. Bu bulgular, meslek mensuplarının ücret ve iş güvencesi, fazla çalışma, mesleki sorumlulukları ve çalışma koşullarının ayrıca incelenmesini gerekli kılmaktadır. Mezunların kamu ve özel sektörde mesleklerine uygun istihdam olanakları ile üniversite kontenjanları ve sektörün nitelikli mühendis ihtiyacı arasındaki ilişkinin de belirlenmesi önem taşımaktadır.

Anayasa'nın 17, 42, 49 ve 50'nci maddeleri ile 3213 sayılı Maden Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında; maden mühendisliği eğitiminin niteliğinin, meslek mensuplarının haklarının, teknik karar güvencelerinin, işveren yükümlülüklerinin.ve denetimlerin yeterliliğinin araştırılarak çalışanların yaşamını koruyacak y belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Arağtı kurulması zorunlu hale gelmiştir.

[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa). “Maden mühendisliği alanında; eğitim, staj, istihdam, çalışma koşulları ve denetim konularındaki sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4979, 4 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4979-maden-muhendisligi-alaninda-egitim-staj-istihdam-calisma-kosullari-ve-denetim-konulari (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/763f93c6-12a3-4ff3-810a-01a1a6d0a48b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
