# Türkiye'de yaşayan Abhazların yurt dışındaki yakınlarıyla aile ve kültürel bağlar konusunda karşılaştıkları sorunların araştırılarak araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4987)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4987
- **Tarih:** 4 Kasım 2026
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fe23e920-1423-442e-b17b-01a1a6d5df03
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4987-turkiye-de-yasayan-abhazlarin-yurt-disindaki-yakinlariyla-aile-ve-kulturel-baglar-konusund

> 10/4987 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mahmut Tanal (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de yaşayan Abhazların Abhazya'daki yakınlarıyla ailevi ve kültürel bağlarını sürdürmelerinde karşılaştıkları seyahat ve ulaşım sorunlarının, bu sorunların eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerinin, dil ve kültürlerini yaşatma konusundaki ihtiyaçlarının araştırılması; seyahat belgeleri, doğrudan deniz ve hava ulaşımı ile parlamenter temaslara ilişkin hukuki, idari ve diplomatik imkânların belirlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 02.11.2026,

GEREKÇE

Türkiye'de yaşayan Abhazların Abhazya'daki yakınlarıyla sürdürdükleri ailevi, sosyal ve kültürel ilişkiler, tarihsel bağların ve ortak kültürel mirasın önemli bir parçasıdır. Ancak karşılıklı seyahatte yaşanan belge ve ulaşım sorunları, ailelerin bir araya gelmesini güçleştirmekte; eğitim, sağlık ve kültürel faaliyetlere katılım bakımından da çeşitli mağduriyet iddialarına yol açmaktadır.

2026 yılında kamuoyuna yansıyan başvurularda, Abhazya'da düzenlenen pasaportların Türkiye'de geçerli seyahat belgesi olarak kabul edilmesi ve Türkiye ile Abhazya arasında doğrudan deniz ve hava ulaşımının sağlanması talep edilmiştir. Mevcut seyahat belgelerinin kabulüne ilişkin kısıtlamalar, alternatif güzergâhların uzunluğu, ulaşım maliyetleri ve sınır geçişlerindeki işlemler, karşılıklı ziyaretlerin önündeki başlıca sorunlar arasında gösterilmektedir.

Bu güçlükler özellikle acil tedavi ihtiyacı bulunan hastalar, hasta yakınlarına refakat etmek isteyenler, cenaze ve aile ziyaretlerine katılacak kişiler ile öğrenciler bakımından önem taşımaktadır. Seyahat ve ikamet işlemlerinde karşılaşılan sorunların yanı sıra öğrencilerin kayıt, diploma tanınması ve denklik süreçlerinde yaşayabileceği güçlüklerin belirlenmesi, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimde ortaya çıkan ihtiyaçların somutlaştırılması gerekmektedir.

Türkiye'nin mevcut dış politika tutumu ve uluslararası yükümlülükleri çerçevesinde, seyahat belgelerinin kabulüne ilişkin hukuki imkânlar ile insani amaçlı istisnaların uygulanabilirliği açıklığa kavuşturulmalıdır. Doğrudan deniz ve hava ulaşımına yönelik taleplerin önündeki hukuki, teknik ve diplomatik engellerin, gerekli izin süreçlerinin ve alternatif ulaşım seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Parlamenter temasların geliştirilmesine ilişkin taleplerin mevcut mevzuat bakımından karşılanma imkânları da incelenmelidir.

Diğer yandan, Türkiye'deki Abhaz toplumunun dilini ve kültürel mirasını gelecek kuşaklara aktarabilmesi bakımından seçmeli dil eğitiminin uygulanması, öğretmen ve eğitim materyali ihtiyacı, kültürel yayınlar, arşiv çalışmaları ve sivil toplum faaliyetlerinin karşılaştığı güçlükler de araştırılmalıdır. :

Anayasa'nın aile hayatının korunmasına, eğitim ve sağlık hakkına ilişkin hükümleri ile Türkiye'nin uluslararası yükümlülükleri dikkate alınarak, ilgili kamu kurumlarının mevcut yetkilerini nasıl kullandığının ve karşılaşılan sorunlara yönelik başvuruların nasıl değerlendirildiğinin ortaya konulması önemlidir.

Bu nedenle, Türkiye'de yaşayan Abhazların aile bağlarını sürdürebilmeleri, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişebilmeleri ve kültürel miraslarını koruyabilmeleri için karşılaşılan sorunların nedenlerinin, ilgili idarelerin sorumluluklarının ve hukuken uygulanabilir çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması zorunlu hale gelmiştir.

[PDF s. 3: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (Yeni Parti, Şanlıurfa). “Türkiye'de yaşayan Abhazların yurt dışındaki yakınlarıyla aile ve kültürel bağlar konusunda karşılaştıkları sorunların araştırılarak araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4987, 4 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4987-turkiye-de-yasayan-abhazlarin-yurt-disindaki-yakinlariyla-aile-ve-kulturel-baglar-konusund (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/fe23e920-1423-442e-b17b-01a1a6d5df03

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
