# Kömürlü termik santraller ve fosil yakıt kullanımını nedeniyle oluşan hava kirliliğinin etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/4991)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/4991
- **Tarih:** 4 Kasım 2026
- **İlk imza:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f84d07ae-04bc-4d40-a6f4-01a1abd6f92d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-4991-komurlu-termik-santraller-ve-fosil-yakit-kullanimini-nedeniyle-olusan-hava-kirliliginin-et

> 10/4991 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Tahtasız (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'de hava kirliliğinin, kömürlü termik santrallerin ve fosil yakıt kullanımının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin, hava kalitesi ölçüm ve denetim sistemlerindeki eksikliklerin, çevre mevzuatının uygulanmasında yaşanan sorunların ve hava kirliliğinin ülke ekonomisine getirdiği yükün araştırılması; toplum sağlığının korunmasına yönelik kalıcı önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 30.10.2026

GEREKÇE

Türkiye'de hava kirliliği, milyonlarca vatandaşımızın sağlığını tehdit eden, ciddi hastalıklara ve erken ölümlere yol açabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kömürlü termik santraller, sanayi tesisleri, motorlu taşıtlar ve fosil yakıt kullanımı, özellikle büyükşehirlerde ve sanayi bölgelerinde hava kalitesini olumsuz etkilemektedir.

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu tarafından 22 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan araştırmaya göre, Türkiye'de nüfusun maruz kaldığı PM2.5 olarak adlandırılan ince partikül kirliliğinin yüzde 52'si fosil yakıt kaynaklı emisyonlarla ilişkilendirilmektedir.

Araştırmada, fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölümle ilişkili olduğu, sağlık üzerindeki etkilerinin ekonomik maliyetinin ise 55 milyar dolara ulaştığı tahmin edilmektedir. Ayrıca her yıl yaklaşık 5 bin 100 yeni çocukluk çağı astım vakası, 8 bin erken doğum ve 8 bin 200 düşük doğum ağırlıklı bebek vakasının bu kirlilikle ilişkili olduğu hesaplanmaktadır. Söz konusu rakamlar bilimsel modellemelere dayalı tahminlerdir.

Türkiye'de insan sağlığı açısından tehlikeli olan PM2.5 kirleticisine ilişkin bağlayıcı ulusal ortam havası sınır değerinin bulunmaması önemli bir eksikliktir. Hava kalitesi ölçüm istasyonlarının yeterliliği, ölçüm sonuçlarının güvenilirliği ve kamuoyuyla düzenli paylaşılması da araştırılması gereken konular arasındadır.

Özellikle kömürlü termik santrallerin baca gazı arıtma ve filtre sistemlerinin etkinliği, emisyon sınırlarına uygunluğu, çevre denetimlerinin yeterliliği ve ihlaller karşısında uygulanan yaptırımların caydırıcılığı konusunda kamuoyuna yansıyan eleştiriler bulunmaktadır.

Başta termik santrallerin yoğunlaştığı bölgeler olmak üzere hava kirliliğinin solunum yolu hastalıkları, kalp ve damar rahatsızlıkları, çocuk sağlığı ve sağlık harcamaları üzerindeki etkilerinin bilimsel verilerle ortaya konulması gerekmektedir.

Anayasa'nın 56'ncı maddesiyle güvence altına alınan sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı, devletin çevre kirliliğini önleme ve toplum sağlığını koruma sorumluluğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Bu nedenle, hava kirliliğinin kaynaklarının, termik santrallerin çevresel etkilerinin, denetim eksikliklerinin ve halk sağlığı üzerindeki sonuçlarının araştırılması, sorumlulukların belirlenmesi ve kalıcı çözüm önerilerinin geliştirilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.

Prof. De. Tekke Avivel yatan bul Bi Ves eki de

AMR PAY >

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (Yeni Parti, Çorum). “Kömürlü termik santraller ve fosil yakıt kullanımını nedeniyle oluşan hava kirliliğinin etkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/4991, 4 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-4991-komurlu-termik-santraller-ve-fosil-yakit-kullanimini-nedeniyle-olusan-hava-kirliliginin-et (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f84d07ae-04bc-4d40-a6f4-01a1abd6f92d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
