# Kekik üretimi ve ticaretinde yaşanan sorunların araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5049)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/5049
- **Tarih:** 11 Kasım 2026
- **İlk imza:** Şeref Arpacı (Yeni Parti, Denizli)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f381fced-5d88-46cc-b535-01a1d41bc0e7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-5049-kekik-uretimi-ve-ticaretinde-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-yapilmasi-gerekenlerin-belir

> 10/5049 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Şeref Arpacı (Yeni Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Türkiye'nin dünya kekik pazarındaki konumunun korunması, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üreticilerin artan maliyetler, fiyat belirsizliği ve pazarlama sorunlarının araştırılması, ürün kalitesinin ve ihracat standartlarının korunması, kekik üreticilerinin gelir kayıplarının önüne geçilmesi ve sektörün geleceğine yönelik alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.05.10.2026

GENEL GEREKÇE

Tıbbi ve aromatik bitkiler, baharatlar ve uçucu yağlar dünya tarım ve ticaretinde ekonomik değeri yüksek ürünler arasında yer almaktadır. Kekik de bu ürünler içerisinde Türkiye açısından önemli bir yere sahiptir. Türkiye, kekik üretimi ve ticaretinde dünyanın önde gelen ülkelerinden biridir. Kekik türleri bakımından zengin bir floraya sahip olan ülkemizde üretimin önemli bölümü Ege Bölgesi'nde yoğunlaşmaktadır. Denizli ise kekik üretiminde Türkiye'nin açık ara önde gelen ilidir. Denizli Kekiği aynı zamanda coğrafi işaretle tescillenmiş bir üründür.

2025 yılı verilerine göre Denizli'de 152 bin 860 dekar alanda 16 bin 62 ton kekik üretilmiştir. Denizli tek başına Türkiye'deki kekik ekim alanlarının yüzde 91'ini, toplam üretimin yüzde 86'sını karşılamaktadır. Pamukkale, Güney, Çal, Buldan, Bekilli, Tavas ve Kale başta olmak üzere birçok ilçede kekik üretimi yapılmaktadır. Bu tablo, kekiğin Denizli tarımı ve kırsal ekonomisi açısından taşıdığı önemi ortaya koymaktadır. Ancak yüksek üretim kapasitesi, kekik üreticisinin karşı karşıya kaldığı sorunların ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. Üretimin devamlılığı açısından maliyetlerin, üretici gelirlerinin, ürün fiyatlarının ve sektöre yönelik tarım politikalarının birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kekik üretiminde yaşanan sorunlar genel olarak üretim aşamasında karşılaşılan güçlükler, girdi ve fiyat sorunları ile pazarlama sorunları etrafında toplanmaktadır. İklim koşullarındaki değişimler, hasat dönemindeki olumsuz hava koşulları, iş gücü ihtiyacı, yabancı otlarla mücadele, verim kayıpları ve üretim maliyetleri çiftçinin doğrudan karşı karşıya kaldığı başlıca sorunlardır. Girdi maliyetlerindeki artışın yanı sıra üreticinin ürününü hangi fiyat üzerinden satacağını önceden öngörememesi de üretimi zorlaştırmaktadır. Üreticinin pazarlık gücünün sınırlı kalması ve üreticiyi pazarlama aşamasında güçlü biçimde temsil edecek örgütlü yapıların yeterliliği de değerlendirilmesi gereken konular arasındadır.

Kekik ihracatında ürün kalitesi ve uluslararası standartlara uyum ayrı bir önem taşımaktadır. Yabancı otların ürüne karışması sonucu ortaya çıkabilen pirolizidin alkaloidleri ile pestisit kalıntıları geçmiş yıllarda ihracat ve pazarlama açısından sorun oluşturmuştur. Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen İhracata Yönelik Entegre ve Kontrollü Kekik Yetiştiriciliği Projesi kapsamında 2025 yılında da pestisit ve pirolizidin alkaloid analizleri yapılmış ve uygun bulunan üreticilere belge verilmiştir. Bu çalışmaların devam ediyor olması, ürün kalitesi ve ihracat standartlarının korunmasının sektör açısından güncelliğini sürdürdüğünü göstermektedir. Bunun yanında doğadan toplanan kekikte doğru hasat yöntemlerinin uygulanması ve doğal kekik alanlarının korunması da önemini korumaktadır. Bilinçsiz ve kökten toplama, doğal alanlarda verimliliğin azalmasına ve rehabilitasyon çalışmalarının zarar görmesine neden olabilmektedir. Tarla üretiminin niteliğinin artırılması kadar doğal kekik varlığının korunması da uzun vadeli üretim açısından ele alınmalıdır.

Türkiye'nin dünya kekik pazarındaki güçlü konumunu koruyabilmesi yalnızca üretim miktarına bağlı değildir. Üreticinin emeğinin karşılığını alması, artan maliyetler karşısında üretime devam edebilmesi, ürünün değerinde pazarlanması, ihracatta talep edilen standartların karşılanması ve doğal üretim alanlarının korunması gerekmektedir. Bu nedenlerle başta Denizli-elmak üzere kekik üreticilerinin üretimden pazarlamaya kadar karşılaştıkları EE ve fiyat oluşumunun, üretici örgütlenmesinin, pestisit ve kalınfı sorjhl standartlarının ve doğal kekik alanlarının durumunun bütün yönleriyi devamlılığını ve üreticinin gelirini koruyacak tedbirlerin belirle araştırması açılması gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Şeref Arpacı (Yeni Parti, Denizli). “Kekik üretimi ve ticaretinde yaşanan sorunların araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/5049, 11 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-5049-kekik-uretimi-ve-ticaretinde-yasanan-sorunlarin-arastirilarak-yapilmasi-gerekenlerin-belir (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/f381fced-5d88-46cc-b535-01a1d41bc0e7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
