# 9 Kasım 2005 tarihinde Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde gerçekleşen olaylara dair açılan davaya ilişkin bazı hususların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5061)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/5061
- **Tarih:** 11 Kasım 2026
- **İlk imza:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8c352fc3-9343-4634-8e18-01a1cff02f29
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-5061-9-kasim-2005-tarihinde-hakkari-nin-semdinli-ilcesinde-gerceklesen-olaylara-dair-acilan-dav

> 10/5061 esas numaralı meclis araştırması önergesi 11 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Öznur Bartin (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde bulunan Umut Kitabevi'ne yönelik 9 Kasım 2005'te gerçekleştirilen bombalı saldırının ardından başlayan ve yıllarca farklı yargı mercilerinde devam eden Şemdinli Davası'nın, çok sayıda maddi delile ve kamu görevlilerinin olası müdahalelerine ilişkin iddialara rağmen beraatle sonuçlanması, olayın bütün yönleriyle aydınlatılmasını gerekli kılmaktadır. Saldırının gerçekleştirilmesinden yargılama süreçlerine, delillerin değerlendirilmesinden kamu görevlilerinin olası sorumluluklarına kadar yaşananların araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. 10.11.2026

GEREKÇE

9 Kasım 2005 tarihinde Hakkari'nin Şemdinli ilçesindeki Umut Kitabevi'ne yönelik bombalı saldırı, kamu görevlilerinin olası dahli ve yargı süreçlerine müdahale iddiaları bakımından Türkiye'nin yakın tarihinde gerçekleşmiş, aydınlatılması gereken olaylardan biridir. Saldırının ardından olay yerinde suçüstü yakalanan astsubaylar Ali Kaya ve Özcan İldeniz ile itirafçı Veysel Ateş'in araçlarında patlayıcı maddeler, krokiler ve çeşitli belgeler ele geçirilmiş; soruşturma kapsamında yüzlerce klasör delil ve belgeye ulaşılmıştır.

Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi 19 Haziran 2006'da sanıklara 39 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezası vermiş, ancak Yargıtay kararı usul ve görev yönünden bozmuştur. Askeri yargıya taşınan dosya daha sonra yeniden adli yargıya dönmüş, 2012 yılında verilen mahkumiyet kararının ardından 2016 sonrasında yargılamanın yenilenmesine karar verilmiştir. Yeniden görülen dava beraatle sonuçlanmış ve karar 28 Şubat 2023'te Yargıtay tarafından onanmıştır. Böylece çok sayıda maddi delil ve bilgiyle başlayan süreç, sanıkların beraatiyle sonuçlanmıştır.

Dava sürecindeki önemli soru işaretlerinden biri, dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Yaşar Büyükanıt'ın sanıklardan Ali Kaya hakkında kullandığı "Tanırım, iyi çocuktur" ifadesidir. Bu açıklamanın ardından Büyükanıt ve bazı subaylar hakkında yargıyı etkileme teşebbüsü iddiasıyla soruşturma başlatılmış; Genelkurmay'ın soruşturmaya tepki gösteren açıklamalarının ardından davanın savcısı Ferhat Sarıkaya HSYK tarafından meslekten çıkarılmıştır. Bu gelişmelerin yargı bağımsızlığı ve davanın seyri üzerindeki etkileri araştırılmalıdır.

Soruşturma kapsamında savcılığa sunulan ihbar dilekçelerinde, askeri yetkililerin şüpheli Veysel Ateş'in emniyetten alınması veya serbest bırakılması için girişimlerde bulunduğu, dönemin ilçe emniyet müdürüne baskı yapıldığı ve olayın daha geniş bir yapılanmayla bağlantılı olabileceği ileri sürülmüştür. Rıfat Koruhan isimli devlet memuruna ait ihbar dilekçesinde de dönemin askeri komuta kademesine uzanan ilişkilere dair iddialar yer almıştır. Bu iddiaların doğruluğu, ilgili kişilerin dinlenmesi ve dönemin askeri, mülki ve emniyet makamlarına ait kayıtların incelenmesiyle açıklığa kavuşturulmalıdır. Ayrıca Şemdinli ve Yüksekova çevresinde gerçekleşen önceki bombalama olaylarının olası bağlantıları da araştırılmalıdır.

Bu kapsamda, ele geçirilen patlayıcıların, krokilerin ve diğer belgelerin akıbeti belirlenmeli; kriminal incelemeler ve yargılama aşamalarındaki değerlendirmeler yeniden incelenmelidir. Tanıkların, dönemin emniyet ve mülki idare yetkililerinin, askeri yetkililerin, soruşturmayı yürüten savcıların ve dava avukatlarının beyanlarına başvurulmalıdır. Olayın planlanması, gerçekleştirilmesi veya soruşturmanın engellenmesinde kamu görevlilerinin rolü bulunup bulunmadığı ortaya çıkarılmalıdır.

Anayasa'nın 17'nci maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkı, devlete ihlal iddialarını etkili ve bağımsız biçimde soruşturma yükümlülüğü yüklemektedir. Anayasa'nın 36'ncı ve 40'ıncı maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2'nci ve 13'üncü maddeleri de yaşam hakkı ile adil yargılanma ve etkili başvuru güvencelerini düzenlemektedir. Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi'nin 2'nci ve 6'ncı maddeleri de devletin yaşam hakkını koruma ve etkili başvuru yolları sağlama yükümlülüğünü güvence altına almaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160'ıncı maddesi ise maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için lehe ve aleyhe delillerin toplanmasını savcılığın görevi olarak düzenlemektedir.

Kesinleşmiş beraat kararları, Meclisin kamu kurumlarının işleyişini ve olası idari sorumlulukları araştırmasına engel değildir. Komisyonun amacı yargı kararlarını ortadan kaldırmak değil, olayın aydınlatılmasını sağlayacak bilgi ve belgeleri ortaya çıkarmak ve suç şüphesi doğuran tespitleri yetkili adli makamlara iletmektir. Toplumsal barışın ve hukuk devletine duyulan güvenin güçlenmesi, geçmişte yaşanan ağır hak ihlallerinin üzerinin örtülmesiyle değil, hakikatin ortaya çıkarılması ve hesap verebilirliğin sağlanmasıyla mümkündür.

Bu nedenlerle Şemdinli Davası'nın bütün yönleriyle araştırılması, delillerin yeniden incelenmesi, tanıkların dinlenmesi, kamu görevlilerinin olası sorumluluklarının belirlenmesi ve cezasızlığa yol açmış olabilecek kurumsal mekanizmaların ortaya çıkarılması amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “9 Kasım 2005 tarihinde Hakkari'nin Şemdinli ilçesinde gerçekleşen olaylara dair açılan davaya ilişkin bazı hususların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/5061, 11 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-5061-9-kasim-2005-tarihinde-hakkari-nin-semdinli-ilcesinde-gerceklesen-olaylara-dair-acilan-dav (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/8c352fc3-9343-4634-8e18-01a1cff02f29

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
