# Adana ili başta olmak üzere deprem riski taşıyan illerdeki yapı stoku ve mevcut durumun tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5082)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/5082
- **Tarih:** 13 Kasım 2026
- **İlk imza:** Ayhan Barut (Yeni Parti, Adana)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündeme Girecek
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4b5cb5c7-34cf-4024-aa25-01a1e3a285ca
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-5082-adana-ili-basta-olmak-uzere-deprem-riski-tasiyan-illerdeki-yapi-stoku-ve-mevcut-durumun-tu

> 10/5082 esas numaralı meclis araştırması önergesi 13 Kasım 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Ayhan Barut (Yeni Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündeme Girecek.

## Önerge metni

Deprem meydana geldikten sonra enkaz kaldırmak yerine, deprem meydana gelmeden önce riskleri ortadan kaldırmak devletin temel sorumluluğudur. Yurttaşlarımızın can güvenliği, siyasi tartışmaların

• üzerinde tutulması gereken en temel kamu yararıdır.

Bu nedenle, başta Adana olmak üzere deprem riski taşıyan kentlerimizde mevcut durumun bütün yönleriyle araştırılması, eksikliklerin tespit edilmesi ve ölçülebilir, takvimlendirilmiş ve denetlenebilir bir deprem hazırlık programının oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün

104 ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını saygılarımızla arz ve talep ederiz. 06.10.2026 e kE— Barut ille EK irite

GEREKÇE

Türkiye, nüfusunun önemli bir bölümünün yüksek deprem riski altındaki bölgelerde yaşadığı bir deprem ülkesidir. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, yapı güvenliği, afet yönetimi, toplanma alanları, altyapı dayanıklılığı ve kurumlar arası koordinasyon konusunda yaşanan eksikliklerin ağır sonuçlarını ortaya koymuştur.

Aradan geçen zamana rağmen Türkiye'nin yeni bir büyük depreme ne ölçüde hazır olduğu konusunda kamuoyunun kaygıları devam etmektedir. Özellikle Adana ve çevresinde son dönemde meydana gelen sarsıntılar, deprem riskinin yalnızca geçmişte yaşanmış bir afet olmadığını, her an karşı karşıya olduğumuz bir gerçek olduğunu bir kez daha göstermektedir.

Adana, deprem tehlikesi bakımından dikkatle ele alınması gereken kentlerimizden biridir. Kentte bulunan yapıların önemli bir bölümünün yaşı, yapı güvenliği, zemin koşulları ve geçmişteki yapılaşma süreçleri birlikte değerlendirilmelidir. Ancak vatandaşlarımızın en temel sorusu hâlâ yanıtlanmış değildir:

Adana'da hangi binalar risklidir, hangi binaların güçlendirilmesi veya yenilenmesi gerekmektedir ve olası bir depremde kent ne kadar hazırdır? Bu soruların yalnızca deprem sonrasında gündeme gelmesi kabul edilemez. Öncelikle Adana başta olmak üzere deprem riski yüksek kentlerde bina bazında risk tespitlerinin hızlandırılması, sonuçların bilimsel ölçütlerle değerlendirilmesi ve riskli yapıların güçlendirilmesi veya yenilenmesi için vatandaşların ekonomik durumunu gözeten uygulanabilir modeller oluşturulması gerekmektedir. Bunun yanında deprem yalnızca binaları değil, kentin bütün yaşam altyapısını tehdit etmektedir. Hastaneler, okullar, kamu binaları, köprüler, yollar, enerji hatları, içme suyu ve kanalizasyon sistemleri ile haberleşme altyapısının olası bir deprem sonrasında çalışabilir durumda kalması hayati öneme sahiptir. Bu tesislerin deprem performanslarının ne ölçüde denetlendiği ve tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediği kamuoyuna açık ve denetlenebilir biçimde ortaya konulmalıdır.

Afet toplanma alanları da ayrı bir sorun alanıdır. Kentlerde belirlenen toplanma alanlarının nüfusa yeterli olup olmadığı, ulaşılabilirliği, altyapısının bulunup bulunmadığı ve yapılaşma baskısından korunup korunmadığı araştırılmalıdır. Yurttaşların deprem sonrasında nereye gideceğini bilmediği veya belirlenen alanların fiilen kullanılamaz durumda olduğu bir afet yönetimi anlayışı kabul edilemez.

6 Şubat depremleri, yalnızca yapıların değil, afet sonrasında barınma, sağlık, ulaşım, iletişim ve temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik hazırlıkların da önceden planlanması gerektiğini göstermiştir. Bu nedenle deprem hazırlığı; deprem anındaki müdahaleden ibaret görülmemeli, risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarının tamamını kapsayan bütüncül bir sistem olarak ele alınmalıdır.

Diğer taraftan merkezi yönetim ile belediyeler, üniversiteler, meslek odaları ve bilim insanları arasında etkin bir koordinasyon kurulması zorunludur. Deprem konusunda alınacak kararlar siyasi veya günübirlik yaklaşımlarla değil, bilimin, mühendisliğin ve kamu yararının gerekleri doğrultusunda belirlenmelidir.

Bugün yapılması gereken, yeni bir depremi beklemek değil; deprem olmadan önce riskleri ortaya çıkarmaktır.

Bu amaçla; e Adana başta olmak üzere deprem riski yüksek kentlerdeki yapı stokunun bi â bânglle gÜVE durumunun ortaya çıkarılması, e Riskli yapıların tespit ve güçlendirme süreçlerinin önündeki hukuki, idari ve ekonomik engellerin belirlenmesi,

Kentsel dönüşüm uygulamalarının hak sahiplerini mağdur etmeyecek, bilimsel ve sosyal kriterlere dayalı biçimde yürütülmesi, e Okul, hastane ve kamu binaları başta olmak üzere kritik yapıların deprem güvenliğinin ortaya konulması, e Altyapı tesislerinin afet sonrasında hizmet verebilirliğinin değerlendirilmesi, e Toplanma alanlarının sayısı, kapasitesi ve fiili kullanılabilirliğinin belirlenmesi,

Afet anında görev alacak kurumların personel, araç, ekipman ve lojistik kapasitesinin tespit edilmesi,

Merkezi ve yerel yönetimler arasındaki görev ve yetki paylaşımının netleştirilmesi,

Adana için takvimi, bütçesi, sorumlu kurumları ve denetim mekanizması belirlenmiş somut bir

Deprem Eylem Planı hazırlanması gerekmektedir.

Deprem meydana geldikten sonra enkaz kaldırmak yerine, deprem meydana gelmeden önce riskleri ortadan kaldırmak devletin temel sorumluluğudur. Yurttaşlarımızın can güvenliği, siyasi tartışmaların üzerinde tutulması gereken en temel kamu yararıdır.

Bu nedenle, başta Adana olmak üzere deprem riski taşıyan kentlerimizde mevcut durumun bütün yönleriyle araştırılması, eksikliklerin tespit edilmesi ve ölçülebilir, takvimlendirilmiş ve denetlenebilir bir deprem hazırlık programının oluşturulması amacıyla Meclis Araştırması açılmasını istiyoruz.

Hayarı ATLAR Bura mu HES a A — İp "aha

---

**Kaynak gösterme:** Ayhan Barut (Yeni Parti, Adana). “Adana ili başta olmak üzere deprem riski taşıyan illerdeki yapı stoku ve mevcut durumun tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/5082, 13 Kasım 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-5082-adana-ili-basta-olmak-uzere-deprem-riski-tasiyan-illerdeki-yapi-stoku-ve-mevcut-durumun-tu (erişim: 18 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4b5cb5c7-34cf-4024-aa25-01a1e3a285ca

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
