# Yoksulluğun çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin araştırılarak çocuk yoksulluğuyla mücadele için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/528)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/528
- **Tarih:** 25 Ekim 2023
- **İlk imza:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/203b737a-cbdc-4723-801e-018b6aa3bc1e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-528-yoksullugun-cocuklar-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-arastirilarak-cocuk-yoksulluguyla-muca

> 10/528 esas numaralı meclis araştırması önergesi 25 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Yoksulluğun çocuklar üzerindeki menfi etkilerinin ve çocuk yoksulluğuyla mücadeleye yönelik alınacak tedbirlerin araştırılması maksadıyla Anayasa'nın 98. İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Enflasyon, artan hayat pahalılığı ve adaletsiz gelir dağılımı ülkemizdeki ailelerin, her bir ferdini, ayrı ayrı etkilemektedir. Özellikle çocuklarımız, derinleşen yoksulluğu, daha fazla hissetmektedir. Çocuk yoksulluğuyla yaşamaları, büyümeleri ve gelişmeleri için gerekli olan kaynaklardan çocuklarımız mahrum kalmaktadır.

Çocuklarına harçlık vermekte zorlanan anne babalar çocukları büyüdükçe, masrafi da büyüdüğü için çocuklarının büyümesine bile sevinememektedir. Veliler masrafları karşılayamazken, çocuklar okula beslenme çantaları boş gitmektedir. Yaşam standartları kötü olan çocukların kapasitelerinin dar, beceri düzeylerinin düşük olması kaçınılmazdır.

Resmi rakamlara göre 3-6 yaş çocuk eğitiminde 7 milyon 662 bin 800 çocuk maddi yoksulluk çekmekte ve dengeli beslenememektedir. 2022-2023 eğitim öğretim yılının başında ücretsiz yemekten faydalanan ve yaklaşık 1,5 milyon olan öğrenci sayısının, önce 1,8 milyona çıkarıldığı, bu sayının ikinci dönemden itibaren 5 milyona çıkarılması için çalışmaların tamamlandığı kaydedilmişti.

Eylül ayında Milli Eğitim Bakanlığı, Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliğinde değişikliğe giderek 6 Şubat Maraş merkezli depremden etkilenen 1) il hariç, anaokullarında öğrencilere verilen 1 öğün ücretsiz yemeği kesmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Okul Gıdası Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak 14 Eylül 2023'te öğrencilere verilmesi gereken ücretsiz yemek uygulaması 14 Eylül 2026 tarihine ertelenmiştir. Okul idareleri ve veliler de MEB'in bu kararına tepki göstermektedir.

TÜİK verilerine göre; 2022 yıl sonu itibarıyla, Türkiye nüfusu 85 milyon 279 bin 553 kişi iken bunun 22 milyon 578 bin 378'ini çocuklar oluşturmaktadır. Türkiye'nin çocuk nüfus oranının Avrupa Birliği üye ülkelerinden yüksek olduğu bilinmektedir. 2025 yılından 2080 yılına kadar da toplam nüfus içerisindeki çocuk nüfusun yüzde 20"den fazla artacağı tahmin edilmektedir.

UNICEF'e göre, eğitim, sağlık, barınma, beslenme, su ve temizlik ihtiyaçlarını karşılamayan ve karşılamakta zorlanan çocuklar yoksuldur. Toplumun en savunmasızları arasında değerlendirilen çocukların yoksulluğu uluslararası alanda önemsenen bir küresel sorundur. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun 4. maddesinde de "çocuğun yaşamı, gelişimi, korunması, katılım haklarının güvence altına alınması gerektiği belirtilmektir.

Türk töresinde hükümdar yönettiği halkın karnını doyurmakla mükelleftir fakat hükümet itibarından tasarruf edemediği için çocukların yemeğinden kısmayı tasarruf zannetmektedir.

Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Üyesi Ekonomik krizin bedeli yoksul çocuklara ödetilmektedir. Bütçe ücretsiz sağlıklı yemek hakkı için kullanılmalıdır. Çocuklarımız geleceğimiz ve geleceğimiz tehdit altındadır. Bu nedenle yoksulluğun çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin tespiti ve yoksulluğun etkilerini önlemek için izlenmesi gereken yolların belirlenmesi gerekçesiyle Meclis Araştırması açılmasını önemli görmekteyiz.

---

**Kaynak gösterme:** Hüsmen Kırkpınar (İYİ Parti, İzmir). “Yoksulluğun çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinin araştırılarak çocuk yoksulluğuyla mücadele için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/528, 25 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-528-yoksullugun-cocuklar-uzerindeki-olumsuz-etkilerinin-arastirilarak-cocuk-yoksulluguyla-muca (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/203b737a-cbdc-4723-801e-018b6aa3bc1e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.