# Bitlis'in sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/546)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/546
- **Tarih:** 19 Ekim 2023
- **İlk imza:** Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/51b72e7a-7850-4b4b-8515-018b65bca8df
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-546-bitlis-in-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir

> 10/546 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Hüseyin Olan (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Bitlis'teki sorunların tespiti ve alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 104'üncü ve 115 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması gereğini arz ve teklif ederiz.

İktidarın yıllardır uyguladığı yanlış politikalar sebebiyle Bitlis, son dönemde birçok sorunla karşı karşıya kalmıştır.

Öncelikle, askeri yasak bölge, özel güvenlik bölgesi ilanları ve sokağa çıkma yasakları gibi sebeplerle geçtiğimiz aylarda güvenlik güçlerinin bombardımanı sonucu, Bitlis'in Hizan ilçesinin 10 köyünde ormanlık alanlar, onlarca fındık, ceviz ve muhtelif meyve ağacı yok edilmiştir. Güvenlik güçleri, köylülerin bilgisi olmadan tapulu olan bahçe, bostan ve tarlaların ortasından iş makinelerini kullanarak tahrip etmişlerdir ve köylülere herhangi bir tazminat ödenmemiştir. Köylüler dolaylı yoldan göçe zorlanmaktadırlar. Aynı sebeplerden ötürü meralar yasaklanmaktadır.

Ormanlık alanlar devlet tarafından ihale edilerek kesilmekte veya 90'lı yıllarda olduğu gibi bilinçli bir şekilde yakılmaktadır. Arazi çıplaklaştırılmaktadır. Son dönemde Bitlis-Hizan yolunda Bablekan bölgesinde Simek köyünün yakınlarında ormanlık bölgede ağaçlar kesilmiş ve yakılmıştır. Bu durum iktidar tarafından güvenlik gerekçesiyle meşrulaştırılmaktadır. Normalleştirilmektedir. Ancak bölgede canlılar yok olmakta büyük bir doğa katliamı ve ekolojik tahribat yaşanmaktadır.

Bitlis merkez ve ilçelerine bağlı köylerde eğitim, sağlık, altyapı, parke taşı, yol ve su sorunları vardır. Köylülerin tüm çabasına rağmen, AKP'ye oy vermediklerinden ve siyasi görüşlerinden dolayı bu sorunlar iktidar tarafından çözülmemektedir. AKP iktidarı oy aldığı yandaş köylere hizmet götürmekte ancak oy alamadığı yerlere başta AKP'nin milletvekili olmak üzere ilin valisi ve bütün yerel yöneticiler, köy muhtarlarına "köyünüzden bize oy çıkmadığı ve karneniz kötü olduğu için size hizmet getirmiyoruz, kime oy verdiyseniz hizmeti onlar size getirsinler!" söylemleriyle köylere hizmet götürmeyerek gösterdikleri tavırla adeta köylüleri cezalandırmaktadırlar.

Çiftçiler, elektrikten kaynaklı sulama sorunları yaşamaktadır. Elektrikler, Türkerler Enerji Vepsaş tarafından sık sık kesilmektedir. Sistem üzerinden çoğu zaman görevliler, sahaya gelmeden keyfi olarak 200 bin TL ile 600 bin TL arasında yüksek rakamlarda cezalar kesmektedir. Çiftçiler bu derece yüksek rakamdaki cezaları ödeyememekte birçok ürün tarlada kuruyup gitmektedir.

Bitlis'in en önemli sorunlarından biri yoksulluk ve işsizliktir. TÜİK'in Gelir Dağılımı İstatistikleri verilerine göre Türkiye'de yıllık ortalama eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert geliri 2022 yılında 48 bin 642 TL iken Bitlis'te 23 bin 063 TL ile ülke ortalamasının yarısından bile daha azdır. Bu açıdan en düşük gelir oranı olan dört ilden biri Bitlis"tir. Yine TÜİK"'in 2022 İşgücü İstatistikleri verilerine göre Bitlis istihdam oranı en düşük iller arasında olup; %19,2 ile işsizlik oranı ülke ortalamasının neredeyse iki katıdır.

İşsizlik aynı zamanda başta gençler olmak üzere uyuşturucu madde kullanımını da ciddi oranda yaygınlaştırmıştır. Uyuşturucu maddelerin okul önlerinde satılmasından madde kullanımının çok küçük yaşlara kadar düşmesine kadar geniş çaplı bir araştırmaya, uyuşturucu madde kullanımının ve satılmasının önlenmesine yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bitlis İl Sağlık Müdürlüğü madde bağımlılığıyla ilgili tedavi merkezlerini açacağını 2018'de duyurmuş, daha sonra binaları yapmış ancak aradan geçen yaklaşık 5 yıla rağmen sözünde durmayarak binaları hizmete açmamıştır. Sağlık Bakanlığının acilen bu merkezleri faaliyete sokma gibi bir zorunluluğu vardır.

Bitlis-Baykan karayolu yaklaşık 20 yıldır bölümler halinde yapılarak kısmen hayata geçirilse de özellikle Narlıdere bölgesi yıllardır süren yol ve köprü çalışması nedeniyle tamamlanmamıştır. Yol, köprü ve tünel çalışmaları sebebiyle gözle görülür yıkılmalar, yolun bazı kesimlerinde çökmeler yaşanmıştır. İnşaatın başladığı günden bu yana kimi projelerde değişikliklere de gidilerek, güzergâh farklılaştırılmıştır. Hem projelerin teslim sürelerinin uzaması hem de projelerde yapılan değişikliklerle de yılları bulan bir kamu zararı ortaya çıkmıştır.

Tatvan çevre yolunun yapılmaması Tatvan çarşı içi trafiğini de olumsuz yönde etkilemektedir.

Karayolları Genel Müdürlüğü, uzun yıllardır gündemde olan "Tatvan Çevre Yolu'nun 2021 yılında bitirileceğini söylese de aradan geçen 2 yıla rağmen halen bitirememiştir. Diğer yandan Bitlis Çarşı merkezinin düzenlemesi 2 yıldır devam etmektedir. Düzenlemenin uzun zaman alması başta esnaf olmak üzere halkımızın günlük yaşamını ve ticaretini olumsuz yönde etkilemektedir.

Okullarda yardımcı hizmetli sorunu vardır. Bu yıl İş-Kur'dan 70 yardımcı hizmetli personeli alınmıştır ancak bu sayı yetersizdir. Okullarımızda temizliğin yapılması için yardımcı hizmetli personel sayısı derhal arttırılmalıdır.

Bitlis'in Tatvan ilçesi sınırlarında bulunan Van Gölü'nde, atık sulardan dolayı büyük bir çevre kirliliği yaşanmaktadır. Göl, kuraklık ve akarsuların taşıdığı çöpler sebebiyle yok olmanın eşiğine gelmiştir.

Bitliste sosyolojik, politik, ekolojik, ekonomik vb. sorunların tespit edilerek gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılması elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Bitlis'in sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/546, 19 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-546-bitlis-in-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenmesi-amaciyla-bir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/51b72e7a-7850-4b4b-8515-018b65bca8df

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
