# Limon üreticilerinin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/551)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/551
- **Tarih:** 30 Ekim 2023
- **İlk imza:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2108cded-0f16-47d2-9b20-018b8572a8ea
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-551-limon-ureticilerinin-karsilastigi-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-bel

> 10/551 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Ekim 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Limon üreticilerin yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 103. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz. 26.10.2023

GEREKÇE

Türkiye'nin narenciye ihtiyacının büyük bir bölümünü tek başına karşılayan Adana'da limon bu sene dalında kalmıştır. Geçen yıl kilosu 7 TL*ye kadar satılan limonun kilosu bu yıl

1. 1,5 TL'ye düşmüştür. Fiyatların bu kadar düşmesine rağmen Adanalı limon üreticisi Il T*ye bile limona alıcı bulamamıştır. Büyük bir mağduriyet yaşayan üretici alın terinin ve emeğinin karşılığını alamaz, ürünü satamaz hale gelmiştir.

Adana?da limon üreticisi, üretmiş olduğu birinci sınıf limonunu | TLye bile satamaz ve alıcı bulmazken, marketlerde limonun kilosu daha 15 gün öncesine kadar 24 TL'ye kadar çıkmıştır. Limonun kilosu marketler de daha yeni 17 TI.>ye kadar düşmüştür. Artan maliyetler, düşen fiyatlar ve kaybedilen pazarlar yüzünden Adana'da limon üreticileri kan ağlamaktadır. Limonu dalından toplamak bile ayrı bir maliyetler gerektirmektedir. Bazı limon üreticileri bu şartlarda toplamak yerine, Adana*da limon ağaçlarını sökmeyi tercih etmiştir.

Geçen yıllara göre, üreticilerinin masrafları yüzde 100'ün üzerinde artmıştır. Üreticilerin en önemli girdileri arasında yer alan mazot, gübre, ilaç ve işçi yevmiyesi fiyatları geçmiş yıllara oranla inanılmaz bir şekilde artmıştır. Sadece mazotun litre fiyatı seçim öncesine göre yüzde 115 artmıştır. Seçimlerden önce litresi 18,63 TL olan mazot bugün 40,55 TLye yükselmiştir. Gübre, ilaç ve işçi yevmiyelerinde de fiyat artışları mazotu aratmamıştır. 2020 yılında 1800 TL olan üre gübrenin çuvalı 2023 yılında 14,500 TL'ye çıkmıştır. Mantar ilacı fiyatı 550 TL*den 2000 TI"ye, kurt ilacı 300 TL*den 1200 TLye yükselmiştir. Geçen yıl 200 Tinin üzerinde olan işçi yevmiyesi de bu yıl 550 TL'nin üstüne çıkmıştır.

Üreticilerin tarlada ve bahçede üretim yapmak amacıyla kullanmış olduğu her türlü girdinin fiyatı artmıştır. Bu karşılık artamayan tek şey limonun fiyatı olmuştur. Limonun fiyatı artmak bir yana geçen yılki fiyatlara göre daha da düşmüştür. Adanalı limon üreticileri neredeyse geçen yılki fiyatları arar hale gelmiştir.

Limon üreticilerinin bu duruma düşmelerinin ve emeklerinin karşılığını alamamalarının tek sorumlusu bu hükümet ve o'nun izlemiş olduğu yanlış tarım politikalarıdır. 2020 yılında 4 ay süreyle limon için uygulanan ihracat yasağı, Türkiye'nin ve Adanalı limon üreticilerinin yurtdışında çok sayıda pazar kaybetmelerine neden olmuştur. O dönemde kaybedilen bu pazarlar ne yazık ki bugüne kadar geri kazanılamamıştır. Yeni pazarlar konusunda da üreticiler, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tamamen yalnız bırakılmış ve kaderlerine terk edilmiştir. Üreticinin borçlarına ve en önemlisi de dalında kalan limona mutlaka çözüm bulunması gerekmektedir. Limon üreticisi büyük bir mağduriyet yaşamaktadır.

Bu nedenle, limon üreticilerin yaşadıkları sorunlarının araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması yerinde olacaktır.

---

**Kaynak gösterme:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “Limon üreticilerinin karşılaştığı sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/551, 30 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-551-limon-ureticilerinin-karsilastigi-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-bel (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2108cded-0f16-47d2-9b20-018b8572a8ea

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.