# Olası bir İstanbul depreminin sebep olacağı olumsuzlukları azaltmak, Ankara'dan İstanbul'a taşınan kurumların tekrar başkente dönmesini deprem riski çerçevesinde incelemek ve bu konuda alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/576)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/576
- **Tarih:** 3 Kasım 2023
- **İlk imza:** Yüksel Arslan (İYİ Parti, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/eb50a078-cd10-4b43-acd3-018ba86edd56
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-576-olasi-bir-istanbul-depreminin-sebep-olacagi-olumsuzluklari-azaltmak-ankara-dan-istanbul-a

> 10/576 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Yüksel Arslan (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İ İstanbul ve Marmara depreminin ortaya çıkaracağı muhtemel olumsuzları azaltmak, bölgedeki kontrolsüz nüfus artışını durdurmak, depremin felakete dönüşmesini engelleme kararlılığını göstermek, kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık sürecinde toplumsal rıza ve desteği artırmak amacıyla; Ankara'dan İstanbul'a taşınan devlet kurumlarının tekrar başkentimize dönmesinin ekonomik, sosyal, siyasal, kültürel ve deprem riski çerçevesinde incelenip, alınacak tedbir ve yöntemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 10'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis

Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.

GEREKÇE

Türkiye bir deprem ülkesi. Özellikle İstanbul ve Marmara bölgesi deprem konusunda çok riskli ve hassas. Güvenli, sağlam ve sağlıklı konut, iş yeri, sanayi ve üretim tesisi ihtiyacı 1999 depreminden bu yana konuşuluyor. Bir doğa olayı olan depremin, insanların hayatını kaybetmesiyle afete dönüştüğünü unutmamalıyız. 1999 depremi gibi acı bir tecrübe yaşayan ülkemiz ne yazık ki gerekli dersleri çıkarmamıştır. 6 Şubat'ta Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda kaybettiğimiz insanlarımız ve yaşanan büyük yıkım, 1999'dan bu yana gerekli adımların akılcı ve hakiki bir tavırla hayata geçirilmediğini gösterdi. İhmal, usulsüzlük, denetimsizlik, sorumsuzluk ve ciddiyetsizliğin bedelini ülke olarak çok ağır ödedik.

Uzmanlar, beklenen İstanbul ve Marmara depreminin 7,2 ile 7,6 arasında bir büyüklükte olacağını tahmin etmektedir. Söz konusu bölge, İstanbul, Kocaeli, Bursa, Düzce, Tekirdağ, Çanakkale, Balıkesir ve Edirne'yi içine alıp, olası bir depremde çok ciddi etkiler bırakabilir. Özellikle İstanbul"da 772 bin civarında bina, sanayi ve üretim tesisinin %90'a yakın risk taşıdığı bilinmektedir. Bu çerçevede kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık hususundaki diğer tüm çalışmaların dikkatle yürütülmesi gerekmektedir. İstanbul gibi dünyanın en büyük metropollerinden birinde kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık konuları ciddiyetle ele alınmalıdır. Süreklilik arz eden ve giderek kontrolsüz bir hal alan nüfus artışı ve göçün önüne geçilmesi gerekmektedir.

Her seçim döneminde ve her felaketin arkasından kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık konuları gündeme gelmektedir. Ancak acı tecrübeler gösteriyor ki kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık meselesi, sadece sözde kalan ve günlük siyasi tartışmalarla tüketilen bir noktaya gelmiştir.

Anayasa'da belirtildiği gibi Ankara devletimizin başkentidir. Devletimizin kritik öneme sahip kurum ve kuruluşlarının başkentimizde olması kadar doğal ne olabilir? Deprem riski nedeniyle birçok özel firmanın dahi İstanbul?dan Ankara ya da İzmir'e taşınma kararı aldığı bir dönemde devletin bazı kurum ve kuruluşlarını İstanbul'a taşıma kararı alması, hassasiyetle yürütülmesi gereken depreme hazırlık sürecini sekteye uğratmaktan ve ciddiyetsizlikten başka bir anlam ifade etmemektedir.

Merkez Bankası, Ziraat Bankası, Halk Bankası, Vakıflar Bankası, Bankacılık

Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu gibi kurumlar Ankara'dan

İstanbul'a taşınmıştır. Bu taşıma süreci ile ilgili olarak fikir beyan eden hükümet yetkilileri, İstanbul'un finans merkezi olacağını ve uluslararası kurumların da İstanbul'a geleceğini ifade ederken günün sonunda sadece Ankara'daki kurumların İstanbul'a geldiğini ve devlet eliyle

İstanbul nüfusunu artıracak bir hamlenin yapıldığını gördük.

İstanbul nüfusu, ülke ekonomisi üzerindeki etkisi, kritik ve stratejik kurumların varlığı çerçevesinde ele alırsak, olası bir depremde tahmin edilenden daha büyük bir yıkımın yaşanması ihtimaline uygun ve en kötü senaryoya göre hareket edilmesi zorunluluğunu unutmamak gerekir. Gerekli önlemleri alarak, depremin afete dönüşmesinin önüne geçilebilir. Bu konudaki kararlılığı atılan ve atılacak adımlarla göstermek, toplumsal rıza ve desteği almak çok önemlidir.

Bir yandan İstanbul'un artan nüfusunun azaltılması ve yapı stoğunun dönüştürülmesi ihtiyacından bahsederken diğer yandan devlet kurumlarını Ankara'dan İstanbul'a taşımak, toplumsal rıza ve desteği ortadan kaldıran ciddiyetten uzak ve riskli bir hamledir.

Devlet olarak, İstanbul ve Marmara depreminin muhtemel yıkıcı etkilerini en aza indirme çalışmalarına yoğunlaşmak gerekmektedir. Tarafsız ve objektif her değerlendirmede görüldüğü gibi zaten kaldıramayacağı bir nüfus ve yapı stoğuna sahip İstanbul'a bazı devlet kurumlarının taşınması kabul edilemez. Bu ağırlığı İstanbul"a yüklemek tam bir felakettir.

İstanbul ve Marmara depreminin ortaya çıkaracağı muhtemel olumsuzlatı azaltmak, bölgedeki kontrolsüz nüfus artışını durdurmak, depremin felakete dönüşmesini engelleme kararlılığını göstermek, kentsel dönüşüm ve depreme hazırlık sürecinde toplumsal rıza ve desteği artırmak amacıyla; Ankara'dan İstanbul'a taşınan devlet kurumlarının tekrar başkentimize dönmesinin ekonomik, sosyal, siyasal, kültürel ve deprem riski çerçevesinde incelenip, alınacak tedbir ve yöntemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis

Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Yüksel Arslan (İYİ Parti, Ankara). “Olası bir İstanbul depreminin sebep olacağı olumsuzlukları azaltmak, Ankara'dan İstanbul'a taşınan kurumların tekrar başkente dönmesini deprem riski çerçevesinde incelemek ve bu konuda alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/576, 3 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-576-olasi-bir-istanbul-depreminin-sebep-olacagi-olumsuzluklari-azaltmak-ankara-dan-istanbul-a (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/eb50a078-cd10-4b43-acd3-018ba86edd56

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
