# Engelli bireylerin yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/579) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/579 - **Tarih:** 3 Kasım 2023 - **İlk imza:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2f931be4-b664-46ae-8dac-018ba8935410 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-579-engelli-bireylerin-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belir > 10/579 esas numaralı meclis araştırması önergesi 3 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Rıdvan Uz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Ülkemizde yaşayan engelli bireyler, toplumun ayrılmaz bir parçasıdır ve onların yaşamlarını kolaylaştırmak ve haklarını korumak, insan hakları ve sosyal adalet ilkeleri doğrultusunda temel sorumluluğumuzdur. Türkiye'de yaşayan engelli vatandaşlarımızın günlük yaşamlarında karşılaştıkları sorunları, devletin sağladığı hizmetlerin yetersizliklerini ve engellilerin daha iyi bir yaşam standartına ulaşabilmesi için gereken düzenlemeleri incelemek ve mevcut yasal düzenlemelerin insan hakları standartlarına uygunluğunu değerlendirerek gerekli adımların atılması amacıyla Anayasa'nın 98'inci İç tüzüğün 104 ve 105'inci Maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu kurulması için gereğini arz ve teklif ederim. GEREKÇE Ülkemizde yaşayan engelli bireyler, günlük yaşamlarında bir dizi zorlukla başa çıkmak zorunda kalmaktadırlar. Bu zorluklar, genellikle aylık ve sosyal yardımların yetersizliği nedeniyle ekonomik açıdan büyük sıkıntılarla baş başa kalmalarıyla şekillenmektedir. Engelli bireyler için sosyal yardım tutarlarının yetersizliği, toplumumuzun en savunmasız üyelerini etkileyen ciddi bir sorundur ve 2023 yılı itibarıyla daha da belirgin hale gelmektedir. Bu bireyler, genellikle ekonomik olarak daha fazla kısıtlamalarla karşı karşıya kalmakta ve temel ihtiyaçlarını karşılamak için sosyal yardımlara bel bağlamaktadır. Ancak, bu yardım miktarları yaşam maliyetlerinin hızla arttığı bir dönemde, engelli bireylerin temel gereksinimlerini karşılamaktan oldukça uzaktır. Bu durum, bu bireylerin insanca yaşama, eğitim, sağlık hizmetlerine erişim, istihdam fırsatlarına ulaşma gibi temel haklarını sınırlamaktadır. 2023 yılı itibarıyla, içinde bulunduğumuz ekonomik zorluklar ve enflasyonun etkisiyle, bu sosyal yardımların artırılması ve güncellenmesi hayati bir öneme sahiptir. Bununla birlikte, engelli bireylerin iş hayatına entegre olma şanslarını artırmayı amaçlayan Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı (EKPSS) sık sık bir sorun kaynağı haline gelmiştir. Bu sınav, atanamayan engelli bireylerin sayısını artırmış ve bu sayı, atanabilen engelli sayısına kıyasla oldukça düşük kalmıştır. Ayrıca ülkemizdeki iş yerlerindeki engelli çalışan kotasının yüzde 3 ile sınırlı olması, engelli bireylerin istihdam olanaklarını genişletme ve toplumla daha fazla bütünleşme firsatlarını kısıtlamaktadır. Bu sınırlama, hem engelli bireylerin hem de iş verenlerin potansiyelini tam olarak kullanamamalarına neden olur. Ülkemizde engelli hizmetleri de, ne yazık ki, beklentileri karşılayacak düzeyde değildir. Bakım koşulları ve hizmet kalitesi genellikle yetersizdir, bu da engelli bireylerin yaşam kalitelerini olumsuz etkilemektedir. Bu hizmetlerin yetersizliği, hem bakım evlerinde hem de aile içi bakımda engelli bireylere yönelik şiddeti artırma riskini taşımaktadır. Mahalle muhtarlıkları, yerel yönetimlerle engelli bireyler arasında bir köprü olarak hizmet etmelidir. Mahalle muhtarlıkları, engelli bireylere daha fazla destek olmalı ve onların seslerini duyurmalıdır. Ancak bu kurumların engelli bireylerin sorunlarını ve taleplerini yeterince takip etmedikleri görülmektedir. Engelli bireylerin toplu taşıma araçlarına ulaşımı, ülkemizde hala büyük bir sorun teşkil etmektedir. Toplu taşıma araçları, engelli bireyler için erişilebilir olmaktan uzaktır. Bu, sadece bu bireylerin günlük yaşamlarını etkilemekle kalmaz, aynı zamanda onların toplumla bütünleşmelerini ve istihdam fırsatlarına erişmelerini zorlaştırır. Engelli bireylerin toplu taşıma araçlarına ulaşımı için gerekli altyapı eksiklikleri ve uygun erişilebilirlik önlemleri alınmamıştır. Engelli bireyler, toplu taşıma araçlarına binerken karşılaştıkları zorluklarla mücadele etmek zorunda kalmaktadırlar. Bu durum, onların özgürlüklerini ve bağımsızlıklarını kısıtlamakta ve toplumsal katılımlarını engellemektedir. Ayrıca, Türkiye'de engelli bireylerin aileleri, genellikle büyük bir sorumluluk üstlenmektedir. Özellikle zihinsel engelli çocukların bakımı, aileler için hem fiziksel hem de duygusal açıdan büyük bir zorluk oluşturmaktadır. Bu araştırma, bu ailelerin karşılaştığı zorlukları ve ihtiyaçlarını anlamayı ve bu sorunlara çözüm önerileri sunmayı da amaçlamaktadır. Bütün bu bahsedilen gerekçeler doğrultusunda, engelli bireylerin yaşam standartlarını yükseltmek ve haklarını korumak amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması gerekmektedir. Selcan Tase. edp İTE i HamŞıoÇlu Telairdap Adnaa beter Onlara Way / ELE İska bu! --- **Kaynak gösterme:** Rıdvan Uz (İYİ Parti, Çanakkale). “Engelli bireylerin yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/579, 3 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-579-engelli-bireylerin-yasadiklari-sorunlarin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belir (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2f931be4-b664-46ae-8dac-018ba8935410 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.