# Basın özgürlüğünün önündeki engellerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/611)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/611
- **Tarih:** 9 Kasım 2023
- **İlk imza:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ce4f6e75-3000-4932-aa14-018bb419f2c0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-611-basin-ozgurlugunun-onundeki-engellerin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenm

> 10/611 esas numaralı meclis araştırması önergesi 9 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Özgür Karabat (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde basın özgürlüğüne ilişkin tartışmaların ardı arkası kesilmemektedir. Basın özgürlüğü önündeki en büyük engellerin başında sansür, baskı ve şiddet gibi sorunlar gelmektedir. Gazeteciliğin adeta kriminalize edildiği, basın mensuplarının gözaltı, soruşturma ve tutuklamalarla sıklıkla karşılaştığı, halkın bilgiye ve gerçeğe ulaşmasının sansürle engellendiği bir ortamda basın özgürlüğünden bahsetmek mümkün olmamaktadır.

Son yıllarda ülkemizde yaşanan pek çok skandalın üzeri çeşitli yollarla kapatılmaya çalışılmıştır. Örtbas girişimlerine rağmen görevini hakkıyla yapan onurlu basın emekçilerinin gayretleri ile ülke gündemini sarsan pek çok hadisenin gün yüzüne çıktığı bilinmektedir. Basın emekçilerinin bu kıymetli çaba ve mücadeleleri ne yazık ki iktidar eliyle engellenebilmekte, basın emekçileri çeşitli odaklarca baskı ve tehditlerle karşılaşabilmektedir. Özellikle yerel basın emekçileri bu sorunların doğrudan muhatabı olmakta ve ciddi baskılar altında görevlerini zorlukla ifa edebilmektedir.

İktidara yakın, bir şekilde iktidarla ilintilenen ya da kamu görevlilerinin dahil olduğu skandallara ilişkin, mahkemeler eliyle kısa süre içerisinde haberlere erişim engeli veya yasak getirilmesi gibi adımlarda dikkat çekici bir artış yaşanmaktadır. RTÜK ve BTK bu süreçte sansürün uygulanmasında başat bir rol oymakta, medya üzerinde uygulanan ağır baskının resmi aparatları gibi işlev görmektedir.

Diğer yandan suç işlediği iddia edilen, gazetecileri ve muhalifleri hedef alan tehdit ve hatta fiili saldırılar yargılamaya dahi konu olmazken ya da yargılamalar cezasızlıkla sonuçlanırken sosyal medya paylaşımlarına dahi erişim engeli kararları ile engellenmekte veya ağır cezalar ile karşı karşıya kalabilmektedir.

Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütünün hazırladığı rapora göre 2023 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, geçtiğimiz yıla göre 16 sıra gerilemiştir. Böylelikle 180 ülke arasında 165'inci sıraya gerileyen Türkiye, "sorunlu" kategoriden "vahim" kategorisine geçmiştir. Bahse konu olan raporda Türkiye'de 31 gazeteci ve bir medya çalışanının cezaevinde olduğu kaydedilirken, yakın zamanda gerçekleşen genel seçimler öncesinde de tablonun daha da ağırlaştığı değerlendirilmiştir.

Ülkemizde basın özgürlüğüne ilişkin sorunların tespiti, basın ve ifade özgürlüğü önündeki engellerin açığa çıkarılarak bunların ortadan kaldırılması, medya üzerindeki baskıların sona erdirilmesi, gazetecilerin maruz kaldığı baskıların ortadan kaldırılarak, basın ve ifade özgürlüğünün sağlanması ve yerel basının güçlendirilmesi için atılması gereken hukuki ve idari adımlarını tespiti için araştırma yapmak ve çözüm önerileri geliştirmek adına Anayasa'nın 98'inci; TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini saygılarımla arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “Basın özgürlüğünün önündeki engellerin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/611, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-611-basin-ozgurlugunun-onundeki-engellerin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin-belirlenm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ce4f6e75-3000-4932-aa14-018bb419f2c0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.