# Sel ve taşkın felaketlerinin ekonomi, çevre ve doğal yaşam üzerindeki uzun vadeli olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/656) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/656 - **Tarih:** 21 Kasım 2023 - **İlk imza:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/911ebd33-e50e-489d-a7dc-018bf73fc63c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-656-sel-ve-taskin-felaketlerinin-ekonomi-cevre-ve-dogal-yasam-uzerindeki-uzun-vadeli-olumsuz > 10/656 esas numaralı meclis araştırması önergesi 21 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Sel ve taşkın felaketlerinin can ve mal kaybının yanı sıra ekonomi, çevre ve doğal yaşam alanları üzerinde oluşturduğu uzun vadeli olumsuz sonuçlarının tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amaçlarıyla Anayasa'nın 98'inci, İç Tüzüğün 10'üncü ve 10$*inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz. GEREKÇE Son yıllarda sayıları ve sıklığı giderek artan sel ve taşkın afetleri; can ve mal kayıpları, biyolojik çeşitlilik kaybı ve habitat tahribatı, alt ve üst yapının yeniden inşa maliyetleriyle onulmaz zararlara sebep olmakta; bu açıdan afet ve kriz yönetimi meselesi, kamu yönetiminde öncelikli sorun alanı haline gelmektedir. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'nın (AFAD) 2022 yılı Doğa Kaynaklı Olay İstatistikleri adlı çalışmasına göre 2022 yılında Türkiye genelinde 450 sel/su baskını olayı yaşanmıştır. 2022 yılı içinde yaşanan çığ, heyelan, kaya düşmesi, obruk, deprem gibi diğer tüm doğa kaynaklı olayların içinde %2'lik bir dilime karşılık gelen bu oran; can ve mal kayıpları açısından ise zarar kapasitesi en yüksek olan olay grubuydu. Benzer bir durum bu yıl da devam etmektedir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü 20 Kasım 2023 tarihlerinde 17 il için turuncu ve 16 il için sarı kodlu uyarı yapmıştır. Turuncu kodlu uyarı illerinden biri olan Diyarbakır'da, 19-20 Kasım 2023 tarihlerinde olumsuz hava koşullarıyla oluşan sel ve taşkınlar sonucunda; Bismil ve Kulp ilçelerinde eğitime ara verilmiş, Hani ilçesinde Behçet Avcı (45) taşan Eski Su Değirmeni deresine kapılarak hayatını kaybetmiş, Kırsal Topçular Mahallesi Uysal mezrasında bir evin alt kısmında bulunan ahır, içerisindeki hayvanlarla beraber su altında kalmıştır. Bismil ve Hazro ilçelerinde, bilhassa çay ve nehir yataklarına yakın sayısız ev ve ahır sular altında kalmış, ekinlerin neredeyse tamamı zarar görmüş, köylerdeki kimi köprüler yıkılmış, elektrik direkleri devrilmiştir. Elektrik ve internet altyapısı zarar gören ilçe ve köylerle iletişim tamamen kesilmiştir. Diyarbakır örneğinde çay ve nehir yataklarına yakın yerleşimler felaketi en şiddetli hisseden yerler olmuştur. Şiddetli yağış, kar erimesi ve firtına/kasırga gibi doğal nedenler bu felaketlere katkıda bulunabilirken, insan faaliyetlerinin de sel ve taşkın olaylarının etkisinin ağırlaşmasında dikkate değer bir rol oynadığı söz konusu sonuçlarla daha da görünür olmuştur. Yerleşim yerlerinin genişlemesiyle sulak alanlar ve ormanlar gibi doğal peyzajların yerini beton ve asfalt gibi geçirimsiz yüzeylerin alışı, orman varlıklarının yok oluşu, drenaj sistemlerinin yetersizliği, arazi yapısına uygun olmayan yerleşim ve konut imalatı sel ve taşkın afetlerinin altında yatan insan faktörleridir. Oysa sel ve taşkınların sebep olduğu tahribatların; lokal ve ulusal düzeylerde hem önleme hem de zarar azaltma odaklı tedbirlerle kayda değer ölçüde azaltılabileceği bilinmektedir. Lokal düzeyde; sel tehlikesi olan bölgelerde yapılaşmayı önlemek için uygun arazi kullanım planlaması ve imarının uygulanması; selden korunmak için sel bariyerleri, setler ve diğer altyapıların inşa edilmesi, taşkın riskini azaltmak amacıyla yağmur suyu yönetimine yönelik düzenlemelerin oluşturulması ve uygulanması, bölge sakinlerinin sel riskleri konusunda eğitilmesi bunların başlıcalarıdır. Ulusal düzeyde ise; yağmur suyu tahliye ile kanalizasyon sistemlerinin iyileştirilmesi gibi altyapı iyileştirmelerinin yapılması, yenilikçi taşkın koruma teknolojilerinin araştırılması ve geliştirilmesi, taşkın riskinin değerlendirilmesi ve taşkın yönetim planlarının hazırlanması, taşkın yönetimi için ulusal standartların ve kılavuzların oluşturulması, ulusal ve lokal erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi yine afet ve krizin yaratacağı sonucu büyük ölçüde değiştirecektir. Yukarıda ifade edilenler ışığında; sel ve taşkın felaketlerinin can ve mal kaybının yanı sıra ekonomi, çevre ve doğal yaşam alanları üzerinde oluşturduğu uzun vadeli olumsuz sonuçlarının tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amaçlarıyla bir Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. --- **Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Sel ve taşkın felaketlerinin ekonomi, çevre ve doğal yaşam üzerindeki uzun vadeli olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/656, 21 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-656-sel-ve-taskin-felaketlerinin-ekonomi-cevre-ve-dogal-yasam-uzerindeki-uzun-vadeli-olumsuz (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/911ebd33-e50e-489d-a7dc-018bf73fc63c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.