# Türkiye-İsrail ikili ilişkilerinin gözden geçirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/701)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/701
- **Tarih:** 29 Kasım 2023
- **İlk imza:** Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti, Antalya); Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **İmza sayısı:** 2
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ce469019-5fce-447e-883f-018c1b34832b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-701-turkiye-israil-ikili-iliskilerinin-gozden-gecirilmesi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acil

> 10/701 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti); 2 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İsrail yönetiminin Gazze saldırısını başlattığı 7 Ekim 2023 tarihinden buyana Natenyahu hükümetine yönelik "Terör devleti", "Örgüt gibi davranıyor", "Barbarlar" gibi en sert açıklamaları yapan Türkiye yönetiminin, bu açıklamaların gereği olarak İsrail'le olan askeri-ekonomik ticari anlaşmalarını durdurması başta olmak üzere ciddi-caydırıcı yaptırım kararlarını bir türlü al(a)mamasının, İsrail?le olan bağımlı ilişkisini halen sürdürüyor olmasının temel "nedenlerinin 'bütün boyutlarıyla araştırılması ve bu yönde yürütülecek politikaların belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis arâştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

. İsrail yönetimin Gazze'de katliam saldırılarını başlattığı 7 Ekim 2023 tarihinden buyana Cumhurbaşkanı Reçep Tayyip Erdoğan ve iktidar sözcüleri, Natenyahu yönetimine yönelik her defaşında "Terör devleti", "İsrail örgüt gibi davranıyor", "Sivillerin üzerine mermi yağdırmanın adı barbarlık, eşkıyalık, devlet terörüdür" şeklinde açıklamalar yaptı, BM başta olmak üzere yluslararası toplumu göreve çağırdı. Sürekli kınama mesajları yayınlandı. Filistin halkına yönelik destek mesajları verildi.

" Bu sert tondaki açıklamalar karşısında kamuoyunun ve toplumun beklentisi ise İsrail*e —. ciddi, ilkeli tutarlı, caydırıcı yaptırım kararlarının alınması ve uygulanması yönündeyken, iktidar ise, bir türlü sözden eyleme geçen bir tutum ortaya koy(a)inadı.

, Türkiye'nin İsrail'e yönelik attığı adımlar; kınama mesajları yayınlamak, büyük elçiyi Ankara'ya çekmek, göstermelik olarak birkaç İsrail malını boykot etmek, TBMM'de nescafeyi ve cola"yı yasaklamakla sınırlı kaldı.

Öte yandan İsrail'le olan askeri-ekonomik-ticari işbirliği ve anlaşmasının gereklerinin yerine getirilmesi ise tüm hızıyla devam etmektedir.

Medyaya ve kamuoyuna da yansıyan haberlerde Gazze'ye saldırı başladığından bu yana iktidarın "Terör devleti" olarak nitelediği İsrail'e Türkiye'den aralarında yakıt ve çimentonun da bulunduğu 300'e yakın yük gemisinin gittiği belirtilmektedir. Liman trafiğine bakıldığında İsrail'e yönelik ticaret ve lojistik akışında her hangi bir azılma söz konusu değildir.

"Terör devleti" denilen İsrail'le özellikle askeri işbirliği anlaşmaları ise gizlilik içerisinde tutulmaya devam edilmektedir.

Tüm bu ekonomik göstergeler ve anlaşmalar, hız kesmeyen ticaret hacmi ve yaptırım kararlarının bir türlü alın(a)maması, Türkiye'nin "Örgüt gibi davrandığı" söylenen, yine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın en son Almanya ziyaretinde "İsrail'e borçlu olan devletler konuşamıyor" dediği İsrail'le olan bağımlılık ilişkisinin sürdüğünü ve sürdürüleceğini göstermektedir.

Tüm bu nedenlerle, Türkiye'nin, İsrail'e yönelik yaptığı sert açıklamaların bir gereği olan tüm anlaşmaların iptal edilmesi gibi caydırıcı, ciddi, tutarlı, ilkeli kararların alınması ve uygulanması konusunda bir türlü harekete geç(e)memesinin, İsrail'le olan ikili ilişkisinin altında yatan temel nedenlerin meclis araştırması açılarak tüm boyutlarıyla araştırılması ve hakikatin ortaya çıkartılması kamuoyunun doğru bilgi sahibi olması açısından elzemdir.

---

**Kaynak gösterme:** Hakkı Saruhan Oluç (DEM Parti, Antalya) ve diğerleri. “Türkiye-İsrail ikili ilişkilerinin gözden geçirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/701, 29 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-701-turkiye-israil-ikili-iliskilerinin-gozden-gecirilmesi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ce469019-5fce-447e-883f-018c1b34832b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.