# Uzman çavuşların sorunlarının tespit edilmesi ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/713) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/713 - **Tarih:** 30 Kasım 2023 - **İlk imza:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e7f8c506-3f41-4293-a9b5-018c25732ac6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-713-uzman-cavuslarin-sorunlarinin-tespit-edilmesi-ve-cozum-yollarinin-belirlenmesi-amaciyla-bi > 10/713 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Kasım 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ersin Beyaz (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Türk Silahlı Kuvvetleri'inizin kahraman evlatları Uzman Çavuşlarımızın bu vatan uğruna canları pahasına gösterdikleri fedakarlıkları saymakla bitiremeyiz. Uzman Çavuşlarımız ailelerini, sevdiklerini geride bırakarak, vatan ve bayrak aşkıyla görev yapmaktadır. Hem vatan topraklarında hem de sınır ötesinde diğer kahraman subaylarımız ve astsubaylarımız ile birlikte omuz omuza mücadele vermektedirler. İYİ Parti olarak Muzaffer ordumuzun ve Türk silahlı kuvvetlerimizin her zaman yanında olmamızın yanında uzman çavuşlarımızın da yaşadıkları sorunları yakından takip ediyoruz. Uzman Çavuşlarımız Türk Silahlı Kuvvetlerinin niceliği en yoğun sınıfını teşkil etmektedir. Uzman Çavuşlarımızın maddi ve manevi tüm sorunlarını ele almak, onlara çözüm üretmek, taleplerini düzenlemek Türkiye Büyük Millet Meclisinin dolayısıyla biz Milletvekillerinin en başta gelen sorumluluklarındandır. 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nda yapılan değişiklikler kısmi çözümler getirmiştir ancak hala birçok zorun devam etmektedir. Uzman çavuşlarımızın yaşadıkları sosyal ve ekonomik sorunların, başta muvazzaflık ve özlük hakları gibi problemlerin tespit edilerek çözüme ulaştırılması hususunda Anayasamızın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 104. ve 105. Maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 28/11/2023 GEREKÇE Binlerce şehidi ve gazisi olan, kahraman Türk Silahlı Kuvvetlerimizin niceliği en yoğun sınıfı olan Uzman Çavuşlarımız meslek sorunlarının çözülmesini beklemektedir. Hem sosyal ve ekonomik hem de yapısal ve hukuki eksikliklerin getirdiği bu bir dizi sorunları çözmek, kahraman uzman çavuşlarımızın yüzünü güldürmek Gazi Meclisimizin en önemli sorumlulukları arasındadır. Uzman çavuşlarımızın mesleki güvenceleri düzenlenmeli, muvazzaflık konusu çözüme kavuşturularak, 50 bin civarında İç İşleri Bakanlığı bünyesinde olmak üzere toplam 75 bin civarında uzman erbaş için muvazzaflık ihdası yapılması gerekmektedir. Sözleşmeli personel olmaması, uzman Jandarma ve uzman erbaşlarımızın sözleşmeye bağlı kalınmadan istihdam edilerek kadro tanımı yapılması gerekmektedir. Uzman Jandarmalarımızın okulda geçen süreleri hizmetten sayılmamaktadır. Diğer Askeri personellerimizin okulda geçirdikleri süre hizmete sayılırken bu sınıfın mağduriyeti de ön plana çıkmaktadır. 2012 yılında daha nitelikli personel yetiştirmek amacıyla uzman jandarma okullarını kapatan AK Parti iktidarı güçlü ordu ve güçlü bir Türkiye için Uzman Jandarma okullarını tekrar açmalı, hatta uzman erbaşlarımız için de eğitim ve hizmet okulları açılarak ordumuzun hem nitelik hem de bilimsel açıdan daha iyi yerlere getirilmesi sağlanmalıdır. Bu bağlamda 3466 sayılı yasanın yeniden revize edilmesi hususu önemlidir. Uzman çavuşlarımız için | yıllık sınıf okulu açılması, birlik ihtiyaçlarına göre her yıl personel alımıyla Türk Silahlı Kuvvetlerimizin sağlam temellere oturtulması gerekmektedir. Askeriyede sınıf değişikliği imkânı subay ve astsubaylarımıza tanınmış olmasına rağmen, uzman çavuşlarımıza bu hak verilmemiştir. Ciddi bir hastalığa yakalanan uzman çavuşuimuzun sözleşmesinin feshedilerek işsiz ve sahipsiz kalması kabul edilemez bir durumdur. Tansiyon, Diyabet gibi mesleki icrasında çok da sorun çıkarmayacak hastalıklara yakalanmaları ya da 90 günden fazla rapor almasını gerektirecek bir kazaya, hastalığa maruz kalmaları sözleşmelerinin feshedilmesine neden oluşturabilmektedir. Herkesin başına gelebilecek tansiyon, şeker gibi hastalıklar neticesinde mesleklerini kaybetme korkusu yaşayan uzman çavuşlarımıza nasıl ki subay ve astsubaylarda bu tip hastalık gibi durumlarda sınıf değişikliği imkânı var ise aynı imkân sağlanmalıdır. Şark görevlerini tamamlayan ve tayin olan uzman çavuşlarımız tayin oldukları illere adapte olmadan, geçici görevlendirme ile tekrar şark bölgelerinde görevlendirilmektedir. Subay ve astsubaylarda aynı durum yaşandığında bu geçici görevlendirme süresi bir sonraki şark hizmetinden mahsup edilmektedir. Ancak Uzman çavuşlarımızda bu durum uygulanmamaktadır. Bu da düzenlenmesi gereken başka bir konudur. Bir başka husus da rütbe konusunun komuta katında değerlendirilmeye alınması, mesleğe yeni başlayan bir uzman çavuşla 20 yıllık kıdemlisinin aynı sayılmaması ve aralarında rütbe kıdem farkı bulunması gerekmektedir. Uzman çavuşlarımız rütbelerinin kıdemden sayılmaması yüzünden rütbeler arası tazminattan da faydalanamamaktadırlar. Yeni göreve başlayan bir uzman erbaş ile yirmi hizmet yılını tamamlamış bir uzman erbaş arasında maaş ve özlük hakları açısından çok büyük bir farklılık bulunmamaktadır. Bu kapsamda TSK tazminatının kıdem yılına göre düzenlenmesi rütbenin kıdemden sayılması moral motivasyon ve özlük haklarının iyileştirilmesi bağlamında yeniden düzenlenmelidir. Uzman çavuşların her 3 yılda bir aldıkları kıdemlerin rütbeden sayılması talepleri vardır. Bu durum aralarındaki hiyerarşinin tesis edilmesi hususunda da önemlidir. Aile götürülemeyen garnizonlara tayin olan uzman erbaşların TSK?*da görev yapan diğer personele göre oranı fazla olduğundan aile bütünlüğünün bu sebeple bozulduğu, boşanmaların arttığı, psikolojik travma ve hatta intiharlara varana kadar ciddi sorunlar yaşadıkları bilinmektedir. Bu sebeple uzman erbaşların atama ve yer değiştirme yönetmelikleri subay, astsubay ve uzman jandarmaların yönetmelik esaslarına göre düzenlenmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz. Yine uzman çavuşlarımızın nöbet, izin, disiplin, sicil ve ödül konularında yaşadıkları sorunların ve ikili durumun ortadan kaldırılması için bu konularda yönetmelikler hazırlanarak bu sorun ortadan kaldırılmalıdır. Uzman çavuşluktan astsubaylığı geçiş için ayrılan kontenjan "10 seviyelerindedir. Geriye kalan alımlar ise sivil personel alınarak eğitilmesi şeklindedir. Alanında tecrübeli ve sivil personele kıyasla ordu konusunda deneyimli olan uzman çavuşlarımızın astsubaylığa geçişi için ayrılan kontenjanın mutlak surette artırılması gerekmektedir. 6663 sayılı Kanunun 14. maddesi ile 3269 sayılı Kanunun 5. Maddesine aşağıda yer alan fıkra eklenmiştir: "Uzman erbaşların 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92'nci maddesi hükmünden yararlanabilmeleri için en az yedi hizmet yılını tamamlamış olmaları gerekir". Bu maddeye göre 3269 sayılı Kanuna tabi olanların; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları" başlıklı 92. Maddesinden faydalanabilmeleri için asgari yedi yıl hizmet vermeleri gerekmektedir. Buradaki sorun ise yedi yıllık hizmet şartının hangi tarihten itibaren aranacağına, bu şartın yürürlük tarihinden önce görevinden ayrılanlar hakkında uygulanıp uygulanmayacağına dair bir düzenlemeyi önemli kılıyor. Bu nedenle Kanun maddesinden önce mesleğe girmiş olan ve 2 yılını doldurup halihazırda ayrılmış olan Uzman Erbaşların hakları yine kanun maddesi ile ellerinden alınmıştır. Bu haksızlığın giderilebilmesi için Kanun maddesine "Kanun tarihinden önce mesleğe girmiş ve 2 yılını doldurup ayrılmış olanların hakları mahfuzdur" ibaresinin eklenmesi soruna çözüm getirecektir. Türk Silahlı Kuvvetlerimizin her anlamda moral ve motivasyonunun yerinde olması için her kademesinin sosyal, ekonomik, hukuki ve özlük haklarının eksiksiz giderilmesi gerekmektedir. Profesyonel bir ordunun en temel dayanağı ise çağdaş bir komuta anlayışından geçmelidir. Bu sebeple Kahraman Askerimizin hiçbir sorunlu düşünce zihnini yormamalıdır. Uzman çavuşlarımızın kahramanlıkları, cesaretleri ve vatan sevdalarının karşılığı hiçbir şekilde ödenemez, ancak vatan uğruna canlarını ortaya koyan uzman çavuşlarımızın haklı mesleki güvence talepleri ivedilikle karşılanmalıdır. Uzman Çavuşlarımızın mesleki güvence, muvazzaflık, sağlık yönetmeliği gibi konuların düzenlenmesi, mevcut tüm sorunlarının çözülmesi ve taleplerinin karşılanması ile mağduriyetlerinin giderilmesi adına Meclis Araştırma Komisyonu kurulmasını arz ve teklif ederiz. İSİM - SOYİSİM --- **Kaynak gösterme:** Ersin Beyaz (İYİ Parti, İstanbul). “Uzman çavuşların sorunlarının tespit edilmesi ve çözüm yollarının belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/713, 30 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-713-uzman-cavuslarin-sorunlarinin-tespit-edilmesi-ve-cozum-yollarinin-belirlenmesi-amaciyla-bi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e7f8c506-3f41-4293-a9b5-018c25732ac6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.