# TOKİ'nin 100 Bin Konut Projesi'nin akıbetinin araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/729) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/729 - **Tarih:** 4 Aralık 2023 - **İlk imza:** Türkan Elçi (CHP, İstanbul) - **İmza sayısı:** 21 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ba39074f-308a-4741-a751-018c3e298327 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-729-toki-nin-100-bin-konut-projesi-nin-akibetinin-arastirilarak-yapilmasi-gerekenlerin-belirle > 10/729 esas numaralı meclis araştırması önergesi 4 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Türkan Elçi (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 2019 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 100 Bin Konut Projesi geniş çaplı bir katılımla kamuoyuna açıklanmış ve ardından konutların 1,5 yıl içerisinde teslim edileceği ifade edilmiştir. TOKİ'nin (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı) Türkiye'nin çeşitli il ve ilçe merkezlerinde dar gelirli gruplara yönelik inşa edileceğini söylediği 100 Bin Konut Projesi'nin çoğu il ve ilçede aradan geçen dört yıla rağmen neden hayata geçirilmediğinin, hak sahiplerine konutların neden teslim edilmediğinin, proje duyurusunda yer alan teslim fiyatlarının bugün ne olacağının, yaşanan mağduriyetlerin sorumlularının kim olacağının, tüm bunların nedenlerinin araştırılması ve çözüm önerilerinin tespiti amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 104 ve 105inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim. 04.12.2023 GEREKÇE: Türkiye'nin içinde bulunduğu ekonomik sorunlar dar ve orta gelir gruplarına dahil olan vatandaşlar için konut sahibi olmayı imkansızlaştırmaktadır. Daralan kredi likiditesi, yüksek faiz oranları vatandaşların konut sahibi olmasını engellediği gibi kiralardaki anormal artış vatandaşların büyük bir kısmını barınma kriziyle karşı karşıya bırakmaktadır. Avrupa İstatistik Ofisi Eurostat'ın yayımladığı Nüfusun Kiracılık Durumu, Hanehalkı Tipi ve Gelir Grubuna Göre Dağılımı (Distribution of Population by Tenure Status, Type of Household and İncome Group - EU-SILC Survey) başlıklı araştırmasına göre Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan insanların üçte ikisinden fazlası kendi sahibi oldukları konutlarda yaşamaktadır. Bu araştırmaya göre ev sahibi olma oranında üye ülkeler arasında Türkiye sondan dördüncü sırada yer almaktadır. Eurostat'ın yaşam koşulları istatistiklerine göre ise; "sızdıran bir çatı, nemli duvarları, zemin, temel veya pencerelerde çürümeler olan bir konutta yaşayan toplam nüfus" oranı Avrupa ülkeleri arasında ikinci sırada yer almaktadır. Ka HAL Pa TUİK'in Nüfus ve Konut Sayımı başlıklı 2021 yılına ait istatistiklerinde ise 006. avr de, yana ev sahibi olma oranlarının düzenli olarak azaldığı görülmektedir. Tür iy e ği Zİ olanların oranı günden güne azalmaktadır. Yine bu verilere göre 2012 yılındâhePİ kişi en Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Üyesi yaklaşık 21'i kiracıyken 2022 yılında her 100 kişiden yaklaşık 27'si kiracı durumundadır. Öte yandan Türkiye'de 2002 yılında konut sahipliği oranı %73 düzeylerindeyken bugün %56'lara düşmüştür. Kiracı sayısının gün geçtikçe arttığı ülkemizin büyük şehirlerinde asgari ücretli, emekli ve dar gelirli gruplar göz önüne alındığında gelirleri kiralarını karşılamaya yetmemektedir. Bugün nüfusun 15 milyonu aştığı İstanbul'da ortalama kira fiyatları Kasım ayı itibariyle 100 m2 konut için 17 bin 11 lira seviyesindedir. Yani asgari ücretli bir çalışan maaşıyla ev kirasının sadece "667'sini karşılayabilecek durumdadır. Tablonun karamsarlığı göz önüne alındığında misyonu ve amacı dar gelirli vatandaşlara sosyal konut üretmek olan TOKİ'nin büyük şehirler başta olmak üzere pek çok il merkezinde lüks Konut ve villa projeleri hayata geçirdiği ve hızlıca sonlandırdığı görülmektedir. Ancak 2019 yılında TOKİ'nin başvuruya açtığı ve 2020 yılı itibariyle kura çekimlerinin son bulduğu 100.000 konut projeleri İstanbul başta olmak üzere hala sonlanmış değildir. Türkiye'nin aktif deprem kuşağında olduğu ve dar gelirli grupların çoğunluğunun gelirleri yetmediği için "sızdıran bir çatı, nemli duvarları, zemin, temel veya pencerelerde çürümeler olan" konutlarda yaşadığı düşünüldüğünde kapsamlı sosyal konut projelerinin ve bütüncül konut politikasının devlet eliyle hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. Öte yandan bu projeler açıklandıklarında 1,5 yıl içinde teslim edileceği söylentisiyle konut alabilecek olan dar gelirli gruplar artık azalan kredi likiditesi, yüksek faiz oranları ve fahiş konut fiyatları yüzünden kiracı bile olamamaktadır. İktidar 100 Bin Konut Projesi gibi projeleri seçim öncesi siyasi propaganda malzemesi haline getirmektedir. Siyasi propaganda malzemesi olmaktan çıkması ve mağduriyetlerin giderilmesi adına: Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2019 yılında açıklanan 100 Bin Konut Projesi başta olmak üzere ve daha sonra açıklanan TOKİ projelerinin neden hayata geçirilmediğinin, birçok hak sahibine konutların neden teslim edilmediğinin tespiti ve bu konuda yapılması gereken çalışmaların, çözüm önerilerinin belirlenmesi, sorumluların açığa çıkarılması, oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önem arz etmektedir. Yahu ÇuL NTe| e Nur AİT A adın Peki Banşevren ez Yaran İm22. onay belek pr ZE --- **Kaynak gösterme:** Türkan Elçi (CHP, İstanbul). “TOKİ'nin 100 Bin Konut Projesi'nin akıbetinin araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/729, 4 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-729-toki-nin-100-bin-konut-projesi-nin-akibetinin-arastirilarak-yapilmasi-gerekenlerin-belirle (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/ba39074f-308a-4741-a751-018c3e298327 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.