# Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde meydana gelen olayın görüşülmesi, Türkiye'nin maruz kaldığı demografik risklerin siyasi, ekonomik ve sosyal sonuçlarının engellenmesi ve sığınmacılardan kaynaklanan asayiş sorunlarının çözüme kavuşturulması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/73)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/73
- **Tarih:** 5 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun)
- **İmza sayısı:** 1
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/30701abe-3709-496f-906b-0189251758e5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-73-kocaeli-nin-dilovasi-ilcesinde-meydana-gelen-olayin-gorusulmesi-turkiye-nin-maruz-kaldigi

> 10/73 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Erhan Usta (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde Suriyeli sığınmacılardan mürekkep bir grubun silah ve sopalarla bir Türk vatandaşının evini bastığı görüntüler kamuoyunda infiale sebep olmuş ve ülkemizin sürüklendiği demografik risk ve tehditleri somut bir şekilde ortaya koymuştur. Hem Suriyeli sığınmacıların hızlı nüfus artışı hem de gelecekte gerçekleşmesi muhtemel siyasi hak talepleri dikkate alındığında, Dilovası'nda gerçekleşen toplumsal olayların yakın gelecekte daha geniş bir mecraya sirayet edebileceği öngörülmektedir. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Devletinin karşı karşıya bırakıldığı demografik risklerin yıkıcı siyasi, ekonomik ve sosyal sonuçlarının engellenmesi ve sığınmacılardan kaynaklanan asayiş sorunlarının nihai bir çözüme kavuşturulması amacıyla Anayasanın 98 inci, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 üncü ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.

GEREKÇE

Adalet ve Kalkınma Partisinin yanlış ve öngörüsüz Suriye politikası neticesinde Türkiye, yakın insanlık tarihinin gördüğü en büyük göç dalgasına maruz kalmış ve ülkemiz dünyada en fazla sığınmacı barındıran ülke konumuna getirilmiştir. Göç İdaresi Başkanlığı verilerine göre ülkemizde 3,3 milyon Geçici Koruma statüsünde Suriyeli sığınmacı bulunmaktadır. Ancak Geçici Koruma Yönetmeliğine aykırı olarak vatandaşlık verilen Suriyeliler ve kayıt dışı olanlar da ilave edildiğinde ülkemizde bulunan Suriyeli sayısının 5 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'de Geçici Koruma altında bulunan Suriyeli sayısı ülkemizin demografik ve içtimai yapısını değiştirecek bir hızla artmakta bu sebeple de önemli kamu güvenliği riskleri oluşturmaktadır.

Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde Suriyeli sığınmacılardan mürekkep bir grubun silah ve sopalarla bir Türk vatandaşının evini bastığı görüntüler kamuoyunda infiale sebep olmuş ve ülkemizin sürüklendiği demografik risk ve tehditleri somut bir şekilde ortaya koymuştur. İYİ Parti 10.03.2023 tarihinde İçişleri Bakanlığına verdiği soru önergesinde, 50 bin nüfuslu Dilovası'nda çok sayıda kayıt dışı Suriyeli olduğunu ve sığınmacılardan kaynaklanan asayiş sorunlarını vurgulamış, ilçedeki muhtemel toplumsal olaylara henüz gerçekleşmeden dikkat çekmiştir. Hem Suriyeli sığınmacıların hızlı nüfus artışı hem de gelecekte gerçekleşmesi muhtemel siyasi hak talepleri dikkate alındığında, Dilovası'nda gerçekleşen toplumsal olayların yakın gelecekte daha geniş bir mecraya sirayet edebileceği öngörülmektedir. Bu sebeple Türkiye Cumhuriyeti Devleti siyasi, ekonomik ve demografik sebeplerle Suriyeli sığınmacıların vatanlarına dönüş sürecini derhal planlamak ve başlatmak mecburiyetindedir.

Suriye'deki iç savaş sona ermiş ve Geçici Koruma statüsünü gerektiren amiller ortadan kalkmıştır. İYİ Parti'nin Milli Göç Doktrini, Türkiye Cumhuriyeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti arasında 1998 yılında imzalanmış Adana Mutabakatı ve 2010 yılında imzalanmış Terör ve Terör Örgütlerine Karşı Ortak İşbirliği Anlaşması" çerçevesinde her iki ülkenin de toprak bütünlüğünü esas alan bir zeminde kitlesel geri dönüş planını savunmaktadır. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti Devletinin karşı karşıya bırakıldığı demografik risklerin yıkıcı siyasi, ekonomik ve sosyal sonuçlarının engellenmesi ve sığınmacılardan kaynaklanan asayiş sorunlarının nihai bir çözüme kavuşturulması amacıyla mezkur hususun Türkiye Büyük Millet Meclisi uhdesinde görüşülmesi gerekmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun). “Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde meydana gelen olayın görüşülmesi, Türkiye'nin maruz kaldığı demografik risklerin siyasi, ekonomik ve sosyal sonuçlarının engellenmesi ve sığınmacılardan kaynaklanan asayiş sorunlarının çözüme kavuşturulması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/73, 5 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-73-kocaeli-nin-dilovasi-ilcesinde-meydana-gelen-olayin-gorusulmesi-turkiye-nin-maruz-kaldigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/30701abe-3709-496f-906b-0189251758e5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.