# Gıda maddelerindeki kısıtlı ambalaj uygulamasından dolayı ürün içeriklerine yönelik sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/750)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/750
- **Tarih:** 7 Aralık 2023
- **İlk imza:** Kürşad Zorlu (İYİ Parti, Ankara)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a4f7fe4c-ebdd-4e3c-b560-018c5e35d8d5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-750-gida-maddelerindeki-kisitli-ambalaj-uygulamasindan-dolayi-urun-iceriklerine-yonelik-sorunl

> 10/750 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Kürşad Zorlu (İYİ Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ülkemizde tüketilen gıda maddelerinin helal olup olmadığı, gıda maddelerinin ambalajlarının üzerinde bulunun kısıt bilgilerden dolayı vatandaşlarımızda soru işaretleri ve tedirginlik uyandırmaktadır. Her ne kadar belli başlı kodlarla bunlar belirtilmiş olsa da detay yazılmadığından kullanılan katkı maddesinin hangi yolla ve hangi hayvan veya bitkiden elde edildiği anlaşılamamaktadır. Tüm bunları araştırmak ve bu doğrultuda gereken tedbirlerin alınmasını sağlamak maksadıyla Anayasa'nın 98.,

İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Gıda katkı maddeleri, insan sağlığını olumsuz yönde etkilemedikçe, bitkisel olduğu veya dini kurallara istinaden yenilmesi helal olan hayvanlardan İslami usullere göre elde edilmiş ise helal olarak kabul edilmektedir.

Bir katkı maddesini elde etmenin birden fazla yolu olabilir. Örneğin jelatin hem bitkilerden hem hayvanlardan elde edilebilmesinin yanı sıra hayvansal jelatin domuz, büyükbaş ve küçükbaş hayvanlardan da elde edilebilmektedir. Hayvan kemiklerinden elde edilen E-542 (Kemik Fosfatı) kodlu katkı maddesi de Müslüman tüketiciler tarafından şüphe ile yaklaşılması gereken katkı maddeleri arasındadır. Çünkü kemik fosfatı sığır, dana veya domuzdan elde edilmektedir.

E-621 Mono sodyum glutamat; hazır çorba, cips, sucuk, salam, kek, pasta ve diyet ürünlerinde lezzet zenginleştirici olarak kullanılmaktadır. Bu maddenin 2001 yılında Endonezya'da domuzdan elde edildiği de tespit edilmiştir.

E-422 Gliserin maddesi gıdalarda tatlandırıcı, kabartıcı ve nemlendirici olarak kullanılan, hayvansal ve bitkisel yağlardan üretilen bir gıda katkı maddesidir. Domuz kaynaklı üretim yapılma ihtimalinden dolayı şüphelidir.

Unlu mamullerde kullanılan E-920 (L-sistein) ve E-921 (Sistin) kodlu katkı maddesi; insan saçı, domuz kılı, kuş tüyü vb. kıllardan elde edilmektedir.

E-322 (soya lesitini) ve E-426 (soya fasulyesi hemiselülozu) soyadan elde edilen bir katkı maddesidir. Eğer genetiği değiştirilmiş soyadan elde edilmiş ise helal olmadığı düşünülmektedir.

E-101(Riboflavin) numaralı katkı maddesi; gıdalarda renklendirici (olarak kullanılmaktadır. Bu katkı maddesi doğal olarak elde edilmesinin yanı sıra genetiği değiştirilmiş "Bacillus Subtilis" bakterisinden fermantasyon ile de elde edilebilir.

Örneklerini vermiş olduğumuz ve sayısı çoğaltılabilecek tüm bu katkı maddeleri ile ürün üzerinde detaylı bilgi verilmemesi vatandaşlarımız arasında tedirginlik yaratmaktadır. Gıda etiketlerinde ürünlerin üretim süreçleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgilerin yazılması Müslümanlar tarafından helal olmayan gıdaların bilinmeden tüketilmesini engelleyecektir. Ancak ülkemizde kısıtlı ambalaj alanındaki bilgilendirme ürün içeriğindeki katkı maddesinin kaynağı, helal olup olmadığı hakkında yeterli bilgi vermemektedir.

Tüm bunları araştırmak ve bu doğrultuda gereken tedbirlerin alınmasını sağlamak maksadıyla Meclis Araştırması açılmasını teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Kürşad Zorlu (İYİ Parti, Ankara). “Gıda maddelerindeki kısıtlı ambalaj uygulamasından dolayı ürün içeriklerine yönelik sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/750, 7 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-750-gida-maddelerindeki-kisitli-ambalaj-uygulamasindan-dolayi-urun-iceriklerine-yonelik-sorunl (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a4f7fe4c-ebdd-4e3c-b560-018c5e35d8d5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.