# İnşaat sektöründeki fiyat artışlarının kamu ihaleleri ve kamu yatırımlarındaki olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/751)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/751
- **Tarih:** 7 Aralık 2023
- **İlk imza:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3eaf99fa-8e91-4f67-88fb-018c5ce32d61
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-751-insaat-sektorundeki-fiyat-artislarinin-kamu-ihaleleri-ve-kamu-yatirimlarindaki-olumsuz-etk

> 10/751 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Yavuz Aydın (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

İnşaat maliyetlerinde gerçekleşen öngörülemeyen artışlar ve fiyat farkı ödemelerinin yetersiz kalışı nedeniyle inşaat sektöründe büyük sorunlar meydana gelmektedir. Fiyat artışlarının kamu ihalelerine ve kamu müteahhitlerine etkisi neticesinde; Kamu ihalelerinde rekabetin korunması, kamu yatırımlarının sekteye uğramaması ve ülke ekonomisine sağlanan katkının devam ettirilebilmesi için, yaşanan mağduriyetlerin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Ülkemizde yaşanan kötü ekonomik yönetimin faturası bugün birçok iş koluna yansımaktadır. Ortaya çıkan maliyet artışları nedeniyle kamu ile iş yapan müteahhitlerin büyük bir kısmı üstlendikleri projeleri tamamlayamamakta ya da yarım bırakmaktadırlar. Sektörde yaşanan maliyet artışları, artık hesaplanabilir olmaktan çıkmış ve kamu ile çalışan müteahhitlerimizi zor durumda bırakmıştır. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre; ekipman ve işgücü alanlarında yaşanan sıkıntılar sebebiyle kamu ihaleleri iptal edilmek zorunda kalmış, devam eden projelerin ise duraksadığı tespit edilmiştir.

Türkiye'de yaşanan aşırı fiyat artışları karşısında çaresiz kalan müteahhitlik sektöründeki çalışanlarımız, büyük zorluklar yaşamaktadır. Kamuya iş yapan, çalışan ve kamu ile herhangi bir ilişkisi olan müteahhitler, bu süreçte çok zorlanmakta ve sistemlerini döndürememektedirler. Bundan dolayı çoğu müteahhit iflasın eşiğine kadar gelmiştir.

Piyasa koşullarına göre verilecek olan fiyat farkının sektörün yapı taşı olan malzemeler ile somutlaştırmak gerekir ise; 2021 yılından itibaren inşaat demirin kilosu 2,95 TL den 19,20 TIye Ye 650 oranında, ,beton fiyatlarında ise 150 TL*den 2250'TL ye "6 1500 oranında, dolar kuru 7,36 TL iken günümüzde 28,82 TL seviyelerine, akaryakıt litre fiyatları da 5TL.'den 39 TL seviyelerinde ulaşması işlerin tamamlanması için gereken piyasa koşullarına göre verilecek fiyat farkı hesabında muhakkak dikkate alınmalıdır.

Ukrayna ve Rusya savaşı ile birlikte tüm dünyada emtia fiyatlarının hızla yükseldiği bir döneme girilmiştir. Buna bağlı olarak yüklenicilerin sözleşmeye imza attıkları tarihteki malzeme fiyatlarıyla güncel fiyatlar arasında öngörülemeyen bir fark oluşmuştur. Ayrıca bu durum hem malzeme tedarikinde hem de maliyet hesaplamalarında sorunları beraberinde getirmiştir. Gelinen noktada kamuya iş yapan müteahhitlerin yaşanan bu gelişmelere bağlı olarak ayakta kalması, faaliyetlerine devam edebilmesi ve yükümlülüklerini yerine getirebilmesi mümkün görünmemektedir.

Tüm ülke genelinde yaşanan aşırı ve ani fiyat artışları neticesinde mağduriyet yaşanmaktadır. Müteahhitler, bu mağduriyet neticesinde de vatandaşlarımızın temel hak ve özlük ilkelerine uyumlu, sağlık, eğitim, barınma, sosyal tesis, ibadet ve bunun gibi ihtiyaçlarının karşılanması adına inşa etmek istediği konut, yol, hastane, okul ve sosyal tesislerini hizmete sunamamıştır.

Bunun yanında, kamuoyu tarafından da bilindiği üzere ve etkisini halen devam ettiren aşırı ve önlemez fiyat artışları neticesinde mağdur olan kamu müteahhitleri, ihalelere iştirak edememekte, kamu ihalelerinde rekabet sağlayamamakta ve ihalelere katılım sağlayamadığı gerekçesi ile de çoğu kamu yatırımlarını maalesef sekteye uğratmaktadırlar.

Yukarıda belirtilen sebepler doğrultusunda; Fiyat artışlarının kamu ihalelerine ve kamu müteahhitlerine etkisi neticesinde; Kamu ihalelerinde rekabetin korunması, kamu yatırımlarının sekteye uğramaması ve ülke ekonomisine sağlanan katkının devam ettirilebilmesi için, yaşanan mağduriyetlerin araştırılması amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “İnşaat sektöründeki fiyat artışlarının kamu ihaleleri ve kamu yatırımlarındaki olumsuz etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/751, 7 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-751-insaat-sektorundeki-fiyat-artislarinin-kamu-ihaleleri-ve-kamu-yatirimlarindaki-olumsuz-etk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/3eaf99fa-8e91-4f67-88fb-018c5ce32d61

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.