# Çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi ve tarımda verimliliğin artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/756)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/756
- **Tarih:** 7 Aralık 2023
- **İlk imza:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e63087e1-a548-42bc-a00b-018c5e2b78ce
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-756-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-ve-tarimda-verimliligin-artirilmasi-icin-yapilmasi

> 10/756 esas numaralı meclis araştırması önergesi 7 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Turhan Çömez (İYİ Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Geçtiğimiz hasat sezonunda Türkiye'nin yüzbinlerce ton buğday ithal edildiği bilinmektedir. İthalatın önemli bir kısmı Türkiye'deki hasat sezonuyla aynı dönemde gerçekleşmiştir. İthalatın plansızca yapılmış olması Türk çiftçisini mağdur etmiş ve zarara uğratmıştır. Konuyla ilgili Anayasa'nın 98 inci maddesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. © 6/12/2023

GEREKÇE

Geçen yıl Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Türk çiftçisinden 7.500 Türk Lirası'na aldığı buğdayı 4.500 Türk Lirası'na un fabrikalarına verdi. Bunun arkasında yatan nedenin ekmek fiyatlarının düşük tutulması ve seçimde iktidar partisinin avantaj elde etmesiydi. Bu politikayla Toprak Mahsulleri Ofisi milyarlarca lira zarar etti.

Geçtiğimiz hasat sezonunda Türkiye yüzbinlerce ton buğday ithal etti. 15.07.2023 tarihinde Türk limanlarında boşaltılmayı bekleyen buğday miktarı 695 bin tondu. Bunun 128 bin tonu Bandırma Limanından boşaltıldı.

Bandırma Limanına boşaltılan buğday Toprak Mahsulleri Ofisi'nin silolarına ve özel sektörden kiralanan lisanlı depolara boşaltıldı.

Bölgede üretim yapan çiftçimizin ürününe yer kalmadığı için, Türk çiftçisinden ürün alınmasına sınırlamalar getirildi. Borç içinde olan, ürününü satmak zorunda olan çiftçimiz TMO'ya veremediği buğdayını çok ucuz fiyata tüccarlara vermek zorunda kaldı.

Tabiatıyla büyük mağduriyetler ortaya çıktı. Öte yandan TMO'nun sınırlı miktarda buğday alımına başlaması, bunu randevu ile yapması ve randevuların iktidar partisi referansıyla verildiği iddialarının ortaya çıkması TMO üzerindeki baskıyı artırdı. Artan bu baskıyla gelen talepleri karşılamak için buğday alımını artıran TMO depolar ve silolar ithal buğdayla dolu olduğu için yer sıkıntısı yaşamaya başladı.

Güney Marmara çiftçisinin ürettiği buğday TMO tarafından alındı ve depolanacak yer olmadığı için Bandırma Merinos Çiftliğindeki açık araziye boşaltıldı. Halen burada 60 bin metrekare üzerine boşaltılmış, 350 milyon Türk Lirası değerinde, 35 bin ton buğday bulunmaktadır. Üzeri naylonla örtülmüş olan bu buğday rüzgara, yağmura ve çamura maruz kalmaktadır. Bu şartlarda bu buğdayın vasfını koruması mümkün değildir. Aynı şekilde Türkiye'nin başka hangi bölgelerinde, ne kadar yerli buğdayın ilkel şartlarda toprağın üzerinde depolandığı ve vasfını yitiren bu buğdayın ne kadar zarara yol açtığı bilinmemektedir.

Uygulanan yanlış politikalar ve aymazlıklar nedeniyle Türk çiftçisi her geçen gün zarar etmekte ve üretimden çekilmektedir. Türkiye'de çiftçi ortalama yaşı 58'dir ve artık gençler çiftçilik yapmamaktadır. Köylerin boşalmasının yanı sıra girdi maliyetlerini karşılayamayan ve zarar etmeleri nedeniyle çiftçiliği terk eden köylümüzün arazisini yabancılar satın almaktadır.

Bütün bu sorunları görmezden gelen ve yurt dışında tarım yapma hayali kuran iktidarın Venezuela ve Sudan projeleri de başarısız olmuştur. On yıl önce Sudan'da TİGEMin ortak olduğu bir şirket kurulmuş, yüzbinlerce arazi kiralanmış ancak bir tek ürün alınamadan, büyük zararlarla şirket tasfiye edilmiştir. Tüm bu beceriksiz uygulamalar Türk tarımına büyük zarar vermiş ve ciddi ekonomik kayıplara yol açmıştır.

Tüm bu kayıpların önüne geçmek, Türk çiftçisinin mağduriyetlerini ortadan kaldırmak ve verimliliğin artırılarak sürdürülebilir olmasını sağlamak amacıyla Meclis Araştırması açılmasını talep ediyorum.

2 AİLE TİMES FSİ ADAN 177777 Dikici Adına (81 04 " Kirçacl 292411 Ankara 7 ay

9 Yaz TAM

---

**Kaynak gösterme:** Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi ve tarımda verimliliğin artırılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/756, 7 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-756-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-ve-tarimda-verimliligin-artirilmasi-icin-yapilmasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e63087e1-a548-42bc-a00b-018c5e2b78ce

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.