# Fındık ihracatında rekabet koşullarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/777)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/777
- **Tarih:** 14 Aralık 2023
- **İlk imza:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu)
- **İmza sayısı:** 23
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a10806ee-5841-4a9a-96e9-018c6888a5a9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-777-findik-ihracatinda-rekabet-kosullarinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acil

> 10/777 esas numaralı meclis araştırması önergesi 14 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Mustafa Adıgüzel (CHP); 23 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Fındık üreticimizin başta fiyat olmak üzere birçok sorunu vardır. Her sezon öncesi, manipülasyonlarla fındık fiyatı aşağı çekilmektedir. Ancak özellikle bu yılki şartlar artık fındık üreticisi için katlanılmaz hale gelmiştir. Gübre, mazot, ilaç, işçilik, patoz ve diğer tüm başlıklarla Ziraat Odaları ve serbest ziraat mühendislerinin hesapları ile kilogram başına fındık maliyeti 85 TI iken Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), Ordu fındığı için 82.55 TL, Giresun fındığı için de 84 TL alım fiyatı vermiştir. Maliyetinin dahi altında açıklanan bu fiyat üreticiyi yabancı kartelin hakim olduğu ve manipüle edilmiş piyasaya mahkum etme fiyatıdır.

Ferrero şirketinin ulusal fındık piyasamızda tekel oluşturmasına karşı yıllardır Rekabet Kurumu'na yaptığımız başvurular en son 3.11.2022 tarihinde nihayet bir sonuç vermiş ve Kurul toplantısında bulguları ciddi ve yeterli bularak soruşturma açmıştır. Ancak inanılması güç olan fındık piyasasında tekel oluşturduğu iddiası ile soruşturma geçiren Ferrero firması bugün fındık alımına ve ihracatına devam etmektedir. İdare bir yandan ciddi ve yeterli bulgu olduğu gerekçesi ile bir firmaya soruşturma açmakta ancak öbür taraftan soruşturma sonuçlanana kadar faaliyetlerini durdurma iradesini göstermemektedir.

Dünya üretiminin %70'ini yaptığımız, ürettiğimizin yaklaşık %80'ini ihraç ettiğimiz fındıkta ihracatımızın 9665'inin bir yabancı kartelin hâkimiyetine terkedilmesi kabul edilemez. Hükümetin stratejik ürünümüz fındığı ve üreticimizi korumak için gerekli önlemleri almamış olması da fındıktaki tüm sorunların Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından araştırılmasını zorunlu hale getirmiştir. Fındıkta hem serbest rekabet koşullarının yok edilmesi hem de üreticinin yeterince desteklenmemesi nedeniyle bir Anayasa ihlali de mevcuttur. Milli çıkarlarımız açısından elzem olan bu konunun tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Anayasanın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 1059inci maddeleri gereğince Meclis

Araştırması açılması için gereğini arz ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Fındık ihracatında rekabet koşullarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/777, 14 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-777-findik-ihracatinda-rekabet-kosullarinin-arastirilmasi-amaciyla-bir-meclis-arastirmasi-acil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/a10806ee-5841-4a9a-96e9-018c6888a5a9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.