# Evsizlerin sorunlarının araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/794)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/794
- **Tarih:** 18 Aralık 2023
- **İlk imza:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/785696d2-d64b-4de6-af31-018c81b76685
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-794-evsizlerin-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-b

> 10/794 esas numaralı meclis araştırması önergesi 18 Aralık 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Evsizlik Türkiye'de sayısı giderek artan ve artık kamu otoritelerin sorumluluk alması gereken toplumsal bir sorundur. Evsiz yurttaşların sürdürülebilir insanca yaşam hakkını sağlamak için | yapılacakları belirlemek amacıyla geçilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İç Tüzüğün 10'üncü ve 109'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz. cola Diyarbakır Milletvekili

GEREKÇE

Evsizlik kendi içerisinde birçok boyut barındıran, genellikle yoksulluk, göç, kentleşme, konut fiyatlarındaki yüksek artış, aile içi sorunlar, işsizlik, doğal afetler, zihinsel ve ruh sağlığı problemleri, sosyal statü kaybı, sosyal koruma erişimindeki ayrımcılık, alkol ve madde kullanımı gibi birçok sebep sonucu oluşan ve ekonomik, sosyal ve politik faktörlerin etkisiyle gittikçe artan toplumsal bir sorundur. Türkiye'de de giderek büyüyen ekonomik kriz, artan yoksulluk, yüksek enflasyon ve son 2 yıldır artan kiralar sonucu barınma krizi giderek büyümektedir. Tüm bunların sonucu olarak evsizlik de artık ülkenin temel sorunlarından biridir ve bir an önce yetkili kurumların gündemine alması ve kalıcı çözümler üretmesi gereken hale gelmiştir

Akademik literatürde evsizlik, bir kişinin belirlenmiş geçici bir konutta ya da uyumak için tasarlanmamış bir yerde en az bir gecesini geçirmesi olarak tanımlanırken evsizler de evsiz, çatısız, konutsuz ya da güvencesiz alanlarda yaşayan bireyler olarak tanımlanır. Birleşmiş Milletler ve Avrupa ülkelerinde evsizliğe dair çatı kuruluş olan FEANTSA"nın (European Federation of National Organisations working with the Homeless) kullandığı ortak tanım ve sınıflandırma ise şu şekildedir: "Sokaklarda yaşayan kişiler, açık alanlarda, barakalar veya arabalarda; geçici acil barınma yerlerinde, kadın sığınma evlerinde, kamplarda veya ülke içinde yerinden edilmiş kişilere, mültecilere veya göçmenlere sağlanan diğer geçici konaklama yerlerinde yaşayan kişiler; ve gayrı resmi yerleşim yerlerinde yaşayanlar gibi son derece yetersiz ve güvencesiz konutlarda yaşayanlar." (OHCHR,2020). Birleşmiş Milletler ve FEANTSA'nın evsizlik tanımı, sokakta ya da geçici barınaklarda yaşayanlardan, mültecilere veya gayri resmi yerleşim yerlerinde yaşayanlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsamıştır.

Evsizlere Yönelik Hizmet ve Politikalarda Mevcut Durum Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi'nin 25. Maddesinden başlayarak Türkiye'nin taraf olduğu birçok uluslararası haklar sözleşmesi barınma hakkının korunması yükümlülüğünü getirir. Konut hakkıyla ilgili olarak, Avrupa Sosyal Şartı'nın 31. maddesinde; "Devletler barınaktan yoksun kalma durumunu da tedricen ortadan kaldırmaya yönelik önlemler almalıdırlar, Devlet halkın kabul edilir düzeyde kentlerden yararlanabilmesini sağlamakla ve maddi olanağı dar olanlar için konut giderlerini ulaşılabilir bir düzeyde tutmakla yükümlüdür." denir.

Türkiye'de evsizlik ile ilgili yasal bir çerçeve olmadığı gibi; evsizlerin son yıllardaki durumu hakkında sadece yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının yaptığı kısıtlı çalışmalar mevcut olduğu için net bir veri de yoktur. Konuyla ilgili çalışan sivil toplum temsilcileri evsizlerin sayısının başta İstanbul'da olmak üzere, "hiç olmadığı kadar" arttığını söylemekte ve Türkiye'de evsizliği, ekonomik sıkıntılar ve sosyal sorunlarla ilişkilendirmektedirler.

Barınma sorununu çözmek, sayısı giderek artan evsiz yurttaşların temel ihtiyaçlarını ve sorunlarını belirleyip kalıcı olarak çözmek, evsiz yurttaşların sürdürülebilir insanca yaşam hakkını sağlamak için yapılacakları belirlemek amacıyla TBMM'de acil olarak bir araştırma komisyonu kurulmalıdır.

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Evsizlerin sorunlarının araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/794, 18 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-794-evsizlerin-sorunlarinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-tedbirlerin-belirlenmesi-amaciyla-b (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/785696d2-d64b-4de6-af31-018c81b76685

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.