# Tarım sigortalıların genel durumlarının araştırılarak yapılması gereken düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/80)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/80
- **Tarih:** 6 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2851dfd4-ec2f-4371-a4d2-01892c7d4559
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-80-tarim-sigortalilarin-genel-durumlarinin-arastirilarak-yapilmasi-gereken-duzenlemelerin-bel

> 10/80 esas numaralı meclis araştırması önergesi 6 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Ömer Fethi Gürer (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Günümüz dünyasında tarım sektörü öne çıkmakta ve her ülke bu alanda desteklerini artırmaktadır. Tarım ürünlerinin yetersiz kaldığı ülkeler, ithalata başvurarak gıda yetersizliğini gidermenin çabası içindedirler.

Bu hedef doğrultusunda tarımsal ürünlerin artırılması için tarım politikası çok iyi yönetilmelidir. Bu bağlamda tarım çalışanlarının koşulları da önemlidir. Türkiye, 1984 yılında tarım sektöründe çalışanları kapsayan iki temel kanun çıkarmıştır. Birincisi, 2925 sayılı Tarım SSK Kanunudur, ikincisi 2926 sayılı Tarım BAĞ-KUR Kanunu önemli bir başlangıç olmuş ve 1994 yılından itibaren satılan ürünlerden yüzde | tevkifat ile prim kesintisi yapılmış ve bu kapsamda olanların emekli olmaları için firsat tanınmıştır. Ancak sosyal güvenlik mevzuatında yapılan her bir değişiklik, eşitliği bozmuş ve hak kayıplarına neden olmuştur. | Ekim 2008 itibariyle yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile yapılan değişiklikler sonrasında eski ve yeni sigortalılar arasında norm ve standart birliğini bozan uygulamalar getirilmiştir. 01.05.2008 tarihinden geçerli olmak üzere 2925 sayılı Kanun'un bazı maddeleri değiştirilmiş bazı maddeleri ise yürürlükten kaldırılmıştır. 2925 sayılı Kanuna göre 01.05.2008 tarihinden itibaren bu kapsamda sigortalı olunamamaktadır. | Mayıs 2008 öncesi tescili olan sigortalıların haklarının korunması önemli olmakla birlikte, İ Mayıs 2008 itibariyle ilk defa tarım sigortası olanların tescilleri 5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinde 4/a, sigortalı sayılması, tarım işçileri arasında eşitsizliği artıran bir süreci getirmiştir. İ Mayıs 2008 öncesi 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olanların 3600 gün üzerinden emekli olma imkanı varken, İ Mayıs 2008 sonrası dönemde ilk defa sigortalı olanlar 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış ve prim ödeme gün sayısı 7200 olarak belirlenmiştir. Bu değişiklik sonrasında tarım sigortasına başvurular azalmış ve en önemli teşvik olan prim desteği kaldırıldığından, köyden kente. Göç hızlanmıştır. 2926 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı uygulanan tarım Bağ-Kur sigortalılığı 01.10.2008'den itibaren yürürlükten kaldırılmış ve Tarım Bağ-Kur zorunlu sigortalılık olarak öngörülmüştür. Prim maliyetleri ödenemez duruma geldiğinde, tarımsal muafiyet belgesi alanlar, sigortalı sayılmamıştır. Gelir yetersizliği nedeniyle primler ödenmediğinden, tarım Bağ-Kur'da tesciller silinmeye başlanmış ve emeklilik gibi kutsal bir hakka erişim zorlaşmıştır. Sonuç olarak, 5510 sayılı Kanun ile emekli aylığına hak kazanma koşulları ağırlaştırılmış ve emekli aylıklarının hesaplanma parametreleri olan güncellenme katsayısı ve aylık bağlama oranları düşünüldüğünden, emekli aylıklarında ciddi kayıplar yaşanmaktadır. Tarım sektörüne sağlanan teşviklerin kapsamına sosyal güvenlik desteklerinin dahil edilmesi ile bu yönde yapılacak bir destek üretimi artıracağı gibi, köyden kente göçü de durduracak en temel teşvik olacağından; günümüz dünyasında tarımın her sektörün önüne geçmesi ve gıda güvenliği ile refaha erişmede en temel alan olarak desteklenmesi önemlidir

Tarım çalışanları ve tarımda yer alanların sigortalılıkları ve oluşan sorunların incelenmesi ve bağlamda önlemler oluşturulması adına bu konuda Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104. ve 105) Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz.

Saygılarımla. 12.06.2023

Alanına Tekke | Alanın K.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Tarım sigortalıların genel durumlarının araştırılarak yapılması gereken düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/80, 6 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-80-tarim-sigortalilarin-genel-durumlarinin-arastirilarak-yapilmasi-gereken-duzenlemelerin-bel (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/2851dfd4-ec2f-4371-a4d2-01892c7d4559

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
