# İşçi ölümlerinin nedenlerinin araştırılarak işçilerin karşılaştığı sorunların giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/870)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/870
- **Tarih:** 19 Ocak 2024
- **İlk imza:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ac475fb-5aa3-4c32-aa41-018d2fecdf38
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-870-isci-olumlerinin-nedenlerinin-arastirilarak-iscilerin-karsilastigi-sorunlarin-giderilmesi

> 10/870 esas numaralı meclis araştırması önergesi 19 Ocak 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Meral Danış Beştaş (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Giderek artış gösteren ve hiç önlem alınmayan işcinayetlerinin araştırılması ve engellenmesi ile işçilerin sorun ve mağduriyetlerinin araştırılarak gerekli tedbirlerin alınması için Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri gereğince Meclis

Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. 19.01.2024

GEREKÇE

Meydana gelen iş kazaları giderek artış eğilimi göstermekte başta inşaat, taşımacılık ve maden sektörü olmak üzere çeşitli iş kollarında insanlar, yaptıkları işe hayatlarını teslim etmektedirler.

İş kazaları ve iş cinayetleri ülke gündeminin en ciddi ve neticeleri itibariyle en can alıcı sorun alanlarından birisidir. Hiçbir denetimin söz konusu olmadığı işyerlerinde işverenlerin cezai sorumluluklarının da olmayışı iş cinayetlerinde artışın önemli kriterleriarasındadır.

İşverenlerin hiçbir yaptırıma maruz kalmayışı işyerlerinde gereken önlemlerin alınmamasının da yolunu açmış ve bu durum neredeyse kanıksanma noktasına gelmiştir. Yasaların giderek işveren lehine uygulanması ile işçilerin can kayıpları ciddi boyutlara varmıştır.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2023 yılına ilişkin iş cinayetleri raporunu yayımlamış; buna göre 2023 yılında en az bin 932 işçinin yaşamını yitirdiği tespit edilmiştir. Mevcut iktidarın göreve geldiği 3 Kasım 2002 tarihinden beri iş cinayetlerinde en az 32 bin 478 işçinin yaşamını yitirdiği de raporda yer alan veriler arasındadır. İfade edilen ölüm sayılarına bakıldığında günde en az beş işçinin yaşamını yitirdiği şeklinde vahim bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Geçtiğimiz yılın verilerine bakıldığında ise en çok ölümün mevsimlik çalışmanın arttığı aylara denk düşmesi tesadüf değildir. Zira mevsimlik tarım sektörü başta olmak üzere mevsimlik işler, iş güvencesinin en az yahut hiç olmadığı iş kollarına tekabül etmektedir.

İnşaat, tarım ve taşımacılık iş kolları denetimin de olmadığı alanlar olup işverenin sorumluluğunun cezasız kalması, ölümleri artırmaktadır. Uzun çalışma saatleri, yoğun çalışma, sigortasız çalışma ve her türlü kuralsızlığın hakim olduğu bu işkollarında sendikal örgütlenmenin olmaması da bir diğer hakim nedendir. Bu sebeple motokurye ölümleri artış göstermektedir. Sadece 2023 yılında en az 68 motokuryenin hayatını kaybettiğine dair veri, pek çok kuralsızlığın bir arada oluşunu açıklar niteliktedir.

Yine, mevsimlik işçilere dair hala yasal düzenlemeler hayata geçirilmediği için çok daha vahim bir tablo mevcuttur. Çoğu güvencesiz yöntemlerle yaptıkları seyahatlerde yaşamını yitirirken çalışma koşulları da son derece güvencesizdir. Kayıt dışı ve güvencesiz koşullarda çalıştırılan göçmen ve sığınmacıların maruz kaldıkları mağduriyetler dikkate dahi alınmamaktadır.

Oysa birçok iş kazası bizzat işverenin hiçbir önlem almadığı, sağlığa uygun olmayan, güvenlik yönünden zayıf işyerlerinde, çalışma alanlarında gerçekleşmektedir. Bu bakımdan yüksek risk barındıran işyerleri ve iş kollarında ölüm yahut yaralama vakalarının gerçekleşmesi öngörülebilir olup işyerinde iş sağlığı ve güvenliği için gerekli önlemleri almayan, işçiye iş sağlığı ve eğitimi vermeyen işverenin doğabilecek iş kazalarında ihmali davranışından ötürü önemli oranda sorumlu olduğu kabul edilmelidir. Ancak, mevcut yasalar ve yasa uygulayıcıların bakış açısı işveren failliği meselesini meşru zemine taşıma eğilimindedir. Bu durumun iş cinayetlerindeki artışa olan etkisi de araştırılması gereken bir diğer önemli meseledir.

İzah etmiş olduğumuz hususlar doğrultusunda, işçilerin maruz kaldıkları hak ihlalleri ile artan iş cinayetlerinin araştırılması ve alınacak önlemlerin belirlenmesi elzem olup Anayasa'nın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını talep ediyoruz.

---

**Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “İşçi ölümlerinin nedenlerinin araştırılarak işçilerin karşılaştığı sorunların giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/870, 19 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-870-isci-olumlerinin-nedenlerinin-arastirilarak-iscilerin-karsilastigi-sorunlarin-giderilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/4ac475fb-5aa3-4c32-aa41-018d2fecdf38

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
