# Vatandaşların aşırı borçlanmasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/891)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/891
- **Tarih:** 23 Ocak 2024
- **İlk imza:** Orhan Sümer (CHP, Adana)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/006ba72a-0f47-473e-8f44-018d554fbc52
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-891-vatandaslarin-asiri-borclanmasinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin

> 10/891 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Ocak 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Orhan Sümer (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Devlet, vatandaşın borçlanmasını çok yakından takip etmelidir. Ancak genellikle yapılan şudur. Devlet kendi borçlanmasını takip eder ve kendi borçlanması ile ilgili istatistiki bilgiler verir. Kendi borçlanmasını nasıl tasfiye edeceğini bir program çerçevesinde açıklar. Sonra da gelişmeleri vatandaşlarla paylaşır. Lakin günümüz ekonomilerinin en küçük çekirdeğini aile ekonomisi oluşturur. Buna hane halkı diyoruz. Ekonominin kelime manası da zaten ev idaresi demektir. Yani ev halkının idaresi. Daha da geniş bir anlamda vatandaşın idaresi.

Devletin genel hesapları, bütçe performansı, genel istatistikler, kısa orta ve uzun vadeli planlar vs. elbette çok önemlidir. Bunların titizlikle takibi ve idaresi gerekir. Bizim mevzuatımızda, yöneticilerin birer "müdebbir tüccar" gibi davranarak bu idareyi gerçekleştirmeleri beklenir. Bu ifadede "tüccar" kelimesinden ziyade "müdebbir" kelimesi daha çok dikkat edilmesi gereken bir kelimedir. Yaptığı işin, sonunda kime yaradığını her daim düşünen bir tüccar manasına gelir ki devlet adamlarında olması gereken bir vasıftır.

Hane halkı borçlanmasına baktığımızda vatandaşın durumunun 2020 yılından itibaren tehlikeli bir mecraya girdiğini görebiliyoruz. Özellikle yaşanan ekonomik kriz ve enflasyon artışı ile birlikte vatandaşların hayatlarını idame edebilmek için buldukları tüm kaynakları kullanarak aşırı borçlandıklarını görüyoruz. Önümüzdeki zamanlarda kredilerini ödeyememe riski olan ciddi bir vatandaş kesiminin olacağı apaçık görülüyor. Eğer bu süreç dikkatli yönetilmezse önümüzdeki zamanlarda kredi borcu sebebiyle evini arabasını ve hatta tüm varlığını kaybeden ciddi sayıda bir vatandaş kitlemiz olacaktır.

Üstüne üstlük bunların bankalara olan borcu ayrı bir sorun üretecektir. Bu durum bankacılık sektörü açısından da oldukça büyük bir risktir. Ayrıca, talep daralması olacağı için özel sektör ve üretim sektörü açısından oldukça zorlu bir süreç olacağını ifade eder. Dahası, sosyal etkileri açısından toplumu sarsıcı sonuçlar üretir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle vatandaşların aşırı borçlanmasının nedenlerinin tespit edilmesi ve oluşabilecek sorunlara tedbirler alınması amacıyla Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104. ve 105. Maddeleri gereğince meclis araştırması açılmasını ar teklif ederiz.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “Vatandaşların aşırı borçlanmasının nedenlerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/891, 23 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-891-vatandaslarin-asiri-borclanmasinin-nedenlerinin-arastirilarak-alinmasi-gereken-onlemlerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/006ba72a-0f47-473e-8f44-018d554fbc52

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.