# Kamu bankalarında teminatsız ya da yeterli teminat alınmadan kredi kullandırıldığı iddialarının araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/892)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/892
- **Tarih:** 23 Ocak 2024
- **İlk imza:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7e6e6fdb-8593-46a3-8e2c-018d5563f293
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-892-kamu-bankalarinda-teminatsiz-ya-da-yeterli-teminat-alinmadan-kredi-kullandirildigi-iddiala

> 10/892 esas numaralı meclis araştırması önergesi 23 Ocak 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Hasan Öztürkmen (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Son bir yılda ciddi şekilde kendini gösteren ekonomik krizle birlikte kredi temin etmek giderek zorlaştığı için firmalar ciddi sıkıntılar içine girerek, çeklerde erteleme, vadelerde ve ödemelerde sarkmalar artmıştır.

Özellikle yıllık 250 milyon TL üstünde cirosu olan işletmelerin krediye erişimi güçleşirken, bankalarda vadeler kısalmış ve şirketler arası ödemeler de aksamaya başlamıştır. Merkez Bankası'nın Elektronik Veri Dağıtım Sistemi'nde yayımlanan Takasbank verilerine göre, Haziran ayında karşılıksız çek adedi 7 bin 153 adet seviyesinde bulunurken, temmuz ayında bu rakam yüzde 116,2 oranında artarak 15 bin 153 adede çıkmıştır.

Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu'nun (TÜRKONFED) yılın her çeyreğinde üyesi olan iş insanlarıyla yaptığı 'Finansmana Erişim Anketi'nin nisan-haziran dönemini kapsayan ikinci çeyrek sonuçlarına göre; iş dünyasının finans bulmakta zorluk çektiğini, ekonominin temel sorunlarını ise başta enflasyon olmak üzere "finansmana erişim", 'güven ve istikrar eksikliği", "üretim eksikliği", 'kamu harcamaları ve mali disiplin", "hukukun üstünlüğü ve adalet sistemi", Tekabet gücü ve dış ticaret ile 'liyakatsizlik ve yönetim sorunları" olarak gördüğünü göstermiştir.

Finansmana Erişim Anketi'nin ikinci çeyrek sonuçları işletmelerin ve iş insanlarının krediye erişiminin zorlaştığını hatta imkânsız hale geldiğini ortaya koymuştur. Buna göre yılın ikinci çeyreğinde krediye erişemediğini söyleyen iş insanlarının oranı yüzde 82 olurken, 'değişmedi' diyenlerin oranı bir önceki çeyreğe göre yüzde 22'den yüzde 18'e gerilemiştir. Her 10 işletmeden 8'i ikinci çeyrekte krediye erişemediğini belirtirken, vade yapısının da kısaldığı ifade edilmiştir. İlk çeyrekte 1-12 ay vade yapısına sahip firmaların oranı yüzde 55 iken bu oran ikinci çeyrekte yüzde 70.6 olmuştur. Kredilere erişimin zorlaşması ile birlikte vadelerin de kısalması işletmelerin finansal risklerinin daha da artması ihtimalini ortaya çıkarmıştır.

Finans kurumları ile kredi süreçlerinde sorun yaşadığını belirtenlerin oranı yılın ilk çeyreğinde yüzde 85 iken ikinci çeyrekte yüzde 95'e yükselmiştir. Yeni kredi limiti alamadığını söyleyen iş insanlarının oranı yüzde 86'lik artışla yüzde 15'ten yüzde 28'e çıkarken, kredi limiti artış yetersizliğini ifade edenlerin oranı yüzde 21, şartların zorlaştırıldığını belirtenlerin oranı da yüzde 46 olmuştur.

Öte yandan suç örgütü lideri olmakla suçlanan ve tutuklu bulunan Ayhan Bora Kaplan'a ait şirketlere "Kredi verilemez" notuna rağmen bir kamu bankası tarafından 700 milyon lira kredi verildiği ve söz konusu kredinin, finansman ihtiyacı olan ve teminat yetersizliği bulunan KOBİ'lere kefalet desteği sağlayarak banka kredisi kullanmalarını mümkün hale getiren bir kuruluş olan Kredi Garanti Fonu aracılığıyla sağlandığı iddia edilmektedir.

Yaşanan ekonomik krizin vurduğu iş insanları krediye ulaşamazken ve 90300-400 oranında teminat talep edilirken, teminatsız veya yeterli teminat alınmadan kamu bankalarından kredi kullandırılan kişi, kurum, kuruluş ve şirketler ile ne kadar kredi kullandıklarının tespit edilebilmesi için etkin bir soruşturma yapılabilmesi amacıyla Anayasa'nın 98'nci İç Tüzüğün TELEF A2PAC OEM2L Şe k —— Salan BİLBÜL Ayn e ŞE — Dona. Denic | Anne NUM Kadim Dur Tola 0) atli lou NUG A— İlel N AL Görü | iSTANDUL gus eN Nalat Dince9 | Necm NN. ç

Adama Al —

AYI Taçkelk

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep). “Kamu bankalarında teminatsız ya da yeterli teminat alınmadan kredi kullandırıldığı iddialarının araştırılarak yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/892, 23 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-892-kamu-bankalarinda-teminatsiz-ya-da-yeterli-teminat-alinmadan-kredi-kullandirildigi-iddiala (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/7e6e6fdb-8593-46a3-8e2c-018d5563f293

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
