# Hayat pahalılığının araştırılarak yaşam standartlarının yükseltilmesi için yeni politikalar üretilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/919) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/919 - **Tarih:** 29 Ocak 2024 - **İlk imza:** Veli Ağbaba (CHP, Malatya) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c43231a8-8d77-48ca-af97-018d5f4bf047 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-919-hayat-pahaliliginin-arastirilarak-yasam-standartlarinin-yukseltilmesi-icin-yeni-politikala > 10/919 esas numaralı meclis araştırması önergesi 29 Ocak 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Veli Ağbaba (CHP); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni Son yıllarda mal ve hizmet fiyatlarındaki artış nedeniyle yapılan zamlar ve artan borçlanmaya karşı vatandaşların yaşam standartlarının yükseltilmesi için yollarının araştırılması amacıyla ekte sunulan gerekçelerle Anayasanın 98. İçtüzüğün 104 ve 109'inci Maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. AJANS GENEL GEREKÇE Ekonomik krizin derinleşmesi ile mal ve hizmet fiyatlarında yaşanan artışlar vatandaşların alım gücünü oldukça düşürmekte ve buna bağlı olarak hane halklarının borçlanma hızı her geçen gün artmaktadır. Ülkemiz özellikle Covid-19 pandemisinin yarattığı krizle birlikte artan fiyatlar sonucu vatandaşların temel gıda ihtiyaçlarını dahi karşılayamadığı ve esnaf, çiftçi, işçiler başta olmak üzere tüm toplumsal kesimlerin yoksullaştığı ve insan onuruna yakışır bir yaşam sürdürmenin olanaksızlaştığı bir yer haline gelmiştir. İşbu araştırma önergesi, enflasyondaki artışla birlikte alım gücü düşen vatandaşların zamlara karşı korumanın yollarının belirlenmesi ve artan borçlanmaya karşı önlemlerin araştırılmasını hedeflemektedir. Türkiye; Venezüella, Sudan, Lübnan, Suriye, Surinam, Zimbabve ve Arjantin'den sonra dünyanın en yüksek enflasyonuna sahiptir. OECD Ekim 2023 gıda enflasyonu raporuna göre Türkiye yüzde 72 oranıyla diğer ülkelerden çok daha fazla bir yüzdeyle birinci sırada yer almaktadır. Sadece Aralık ayındaki enflasyona bakıldığında bile ülkemiz, diğer 44 Avrupa ülkesinin yıllık enflasyonunu geride bırakmıştır. Öte yandan, enflasyon ve işsizlik oranlarının toplamıyla hesaplanan sefalet endeksinde Türkiye puanı en yüksek 10. ülke olmuştur. Yüzde 9 işsizlik oranı ve yüzde 53,86 enflasyon, vergilerdeki artış, döviz kurundaki yükseliş ve fatura, kira gibi diğer giderlerle birlikte vatandaşın yaşam standardını endişe verici düzeyde düşmüştür. Sabit gelirle geçinemeyen yurttaşlar, artan fiyatlara karşı önlemi borçlanmada bulmaktadır. Kredi kartı sayısı ve borçlardaki büyüme olağanüstü artmaktadır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun verilerine göre, kredi kartı borçluluğu 2023 yılında rekor seviyeye yükselmiştir. 2022 yılında 446 milyar lira olan toplam kredi kartı borcu miktarı, 2023 sonunda 2,5 kat artarak 1,1 trilyon lirayı aşmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun enflasyona dair verilerinin güvenirliği kamuoyunda tartışılmaktadır. TÜİK"de son yıllarda "madde sepeti" verilerinin açıklanmasına son verilmesi de şeffaflık konusunda tepkilere neden olmuştur. Asgari ücret başta olmak üzere memur ve emeklilere enflasyonun altında kalan maaş zamları ise daha zamlar cebe girmeden erimektedir. 2024 yılı itibariyle zorunlu trafik sigortasına geçen yılın ocak ayına göre yüzde 400, otoyol ve köprü geçişlerine yüzde 76 zam yapılmıştır. Maaşlara yapılan artışlar bu zamlarla anlamını yitirmiştir. Enflasyon nedeniyle ülkemizde her gün ürün ve hizmetlerde fiyat artışları yaşanmaktır. Marketler akşamdan sabaha birçok kalem ürüne zam getirmektedir. Ülkemizde sürekli değişen fiyatlara yetişememesi nedeniyle marketlerde "etiket değiştirme" personeli istihdam edilmeye başlamıştır. Tüm marketlerde bakliyattan ayçiçek yağına, patatesten soğana, sudan sabuna, iğneden ipliğe kadar her şeye zam yapılmaktadır. Vatandaşlar gelir yetersizliği ve zamlar sebebiyle yeterli düzeyde beslenememeye başlamıştır. Birleşmiş Milletler 2023 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu'na göre 82,3 milyon nüfuslu Türkiye'nin 14,8 milyonu yeterli gıda tüketememektedir. Türkiye'de ekonomik krizin derinleşmesiyle birlikte yetersiz beslenme ve bodurluk oranları da artış göstermektedir. Türkiye'de yanlış politikalar, enflasyon ve diğer etkenler sonucu vatandaşların yaşam standartları oldukça düşmüştür. Yaşam standartları günden güne düşen vatandaşların yaşam standartları yükseltilmesi amacıyla araştırmalar yapılmalı ve yeni politikalar üretilmelidir. iğ 430 danzıll Meclis. Arezfrnosı (M9cı Cık • fimart Diler İmer | Karaman Mr. NİS © İdem ölbel pyd e p. ij mn Tosun Sar BL yaz — Cavdık AkAy |EaAdür. i Nurhak Adanan İz Mu Susa hy --- **Kaynak gösterme:** Veli Ağbaba (CHP, Malatya). “Hayat pahalılığının araştırılarak yaşam standartlarının yükseltilmesi için yeni politikalar üretilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/919, 29 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-919-hayat-pahaliliginin-arastirilarak-yasam-standartlarinin-yukseltilmesi-icin-yeni-politikala (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/c43231a8-8d77-48ca-af97-018d5f4bf047 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.