# 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde vatandaşların yaşadıkları barınma sorunlarının tespit edilmesi ve bu sorunlara çözüm bulunabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/957) - **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 10/957 - **Tarih:** 5 Şubat 2024 - **İlk imza:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **İmza sayısı:** 20 - **Son durum (TBMM):** Gündemde - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b4791f63-1836-4f96-b2c4-018d79ac5a89 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-957-6-subat-2023-depremlerinden-etkilenen-11-ilde-vatandaslarin-yasadiklari-barinma-sorunlarin > 10/957 esas numaralı meclis araştırması önergesi 5 Şubat 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Nejla Demir (DEM Parti); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde. ## Önerge metni 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde 9 saat arayla yaşanan 7.7 ve 7.6 büyüklüklerindeki depremler ve sonrasındaki artçı depremler 15 milyona yakın nüfusun yaşadığı 11 ilimizde (Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Kilis, Şanlıurfa, Adana, Osmaniye, Diyarbakır, Elâzığ) büyük bir yıkıma ve can kaybına yol açmıştır. Oldukça geniş bir coğrafyayı etkileyen depremlerde resmi açıklamalara göre 50 bin 783 kişinin hayatını kaybettiği, 107.204 kişinin ise yaralı olduğu belirtilmiştir. 6 Şubat depremleri sonrasında yaşanan barınma krizine çözüm üretilememiş, yurttaşlar hala çadır ve konteyner kentlerde yaşamaya mahkum edilmiştir. 11 ilimizde yaşanan depremlerden kaynaklı yurttaşların yaşadığı barınma sorunlarının tespiti ve incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve bu hususta Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 104'üncü ve 10'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. GEREKÇE Deprem bölgesinde kurulan geçici barınma alanları, 2,5 milyon yurttaşımızı barındırmakta yetersiz kalmış ve ayrıca altyapı hizmetleri bakımından da büyük eksiklerin açığa çıkmasına yol açmıştır. Geçici barınma alanlarının kurulum sürecinde ulusal ve uluslararası standartlara uyulması gerektiği yönündeki tüm uyarılara rağmen, bölgede kurulan çadır kentlerde bu standartlara uyulmamıştır. Hızla kurulan çadır kentlerde insani gereksinimler dikkate alınmamış, sadece kapalı alanlar oluşturma anlayışı egemen olmuştur. Bu durum, çadır kentlerde barınan yurttaşlarımızın yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından ciddi sorunlara neden olmuştur. Yer seçiminde yapılan hatalar ve altyapısı kurulmadan oluşturulan çadır kentlerde kullanılan, iklim şartlarına ve yangın standartlarına uygun olmayan malzemeden üretilmiş çadırlar, zorlu kış koşullarına dayanamamıştır. Yaşanan sel, yangın ve fırtına gibi olaylar çadır kentlerde yaşayan depremzedeleri defalarca mağdur etmiştir. Adıyaman, Diyarbakır ve Şanlıurfa'da yaşanan seller; Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye'de çıkan yangınlar; İskenderun'da yaşanan fırtına çadır kentlerde yaşayan depremzedeleri defalarca mağdur etmiştir. Tarım arazilerinin içerisine kurulan pek çok çadır kentte çadırları yağmur, çamur gibi etkenlerden koruyacak bir subasman betonu dahi atılmamış, su drenaj sistemleri kurulmamıştır. Depremzede yurttaşlarımız, kendi olanaklarıyla buldukları palet gibi malzemelerle çadır tabanını selden ve çamurdan korumaya çalışmıştır. Nizami olarak kurulmayan çadır kentlerin birçoğunda çadırlar arası minimum mesafe kuralına uyulmamış, sıkışık yerleşim biçimleri ve acil kaçış ve ulaşım akslarına imkân vermeyen yerleşim düzeni, çadır kentlerde barınan yurttaşlarımızı tehlikelere karşı savunmasız bırakmıştır. Hatay, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Malatya'da meydana gelen depremlerin ardından, acil müdahale ve iyileştirme süreçlerinde, barınma ve koordinasyon merkezi gibi ihtiyaçların karşılanması gereken kamu yapıları (hükümet konakları, valilikler, belediye başkanlıkları, okullar, aile sağlığı merkezleri, hastaneler, ibadethaneler ve inanç yapıları, polis evleri, jandarma yapıları ve lojmanlar), ağır hasar aldıkları için bu görevlerini yerine getirememiştir. Depremi hasarsız ya da az hasarlı atlatan eğitim yapıları ise kaymakamlık, valilik vb. kamu kurumları tarafından kullanıldıkları için asli fonksiyonları olan eğitim faaliyetlerini yürütememişlerdir. Depremin 1'inci yılında, depremden en fazla zarar gören Hatay, Malatya ve Adıyaman illerine odaklandığımızda, geçen zamana rağmen neredeyse tüm temel ihtiyaçlarda sorunların hala çözülemediği gözlemlenmektedir. Hatay iline odaklandığımızda, depremin en fazla yıkıcı etkilerini gösterdiği ilçelerde evsiz kalan insanlar, acil geçici el koyma kararıyla tahsis edilen arazilerde oluşturulan çadır kentlere yerleştirilmiştir. İlk olarak zorlu kış şartları, soğuk, çamur ve su baskınları ile mücadele eden depremzedeler, ardından havaların ısınmasıyla birlikte aşırı sıcaklar, yıkımın yarattığı toz, haşereler, akrep ve yılanlarla mücadele etmek zorunda kalmışlardır. Konteyner kentlerin kuruluşunda yapilan yer seçimi yanlışlıkları, arazilere geçici kamulaştırma ile el konulması ve özellikle demografik yapı gözetilmeksizin yapılan yerleştirmeler, bu bölgelerde yaşamak zorunda kalan insanlar için çeşitli sıkıntılara neden olmuştur. Malatya'da, depremlerden etkilenen kent merkezi ve ilçe merkezlerinin yeni imar planları ve yapılaşma şartları henüz belirlenmediği için bina yapımına izin verilmemektedir. Yerinde dönüşüme ve güçlendirmeye de henüz izin verilmemekte, bu durumun barınma sorununu önümüzdeki yıllarda devam ettireceği değerlendirilmektedir. Kent nüfusu, barınma problemi sebebiyle her geçen gün azalmaktadır. Yerel yönetimler ve ilgili kurum-kuruluşlar, kalıcı barınma sorununun çözümüne yönelik süreci hızlandırmak adına hiçbir çaba sarf etmemiş, çözüm üretmemiştir. Kahramanmaraş'ta, henüz yerinde dönüşüm, güçlendirme ve yeni yapı ruhsatı çıkmamış olduğundan, önümüzdeki birkaç sene içinde barınma sorununun çözülemeyeceği açıktır. Çadırda barınanların sayısı azalmış olsa da hala bu koşullarda yaşamını sürdüren yurttaşlar bulunmaktadır. Depremzedelerin büyük bir kısmı konteyner kentlerde yaşamaktadır, toplamda 26.071 konteynerde 90.939 depremzede barınmaktadır. Konteyner kentlerin kış şartlarındaki durumu ise oldukça zorlu geçmektedir. l1 ilimizde yaşanan depremlerden kaynaklı yurttaşların yaşadığı barınma sorunlarının tespiti ve incelenmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim. --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde vatandaşların yaşadıkları barınma sorunlarının tespit edilmesi ve bu sorunlara çözüm bulunabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/957, 5 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-957-6-subat-2023-depremlerinden-etkilenen-11-ilde-vatandaslarin-yasadiklari-barinma-sorunlarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/b4791f63-1836-4f96-b2c4-018d79ac5a89 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.