# IŞİD saldırılarına ilişkin yürütülen davalara yönelik iddiaların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/989)

- **Tür:** Meclis araştırması önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 10/989
- **Tarih:** 30 Ocak 2024
- **İlk imza:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e9939676-b1c8-49f3-a16f-018d5ac6fff9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/10-989-isid-saldirilarina-iliskin-yurutulen-davalara-yonelik-iddialarin-arastirilmasi-amaciyla-bi

> 10/989 esas numaralı meclis araştırması önergesi 30 Ocak 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Meral Danış Beştaş (DEM Parti); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Kamuoyuna yansıyan tüm iddia ve haberler ile IŞİD saldırılarına ilişkin yürütülen davaların neticelenmemiş olması, IŞİD üyelerinin mahkemelerce serbest bırakılması IŞİD-Türkiye ilişkileri hakkında kamuoyunda endişe ile izlenmekte olup somut durumlar bağlamında IŞİD-Türkiye ilişkilerinin tüm boyutlarıyla araştırılmasıiçin Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. 30.01.2024

GEREKÇE

Kısa adı IŞİD olan, Irak-Şam İslam Devleti Irak ve Suriye'de faaliyet gösteren silahlı bir örgüt olup amacı ise Irak, Suriye, Filistin ve Ürdün topraklarını içine alan bölgede Şeriat'a dayalı bir devlet kurmak olarak tanımlanmaktadır. IŞİD içlerinde Türkiye de olmak üzere BM,AB veçok sayıda ülkenin "terörizm listesi"nde yer almaktadır.

IŞİD her ne kadar Türkiye"nin terörizm listesinde yer alıyorsa da, mevcut pratikler aksini göstermektedir.

IŞİD Suriye ve Irak'taki toprak kaybının ardından çöle çekilip, yer altına inme politikası izlese de özellikle beş yıldır Afganistan ve Pakistan uzantılarını güçlendirmeye ağırlık vermiş; Afganistan, (Pakistan ve İranda "hilafetin hâkim olması için örgütlenmesinde" Türkiye'yi üs olarak kullanmıştır. Bu husus, örgüte yönelik soruşturma sürecinde belgelenmiştir. IŞİD'in 'Horasan' uzantısı olarak anılan yapılanmasına, Türkiyeli militanların yanı sıra Orta Asya uyruklu IŞİD'liler, başta İstanbul olmak üzere Türkiye'nin çeşitli kentlerinde barındırıldıktan sonra sahte Afgan kimlikleri ile İran sınırından geçirilerek ulaştırılmaktadır.

Türkiye pek çok bakımdan IŞİD'lilerin bir üssü olmasına rağmen bilhassa da İstanbul ve Ankara'da yapılanmalarına devam ediyor olmaları karşısında yargımakamları nezdinde haklarında işlem tesis edilmemesi, meselenin önemli bir boyutudur. Yüzlerce insanın ölümünden sorumlu olan IŞİD'mensuplarının yargılandıkları davalarda tutuklanmadıkları, ikametgahve sair gerekçelerle tahliye edildikleri de sıkça kamuoyuna yansımıştır. Bundan birkaç yıl evvel, IŞİD'inTürkiye elçisi olduğunu ifade eden Abu Mansur al Magrebi"nin uluslararası basın kuruluşlarına verdiği demeçte, "Görevim DAİŞ'in Türk istihbaratıyla ilişkilerini yönetmekti. MİT'le çok sayıda yüz yüze toplantı yaptım. Toplantıların çoğu Türk askeri tesislerinde oldu. Özellikle Antep'te, Ankara'da toplantılar yapıldı" şeklindeki ifadeleri son derece dikkat çekici olmuştu. Ancak daha da dikkat çekici olan, iktidarın ve adı geçen bakanlıklar ile ilgili birimlerin konu ile ilgili hiçbir açıklama yapmamış olmasıdır.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı"rica hazırlanan iddianame ile IŞİD'in Afganistan yapılanmasında Türkiye'nin yeni merkez üssü olduğunun belgelenmesi, bir kez daha her gün yapılan operasyonlara karşın örgütlenmenin nasıl sağlandığı ve militanların yargılanma süreçlerini gündeme getirmiştir. Özellikle IŞİD'in Irak ve Suriye'deki toprak kaybının ardından sayıları binleri aşan militan, Suriye sınırından kaçak yollarla Türkiye'ye geçmiş; IŞİD"lilerin büyük bölümü örgüt tarafından hazırlanan sahte kimliklerle Türkiye'de yaşamlarını sürdürmeye devam etmiştir. Gözaltına alınan yabancı uyruklu IŞİD şüphelilerinden büyük bölümü kısa gözaltı ya da kısa tutukluluklarının ardından sınır dışı edilmekte, sınır dışı edilenler de sahte pasaportlarla yeniden Türkiye'ye girebilmektedir. Yargı mercileri ise örgüt mensuplarının, Türkiye dışında işledikleri suçları nazara almamakta, örgüt yönetim kademesinde olup olmadıklarını değerlendirmemektedir. Salt Türkiye içinde suç işleyip işlemediklerine bakılması kriteri ise, bu suçluların Türkiye'de rahatça yaşamalarına imkantanımaktadır. Mevcut bu imkanın ise IŞİD'in büyümesine ve yapılandırmasını hızlandırmasına neden olduğu açıktır. OysalŞİD ismi dünyanın pek çok yerinde Suudi Arabistan, Pakistan, Afganistan, Fransa, Libya, Mısır; Tunus, Yemen başta olmak üzere katliamlarla anılmaktadır. IŞİD'in Afganistan yapılanmasının oldukça güçlenmesi, bu güçlenmenin de Türkiye'den eleman temin edilerek Türkiye'nin geçiş güzergahı olması ile sağlandığı açıktır.

Diğer yandan 2015-2016 yıllarında Suruç ve Ankara katliamları başta olmak üzere ülkede çok sayıda katliam yaşanmıştır. 28 Ocak günü ise benzeri bir saldırı ile IŞİD, ülke içindeki derin varlığını yeniden hatırlatmıştır. Santa Maria Kilisesi'nde bir kişinin ölümüyle sonuçlanan silahlı saldırının iki failinin de yakalandığı ve saldırıyı IŞİD'in üstlendiği ortaya çıkmıştır. Bu durumun ülke halkları açısından yarattığı büyük kaygı hali tartışmasızdır.

Tüm bu gelişmeler, IŞİD ile Türkiye'nin geçmişteki ve mevcut ilişkilerinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Kuşkusuz onlarca saldırının mağduriyetini üzerinden atamamış olan ülke halkları açısından da bu ilişkilerin araştırılması ve ortaya çıkarılması hayati ve tarihsel önemdedir. Bu bahisle açıklamış olduğum hususlar doğrultusunda IŞİD-Türkiye ilişkilerinin boyutlarının ve kapsamının incelenmesi ve tespiti için Meclis Araştırması açılmasını talep etmek gerekmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “IŞİD saldırılarına ilişkin yürütülen davalara yönelik iddiaların araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem meclis araştırması önergesi 10/989, 30 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/10-989-isid-saldirilarina-iliskin-yurutulen-davalara-yonelik-iddialarin-arastirilmasi-amaciyla-bi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Meclis-Arastirma-Onergesi-Detay/e9939676-b1c8-49f3-a16f-018d5ac6fff9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
