# ABD'nin İsrail Büyükelçisi tarafından yapılan bir açıklamanın değerlendirilmesi konusundan bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/107)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/107
- **Tarih:** 25 Şubat 2026
- **İlk imza:** Birol Aydın (Yeni Yol, İstanbul); Bülent Kaya (Yeni Yol, İstanbul); Cemalettin Kani Torun (Yeni Yol, Bursa); Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul); Ertuğrul Kaya (Yeni Yol, Gaziantep); Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul); İdris Şahin (Yeni Yol, Ankara); Medeni Yılmaz (Yeni Yol, İstanbul); Mehmet Atmaca (Yeni Yol, Bursa); Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin); Mehmet Karaman (Yeni Yol, Samsun); Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara); Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir); Mustafa Kaya (Yeni Yol, İstanbul); Necmettin Çalışkan (Yeni Yol, Hatay); Sadullah Ergin (Yeni Yol, Ankara); Sadullah Kısacık (Yeni Yol, Adana); Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla); Sema Silkin Ün (Yeni Yol, Denizli); Şerafettin Kılıç (Yeni Yol, Antalya)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/fc21a957-e649-4b16-8c6a-019cb3962e14
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-107-abd-nin-israil-buyukelcisi-tarafindan-yapilan-bir-aciklamanin-degerlendirilmesi-konusundan

> 8/107 esas numaralı genel görüşme önergesi 25 Şubat 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Birol Aydın (Yeni Yol); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

7 Ekim 2023 tarihinden bu yana, barbar ve haydut oluşum İsrail tarafından Gazze Şeridi'nde devam eden ve resmi açıklamalara göre 72.073 kişinin hayatını kaybettiği, 171.749 kişinin yaralandığı ağır insani felaketin ve soykırımın, işgal altındaki Batı Şeria'da artan şiddet olayları ve mülkiyet ihlallerinin, ayrıca ABD'nin İsrail Büyükelçisi sıfatını taşıyan Mike Huckabee'nin ülkemiz dahil bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünü hedef alan ve uluslararası hukukun temel ilkeleriyle bağdaşmayan açıklamalarının Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenliği, dış politikası ve bölgesel barış vizyonu bakımından doğurduğu sonuçların bütün boyutlarıyla değerlendirilmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 102 ve 103'üncü maddeleri uyarınca Genel Görüşme açılmasını arz ve teklif ederiz. 25.02.2026

GEREKÇE

7 Ekim 2023 tarihinden bu yana barbar ve haydut oluşum İsrail'in Gazze Şeridi'nde devam ettirdiği soykırım neticesinde resmi verilere göre 72.073 kişi hayatını kaybetmiş, 171.749 kişi yaralanmıştır. Bu kayıpların büyük bölümünü kadınlar, çocuklar ve siviller oluşturmaktadır. Bölgenin sağlık altyapısı büyük ölçüde çökmüş, hastaneler ya işlevsiz hale gelmiş ya da kapasitesinin çok üzerinde hizmet vermek zorunda kalmıştır. Enkaz altında halen binlerce cenazenin bulunduğu belirtilmekte olup, gerçek can kaybı sayısının açıklanan rakamların da üzerinde olabileceği değerlendirilmektedir.

Yoğun bombardıman ve abluka koşulları altında temel gıda, temiz su, elektrik ve ilaç temini ciddi biçimde aksamakta, siviller hayatta kalma mücadelesi vermektedir. Uluslararası insancıl hukukun temel ilkesi olan sivillerin korunması ağır biçimde ihlal edilmekte, kolektif cezalandırma ve açık bir soykırım niteliği taşıyan uygulamalar bölgesel barışı daha da zorlaştırmaktadır. Bunun yanında işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin köy ve beldelerine yönelik baskınlar, mülkiyet ihlalleri, tarım arazilerine ve sivil araçlara zarar verilmesi gibi eylemler artarak devam etmektedir. Yerleşim faaliyetleri ve fiili durum yaratma girişimleri, iki devletli çözüm perspektifini zayıflatmakta ve uluslararası hukukun açık hükümleriyle çelişmektedir.

Bu son derece hassas süreçte ABD'nin İsrail Büyükelçisi sıfatını taşıyan Mike Huckabee'nin "İsrail Nilden Fırat'a kadar Tanrı'nın vaadiyle hak sahibidir" şeklindeki açıklaması, diplomatik teamüller ve uluslararası hukuk açısından son derece sakıncalıdır. Büyükelçiler şahsi kanaat açıklamaz, temsil ettikleri devlet adına konuşurlar. Bu nedenle söz konusu beyan, yalnızca bireysel bir görüş olarak değerlendirilemez.

"Nilden Fırat'a" şeklindeki ifade; başta ülkemiz olmak üzere Mısır, Ürdün, Suriye, Irak, Lübnan ve Suudi Arabistan olmak üzere birçok ülkenin toprak bütünlüğüne yönelik açık bir ima ve tehdit içermektedir. Devletlerin egemen eşitliği ve toprak bütünlüğü ilkesi, Birleşmiş Milletler Şartı'nın temel hükümlerindendir. Sınırların güç yoluyla veya güç tehdidiyle değiştirilmesini ima eden her söylem, uluslararası düzen açısından son derece tehlikelidir.

Türkiye Cumhuriyeti, hem tarihsel bağları hem de coğrafi Konumu itibarıyla bölgedeki gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir. Gazze'de yaşanan ve on binlerce insanın hayatını kaybettiği bu insanlık dışı trajedi ve soykırım, aynı zamanda bölgesel güvenlik mimarisini sarsan bir gelişmedir. Bu çerçevede Türkiye'nin diplomatik girişimleri, uluslararası platformlardaki tutumu, müttefik ülkelere yönelik resmi temasları ve olası siyasi-hukuki tedbirleri Meclis denetimine ve değerlendirmesine konu olmalıdır. TBMM, millet iradesinin tecelligâhıdır. On binlerce insanın hayatını kaybettiği, yüz binlercesinin yaralandığı ve bölgesel sınırların tartışmaya açıldığı bir süreçte Meclis'in açık ve net bir tutum ortaya koyması hem anayasal sorumluluğun hem de tarihî bir yükümlülüğün gereğidir. Belirtilen nedenlerle, Gazze'deki ağır insani kayıpların ve bölge ülkelerinin toprak bütünlüğünü hedef alan açıklamaların Türkiye'nin dış politikası ve milli güvenliği bakımından değerlendirilmesi amacıyla Genel Kurul'da Genel Görüşme açılmasını arz ve teklif ederiz.

---

**Kaynak gösterme:** Birol Aydın (Yeni Yol, İstanbul) ve diğerleri. “ABD'nin İsrail Büyükelçisi tarafından yapılan bir açıklamanın değerlendirilmesi konusundan bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/107, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-107-abd-nin-israil-buyukelcisi-tarafindan-yapilan-bir-aciklamanin-degerlendirilmesi-konusundan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/fc21a957-e649-4b16-8c6a-019cb3962e14

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
