# Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesinden Transit Geçişine ve Transit Ticaret Kapsamında Yeniden İhracatına İlişkin Karar konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/117)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/117
- **Tarih:** 7 Nisan 2026
- **İlk imza:** Birol Aydın (Yeni Yol, İstanbul); Bülent Kaya (Yeni Yol, İstanbul); Cemalettin Kani Torun (Yeni Yol, Bursa); Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul); Ertuğrul Kaya (Yeni Yol, Gaziantep); Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul); İdris Şahin (Yeni Yol, Ankara); Medeni Yılmaz (Yeni Yol, İstanbul); Mehmet Atmaca (Yeni Yol, Bursa); Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin); Mehmet Karaman (Yeni Yol, Samsun); Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara); Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir); Mustafa Kaya (Yeni Yol, İstanbul); Necmettin Çalışkan (Yeni Yol, Hatay); Sadullah Ergin (Yeni Yol, Ankara); Sadullah Kısacık (Yeni Yol, Adana); Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla); Sema Silkin Ün (Yeni Yol, Denizli); Şerafettin Kılıç (Yeni Yol, Antalya)
- **İmza sayısı:** 20
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/90c34c3f-d544-4c96-9e7a-019d90423b56
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-117-harp-arac-ve-gerecleri-ile-silah-muhimmat-ve-bunlara-ait-yedek-parcalar-askeri-patlayici

> 8/117 esas numaralı genel görüşme önergesi 7 Nisan 2026 tarihinde verildi; ilk imza: Birol Aydın (Yeni Yol); 20 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Cumhurbaşkanlığı tarafından 17 Mart 2026 tarihinde yayımlanan karar ile harp araç ve gereçleri, silah, mühimmat, askeri patlayıcı maddeler ile bunlara ait yedek parçalar ve teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişine ilişkin yeni usul ve esasların belirlenmesi; özellikle gümrük denetimlerinin artırılması ve lojistik kolaylık/zorlukların hangi ülkelere yönelik uygulanacağının şeffaf bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Bu çerçevede Anayasanın 98'nci ve TBMM İçtüzüğünün 102 ve 103'üncü maddeleri gereğince Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişine ilişkin yeni usul ve esasların görüşülmesi maksadıyla Genel Görüşme yapılması hususunda gereğini arz ederiz.

GEREKÇE

Cumhurbaşkanlığınca 17 Mart 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan karar ile harp araç ve gereçleri, silah, mühimmat, askeri patlayıcı maddeler ile bunlara ait yedek parçalar ve teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesi üzerinden transit geçişi için yeni usul ve esaslar belirlenmiştir. Bu düzenleme, gümrüklerdeki harp silah ve araçlarına yönelik denetimi önemli ölçüde artırarak, uluslararası silah ve askeri malzeme lojistiğinde Türkiye'nin uyguladığı prosedürleri köklü bir biçimde değiştirmektedir.

Söz konusu karar, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri saldırılarının devam ettiği, bölgede gerilimin tırmandığı ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İran'a karşı bir "koalisyon" oluşturma tartışmalarından bahsettiği kritik bir uluslararası konjonktürde alınmıştır. Bu dönemde, Türkiye'nin gümrük kapılarından transit geçiş yapacak askeri malzemelere ilişkin denetim standartlarının yükseltilmesi, lojistik kolaylık ve zorlukların hangi ülkelere, hangi kriterlere göre uygulanacağının kamuoyu ve uluslararası camia ezdinde net bir şekilde ifade edilmesini zorunlu kılmaktadır.

Kararın uygulanması sırasında;

• Hangi ülkelerin askeri sevkiyatlarının kolaylaştırılacağı,

• Hangi ülkelerin sevkiyatlarının daha sıkı denetim ve kısıtlamalara tabi tutulacağı,

• Bu ayrımın hangi dış politika, güvenlik ve uluslararası hukuk ilkelerine dayandırılacağı,

• Kararın Türkiye'nin tarafsızlık ilkesi, komşuluk ilişkileri ve bölgesel istikrar politikasıyla uyumlu olup olmadığı,

• Gümrük İdaresi, Milli Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve ilgili diğer kurumlar arasında koordinasyonun nasıl sağlanacağı,

• Kararın olası ekonomik, ticari ve diplomatik yansımalarının neler olacağı konularının açıklığa kavuşturulması büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde, kararın muğlak uygulanması Türkiye'nin bölgedeki tarafsız ve dengeli dış politika duruşunu zedeleyebilir, müttefiklik ilişkilerinde belirsizlik yaratabilir ve kamuoyunda haklı kaygılara yol açabilir.

Bu kapsamda Anayasanın 98'nci ve TBMM İçtüzüğünün 102 ve 103'üncü maddeleri gereğince konunun görüşülmesi maksadıyla Genel Görüşme yapılması hususunda gereğin ar

---

**Kaynak gösterme:** Birol Aydın (Yeni Yol, İstanbul) ve diğerleri. “Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat ve Bunlara Ait Yedek Parçalar, Askeri Patlayıcı Maddeler, Bunlara Ait Teknolojilerin Türkiye Gümrük Bölgesinden Transit Geçişine ve Transit Ticaret Kapsamında Yeniden İhracatına İlişkin Karar konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/117, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-117-harp-arac-ve-gerecleri-ile-silah-muhimmat-ve-bunlara-ait-yedek-parcalar-askeri-patlayici (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/90c34c3f-d544-4c96-9e7a-019d90423b56

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.