# Türk vatandaşlarının vize başvurularına ret oranlarındaki artışın nedenlerinin araştırılarak yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/29)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/29
- **Tarih:** 22 Şubat 2024
- **İlk imza:** Ahmet Baran Yazgan (CHP, Edirne); Ahmet Önal (CHP, Kırıkkale); Ali Gökçek (CHP, İstanbul); Aliye Coşar (CHP, Antalya); Aşkın Genç (CHP, Kayseri); Cumhur Uzun (CHP, Muğla); Deniz Demir (CHP, Ankara); Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun); Fahri Özkan (CHP, Kırklareli); Harun Özgür Yıldızlı (CHP, Kocaeli); İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ); Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir); Kadim Durmaz (CHP, Tokat); Murat Çan (CHP, Samsun); Mühip Kanko (CHP, Kocaeli); Nail Çiler (CHP, Kocaeli); Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa); Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde); Süreyya Öneş Derici (CHP, Muğla); Talat Dinçer (CHP, Mersin); Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin); Veli Ağbaba (CHP, Malatya)
- **İmza sayısı:** 22
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/d8fa8a8c-6e39-4046-97ef-018dd4a2bae3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-29-turk-vatandaslarinin-vize-basvurularina-ret-oranlarindaki-artisin-nedenlerinin-arastirilar

> 8/29 esas numaralı genel görüşme önergesi 22 Şubat 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ahmet Baran Yazgan (CHP); 22 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Schengen vizesi başvuru süreçlerinde karşı karşıya kaldığı zorlukların ve vize ret kararlarının geçmiş yıllara göre hızlı bir şekilde arttığı görülmektedir. Başvuru süreçlerinin uzun sürmesi, randevu alımında yaşanan gecikmeler, aşırı sayıda evrak istenmesi ve ret kararları nedeniyle iş insanları, sanatçılar, gazeteciler, öğrenciler ve akademisyenler başta olmak üzere yüz binlerce vatandaşımızın yanında bazı sektörler de telafisi mümkün olmayan mağduriyetler yaşamaktadır.

Avrupa Komisyonu verilerine göre, 2004 yılında Türkiye'den yapılan Schengen vizesi başvurularının yüzde 4'üne ret kararı verilirken 2017 yılında yüzde 6,5 olan vize ret kararı oranının 2022 yılında 15,7'ye yükseldiği görülmektedir. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği, 2023 yılında Schengen vizesi başvurularındaki ret oranının yüzde 50'lere yükseldiğini kaydetmektedir. Sadece geçen yıl içinde vize için harcanan miktar 62,2 milyon Euro olurken ret kararı verilen başvurular için ne kadar para harcandığı açıklanmamıştır.

Vize başvuru süreçlerinde ileri tarihlere randevu verilmesi, aşırı sayıda belge ve evrak istenmesi ve ret kararı verilmesi sadece vatandaşlarımızı değil, ülke ekonomisi ve uluslararası rekabeti de olumsuz yönde etkileyecek boyutlara ulaşmış durumdadır. Sorun ve mağduriyet yaşanan sektörlerin başında turizm şirketleri, seyahat acenteleri, hava yolu şirketleri, ihracat yapan şirketler, taşımacılık ve lojistik şirketlerinin geldiği görülmektedir. Özellikle taşımacılık, fuar ve iş seyahatleri için yapılan başvurulara önceki yıllarda iki-üç yıllık Schengen vizesi verilirken şu anda çok daha kısa süreler için vize verildiği kaydedilmektedir.

Vatandaşlarımızın vizesiz seyahat edebilmeleri için, 2013 yılında sığınmacılar ile ilgili olarak Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ile eş zamanlı olarak Vize Serbestisi Diyalogu başlatılmıştır. 2016 yılında AB ile imzalanan 18 Mart Göç Mutabakatı kapsamında 72 kriterin yerine getirilmesi durumunda vize serbestisi hakkı sağlanacağı hükme bağlanmıştı. Bugün itibariyle 6 kriterin tamamlanmaması nedeniyle bir ilerleme sağlanamamaktadır.

Yıllardır yaşanan sorun ve mağduriyetler karşısında Dışişleri ile Ticaret Bakanlıkları başta olmak üzere, ilgili diğer bakanlıkların ve hükümetin yetersiz kalması, dikkat çekmektedir. 30 Mayıs 2023 tarihinde "Bu vize sorununu en kısa sürede inşallah hal yoluna koyacağız" ifadeleri en yetkili kişi tarafından kullanmasına rağmen hiçbir somut adım atılmamıştır. Bu tarihten sonra Almanya Dışişleri Bakanlığı'nın vatandaşlarımızın vize ret kararlarına itiraz sürecini altı ay süreyle askıya alma kararı karşısında dahi gereken tepki gösterilmemiştir.

2022 yılında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi Türk Grubu tarafından Schengen vize sorunları konusunda verilen tasarı AKPM Genel Kurulu'nda kabul edilmişti. Ancak aradan geçen bu sürede de vize başvuru sorunların artarak devam etmesi, söz konusu AKPM tavsiye kararına uyulmadığını göstermektedir. Bazı Schengen üyesi ülkeler vatandaşlarımıza vize çilesi çektirirken ve ret kararı verirken bazı Schengen üyesi ülke vatandaşlarının tarihi geçmiş pasaportlarla veya sadece kimlik kartlarını göstererek ülkemize giriş yapmaları onur kırıcı ve kabul edilmez bir muameledir.

AB'nin ve Schengen üyesi ülkelerin yanında İngiltere, ABD ve Kanada gibi ülkelerin vatandaşlarımıza uyguladığı vize politikasının ortaya konulması, vize başvuru süreçlerinin ve istenilen evrakların diğer ülkelerle karşılaştırılması, vize ret kararlarındaki artışın nedenlerinin belirlenmesi, vatandaşlarımızın haklarının korunması ve yaşanan sorunların çözümüne yönelik gerekli politikaların tüm yönleriyle görüşülmesi amacıyla Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 101, 102 ve 103'ncü maddeleri gereğince Genel Görüşme açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz. N po 2 Adan

Dahi

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Baran Yazgan (CHP, Edirne) ve diğerleri. “Türk vatandaşlarının vize başvurularına ret oranlarındaki artışın nedenlerinin araştırılarak yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/29, 22 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-29-turk-vatandaslarinin-vize-basvurularina-ret-oranlarindaki-artisin-nedenlerinin-arastirilar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/d8fa8a8c-6e39-4046-97ef-018dd4a2bae3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
