# Tarımsal sorunların genel durum ve olası riskleri de kapsayacak şekilde çok yönlü ele alınması amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/3)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/3
- **Tarih:** 6 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman); Aliye Coşar (CHP, Antalya); Aşkın Genç (CHP, Kayseri); Burhanettin Bulut (CHP, Adana); Ediz Ün (CHP, Edirne); Fahri Özkan (CHP, Kırklareli); Gamze Akkuş İlgezdi (CHP, İstanbul); Hüseyin Yıldız (CHP, Aydın); İlhami Özcan Aygun (CHP, Tekirdağ); Mahir Polat (CHP, İzmir); Mehmet Güzelmansur (CHP, Hatay); Metin İlhan (CHP, Kırşehir); Murat Çan (CHP, Samsun); Murat Emir (CHP, Ankara); Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ); Orhan Sümer (CHP, Adana); Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde); Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale); Özgür Karabat (CHP, İstanbul); Servet Mullaoğlu (CHP, Hatay); Seyit Torun (CHP, Ordu)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/b2be90e5-240b-4a26-8b88-01892b8d7581
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-3-tarimsal-sorunlarin-genel-durum-ve-olasi-riskleri-de-kapsayacak-sekilde-cok-yonlu-ele-alin

> 8/3 esas numaralı genel görüşme önergesi 6 Temmuz 2023 tarihinde verildi; ilk imza: Abdurrahman Tutdere (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Tohumdan sofraya tarım ürünlerinin sorunları artarak devam etmektedir. Sözleşmeli tarım, organik tarım gibi uygulamalarda olumlu giden süreçlerde dahi sıkıntılı dönemlere varılmış ve organik tarım yapan çiftçi sayısında dahi ciddi gerileme oluşmuştur.

Zincir marketlerin doğrudan ürün temini, sözleşmeli üreticilik modeli gıda tedarik zincirindeki sorunlara çözüm getirmemiş ve doğrudan sözleşmeli üretim ile aracılı ürün raf fiyatı birbirinden farklı tüketici lehine oluşmamış, zincir market kar etmesinden öte çiftçi tüketici için beklenen fayda düşük kalmış tüketiciye düşük fiyat yansıması sağlanamamıştır. Tarım ve gıda alanında yaşanan sorunların yirmi yılda AKP iktidarları döneminde en belirgin eksikliği planlama ve öngörüden uzak ve çiftçiyi doğru desteklerle buluşturmayan politikalarıdır. Sorunların çözülmesi için siyasi iktidarın uyguladığı yanlış politikaları terk edip üretim ve çiftçi odaklı uygulamalara yönelmesi gereklidir. Toplum ve üretim odaklı tarım politikaları benimsenmeli; korumacı tarım politikaları tercih edilmelidir. Dışa bağımlı ithalci politikalardan vazgeçilmelidir kamucu bir anlayışla tarımın ele alınması sorunların en aza indirilmesinin de yolunu açacaktır. Dünya açlık ve kıtlık tehdidi altındadır. Yaklaşan sorunları üretim desteği ile aşma olasılığımız mevcuttur. Gıda savaşlarına doğru gideceği görülen süreç için halende ülkemizin şansı vardır bu İyi değerlendirilmelidir. Gıda güvenliği ve gıda güvencesi tüm önceliklerin önüne geçmiş durumdadır. Üreticilerimiz ve tüketicilerimiz bir arada korunup sorunların aşılması mümkündür. Yanlışa yanlış olarak kabul göstermek çözümün başlangıcı olacaktır. Derhal tarım arazilerimizi koruyacak ve ekilmeyen arazi kalmayacak şekilde arazi sahiplenilmesi sağlanmalıdır. Tarım arazileri korunmalı ve farklı nedenlerle yok edilişi durdurulmalıdır. Özellikle verimli arazilere yapılaşma izni verilmemelidir; ovalar korunmalı, sulama suyu projeleri ve GAP hızla tamamlanmalı, orta Anadolu için mutlak sulu tarıma geçiş yolları açılmalıdır. Tarım Kanunu'na göre milli gelirden çiftçiye verilmesi gereken destek kesintisiz sağlanmalıdır. "Tarımsal Üretim Planlaması"na vakit kaybetmeden geçilmelidir. "Tarımsal Üretim Seferberliği" ile tarımda çiftçi toprakla tohumu güvenceli buluşturması sağlanmalıdır. Girdi maliyetleri başta gübre fiyatları sübvanse edilip çiftçinin alabileceği seviyeye fiyatı düşürülmelidir. Uygun kredi olanakları oluşturulması da çiftçinin ayakta kalabilmesi için ihtiyaçtır. Ürün ve girdi destekleri çiftçi refahını sağlayacak düzeyde olmalıdır. Gerçekçi taban fiyat uygulanmalıdır. Hayvansal üretim bitkisel üretim gibi sorunlarında arındırılacak politikalar geliştirilmelidir. Yemde aşırı fiyat artışlarının önü kesilmeli ve besici süt inekçiliğinde zarar etmeyecek noktada korunmalıdır. Tüm sorunların aşılması için yapılacak çalışmalarda arazi toplulaştırması hızlı bir biçimde gerçekleşecek noktaya taşınmalıdır.

Kooperatifçiliğin geliştirilmesi, tarım ürünlerinin katma değere dönüştürülüp kendi kendine yettikten sonra ihracatın da hedeflenmesi tarım adına ciddi fayda sağlayacaktır. Giydiren ve doyuran tarım sektörü ihmale gelmez. Sorunları vardır çözümde üretilmesi olasıdır. Tarımın ve sorunlarının kapsamlı ve çok yönlü ele alınıp; genel durum ve olası riskleri de içine alacak konularda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 101,102 ve 103'üncü maddeleri gereğince TBMM Genel Kurulu'nda Genel Görüşme açılmasını saygıyla arz ve talep ederiz.

İyi Lon

---

**Kaynak gösterme:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman) ve diğerleri. “Tarımsal sorunların genel durum ve olası riskleri de kapsayacak şekilde çok yönlü ele alınması amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/3, 6 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-3-tarimsal-sorunlarin-genel-durum-ve-olasi-riskleri-de-kapsayacak-sekilde-cok-yonlu-ele-alin (erişim: 23 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/b2be90e5-240b-4a26-8b88-01892b8d7581

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
