# Yunanistan'ın Ege Denizi'nde bulunan adalardaki faaliyetleri karşısında Türkiye'nin tutumu konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/51)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/51
- **Tarih:** 7 Kasım 2024
- **İlk imza:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin); Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara); Ayça Taşkent (CHP, Sakarya); Aylin Yaman (CHP, Ankara); Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul); Bilal Bilici (CHP, Adana); Bülent Tezcan (CHP, Aydın); Deniz Demir (CHP, Ankara); Eylem Ertuğ Ertuğrul (CHP, Zonguldak); Harun Özgür Yıldızlı (CHP, Kocaeli); Hasan Öztürkmen (CHP, Gaziantep); Kayıhan Pala (CHP, Bursa); Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa); Müzeyyen Şevkin (CHP, Adana); Nail Çiler (CHP, Kocaeli); Reşat Karagöz (CHP, Amasya); Semra Dinçer (CHP, Ankara); Serkan Sarı (CHP, Balıkesir); Seyit Torun (CHP, Ordu); Uğur Bayraktutan (CHP, Artvin); Yüksel Taşkın (CHP, İzmir)
- **İmza sayısı:** 21
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/816bfeb1-353f-4604-908c-019320585cac
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-51-yunanistan-in-ege-denizi-nde-bulunan-adalardaki-faaliyetleri-karsisinda-turkiye-nin-tutumu

> 8/51 esas numaralı genel görüşme önergesi 7 Kasım 2024 tarihinde verildi; ilk imza: Ali Mahir Başarır (CHP); 21 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Anlaşması başta olmak üzere çeşitli uluslararası egemenlik antlaşmalarıyla, Türkiye Cumhuriyeti egemenliğinde kalacak adalar belirlenmiş olmasına rağmen AKP iktidarı döneminde, Yunanistan 2004 yılından itibaren Ege ve Akdeniz'deki adalarımızı işgâl, 2009'dan itibaren de ilhak etmeye başlamıştır. Eş zamanlı olarak Lozan'a göre, gayrı askeri statüde olması gereken adaları silahlandırmıştır. İlk işgâl edilenler Aydın ve İzmir sınırları içinde kalan Koyun, Eşek ve Bulamaç adalarıydı. 2012 yılına gelindiğinde Yunan işgâli altındaki adalarımızın sayısı 16'ya, 2022'de ise 2'si kayalıklar olmak üzere 22'ye ulaşmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti ve Misak-ı Milli sınırları içerisinde yer alan bu adalarımız ve kayalıklarımızın 2004 yılından beri Yunan işgali altında olduğu, vatan topraklarımızda 20 yıldır Yunan bayrağı dalgalandığı ve Türk resmi makamlarının tüm bu gelişmeler karşısında tepkisiz kaldığı gerçeğinden hareketle, Türkiye'nin egemenlik haklarının neden ihlal edildiğinin kapsamlı bir biçimde ele alınması, bu işgaller karşısında Türkiye Cumhuriyeti makamlarının tepkisizliğinin sebeplerinin araştırılması, Yunanistan'ın artan faaliyetleri karşısında Türkiye'nin atabileceği adımların değerlendirilmesi maksadıyla Anayasamızın 98. ve İç Tüzüğümüzün 101, 102 ve 103. maddeleri gereğince TBMM Genel Görüşmesi açılmasını saygılarımızla arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

19. yüzyılimMbaşlarında Yunanistan devleti kurulurken bazı Batı Ege Adaları bu devlete bağlanmıştır. Yunanistan diğer Ege adalarını da ele geçirmek için çalışmalar yapmış, Lozan Antlaşması'yla Ege Denizi'ndeki Türkiye'ye bırakılan Bozcaada, Gökçeada ve İtalya'nın sahip olduğu Meis ve On İki Ada dışında kalan diğer adalar Yunanistan'a bırakılmıştır. 11. Dünya Savaşı sonunda galip gelen devletlerin İtalya'yla imzaladıkları Paris Antlaşması'yla Meis ve On İki Ada Yunanistan'a verildi. Böylece Ege Denizi'nde bulunan Bozcaada ve Gökçeada dışındaki adalar Yunanistan'a bağlanmıştır.

24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Anlaşması başta olmak üzere çeşitli uluslararası egemenlik antlaşmalarıyla, Türkiye Cumhuriyeti egemenliğinde kalacak adalar belirlenmiş olmasına rağmen AKP iktidarı döneminde, Yunanistan 2004 yılından itibaren Ege ve Akdeniz"deki adalarımızı işgâl, 2009*dan itibaren de ilhak etmeye başladı. Eş zamanlı olarak Lozan'a göre, gayrı askeri s adalarıydı. 2012 yılına gelindiğinde Yunan işgâli altındaki adalarımızın s kayalıklar olmak üzere 22'ye ulaştı.

Yunan yayılmacılığı sonucunda işgâl edilen adalarımız şunlar oldu:

Yunanistan buraları işgâl etmekle kalmamış, açtığı 14 askeri üssü top, havan, uçaksavar ve tanksavar silahlarıyla donatmıştır.

1914'te 6 "Büyük Devlet Kararı" ve Lozan Antlaşması ile gayrı askeri statüde kalmak koşuluyla Yunanistan'ın kullanımına verilen 23 adadan bazılarının durumu da şu şekildedir. Örneğin Midilli, Rodos ve İstanköy"e mekanize tümenleri; Limni, Sakız, Sisam adalarına mekanize tugayları; Taşoz, Semadirek, Bozbaba, İpsara, Ahikerya, Batnoz, Lipso, İleriye, Kelemez, İstanbulya, İncirli, Sömbeki, İleki, Kerpe ve Meis adalarına ise tabur-alay seviyesinde askeri birlikler konuşlandırılmıştır. Ayrıca Limni, Midilli, İstanköy ve Rodos'a havaalanları inşa edip savaş uçakları yerleştirilmiştir.

Yunanistan özellikle 1963 Kıbrıs bunalımından itibaren Ege Denizi'nde Türkiye kıyılarına yakın olan adalarla birlikte 1947'de İtalya"dan aldığı Meis ve On İki Ada'yı, Lozan Antlaşması'na aykırı olarak gizlice silahlandırmaya başlamış, bunun üzerine Türkiye bu konuyla ilgili 1964'ten itibaren farklı zamanlarda Yunanistan'a nota vermiştir. 1974'ten itibaren Yunanistan, Ege adalarını açık olarak silahlandırmaya devam etmiştir. Yunanistan adaları NATO tatbikatı kapsamına aldırtarak silahlanma faaliyetlerini meşrulaştırmak istemiştir.

Yunanistan'ın, "egemenlik" ilkesine vurgu yaparak "ahde vefa" ilkesini ihlal etmesi uluslararası hukukun tüm öğretileriyle çelişmekte, Doğu Ege adalarındaki silahlandırma faaliyetleriyle açık şekilde uluslararası hukuku çiğnemektedir. Adalarımızı önce yerleşime açan Yunanistan, daha sonra silahlı asker konuşlandırarak işgal etmektedir. Yunan İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre işgal edilen adalarımızda 7 binden fazla kayıtlı seçmen, konuşlu 6 bin Yunan askeri bulunmaktadır. Adalardaki nüfusun her yıl artmasıyla birlikte işgal edilen adalara vali atanmakta, belediye başkanlıkları kurulmakta ve vergi toplanmaktadır. İşgal edilen adalarımızda 14 askeri üs açılmıştır. Askeri üslere top, havan, uçaksavar ve tanksavar silahları gibi ağır silahlar yerleştirilmiştir. Ancak 20 yıldır Yunanistan'a tek bir nota verilmemiş, bu işgalin önlenmesi için Türk Silahlı Kuvvetleri'ne hükümet direktifi verilmemiştir.

Türkiye Cumhuriyeti ve Misak-ı Milli sınırları içerisinde yer alan bu adalarımız ve kayalıklarımızın 2004 yılından beri Yunan işgali altında olduğu, vatan topraklarımızda 20 yıldır Yunan bayrağı dalgalandığı ve Türk resmi makamlarının tüm bu gelişmeler karşısında tepkisiz kaldığı gerçeğinden hareketle, Türkiye'nin egemenlik haklarının neden ihlal edildiğinin kapsamlı bir biçimde ele alınması, bu işgaller karşısında Türkiye Cumhuriyeti makamlarının tepkisizliğinin sebeplerinin araştırılması, Yunanistan'ın artan faaliyetleri karşısında Türkiye'nin atabileceği adımların değerlendirilmesi maksadıyla Anayasamızın 98. ve İç Tüzüğümüzün 101. 102. ve 103. maddeleri gereğince TBMM Genel Görüşmesi açılmasını arz ve teklif ederiz.

4 Taşer atom daaçk yine a DWGEL

Da Demi

---

**Kaynak gösterme:** Ali Mahir Başarır (CHP, Mersin) ve diğerleri. “Yunanistan'ın Ege Denizi'nde bulunan adalardaki faaliyetleri karşısında Türkiye'nin tutumu konusunda bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/51, 7 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-51-yunanistan-in-ege-denizi-nde-bulunan-adalardaki-faaliyetleri-karsisinda-turkiye-nin-tutumu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/816bfeb1-353f-4604-908c-019320585cac

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
