# İsrail'le olan ikili ilişkilerin gözden geçirilerek İsrail'in Küresel SUMUD Filosu'na karşı gerçekleştirdiği hukuksuz müdahalede alıkonulan Türk vatandaşlarının geri dönüşlerinin sağlanması amacıyla yapılması gerekenlerin görüşülmesi amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi (8/94)

- **Tür:** Genel görüşme önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 8/94
- **Tarih:** 8 Ekim 2025
- **İlk imza:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Son durum (TBMM):** Gündemde
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/1c58bc5d-f176-4626-99b4-0199dc2f750d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/onerge/8-94-israil-le-olan-ikili-iliskilerin-gozden-gecirilerek-israil-in-kuresel-sumud-filosu-na-kars

> 8/94 esas numaralı genel görüşme önergesi 8 Ekim 2025 tarihinde verildi; ilk imza: Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): Gündemde.

## Önerge metni

Ortadoğu'da giderek derinleşen insani kriz, İsrail'in uluslararası hukuku, insan haklarını ve savaş hukukunu ihlal eden saldırıları karşısında Türkiye'nin bu ülke ile sürdürdüğü diplomatik, askeri ve ticari ilişkilerin kapsamlı biçimde yeniden değerlendirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin, İsrail Devleti ile yürürlükte bulunan tüm anlaşmalarının şartlarının gözden geçirilmesi, mevcut koşullar altında bu anlaşmaların askıya alınması veya yeniden düzenlenmesi yönünde atılacak adımların belirlenmesi; ayrıca bölgede yaşanan gelişmeler sırasında alıkonulan Türk milletvekillerinin, yardım gönüllülerinin ve aktivistlerin güvenli bir şekilde ülkelerine dönmelerinin temini amacıyla, hükümetin ve ilgili kurumların politikalarının Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda ele alınması büyük önem taşımaktadır.

Bu çerçevede, Türkiye'nin İsrail ile sürdürdüğü tüm diplomatik, ticari ve askeri ilişkilerin gözden geçirilmesi, mevcut anlaşmaların askıya alınması ve aralarında alıkonulan milletvekillerimizinde bulunduğu Türk vatandaşlarının güvenli dönüşlerinin sağlanması konularında hükümetin yürüttüğü faaliyetlerin, izlediği dış politika yaklaşımlarının ve alınacak tedbirlerin bütün yönleriyle değerlendirilmesi amacıyla, Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 102'inci ve 103'üncü maddeleri gereğince Genel Görüşme açılmasını arz ederim.

GEREKÇE

İsrail'in Gazze başta olmak üzere Filistin topraklarında sürdürdüğü saldırılar sonucunda binlerce sivilin yaşamını yitirmesi, sağlık tesislerinin, eğitim kurumlarının ve temel altyapıların hedef alınması, uluslararası toplumun vicdanında derin yaralar açmıştır. Bu süreçte Türkiye kamuoyunun yakından takip ettiği üzere, insani yardım faaliyetleri yürütmekte olan bazı Türk milletvekilleri ve aktivistlerin İsrail güvenlik güçleri tarafından alıkonulması da son derece kaygı verici bir gelişme olmuştur.

Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan bu yana barışın, adaletin ve uluslararası hukukun savunucusu olarak bölgesel krizlerde ilkeli bir tutum sergilemiştir. Filistin halkının meşru haklarını destekleyen bu tarihsel duruş, mevcut şartlarda İsrail ile sürdürülen ilişkilerin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. İsrail'in uluslararası hukuku açıkça ihlal eden

eylemleri karşısında Türkiye'nin mevcut diplomatik, ticari ve askeri anlaşmalarını sürdürmesinin ahlaki, siyasi ve hukuki açıdan uygun olup olmadığı, Meclis'in ortak iradesiyle ele alınmalıdır.

Aynı zamanda, bölgede alıkonulan Türk vatandaşlarının ve milletvekillerinin güvenliğinin sağlanması, uluslararası hukuk çerçevesinde haklarının korunması ve ülkelerine güvenli bir şekilde dönmelerinin temini, Türkiye'nin hem insani hem diplomatik sorumluluğudur.

Bu nedenlerle, Türkiye'nin İsrail ile sürdürdüğü ilişkilerin bütün yönleriyle değerlendirilmesi, mevcut anlaşmaların askıya alınması ya da yeniden müzakere edilmesi ve alıkonulan Türk vatandaşlarının güvenli dönüşlerinin sağlanması konularında hükümet politikalarının Genel Kurul'da görüşülmesi amacıyla genel görüşme açılması arz ederim.

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “İsrail'le olan ikili ilişkilerin gözden geçirilerek İsrail'in Küresel SUMUD Filosu'na karşı gerçekleştirdiği hukuksuz müdahalede alıkonulan Türk vatandaşlarının geri dönüşlerinin sağlanması amacıyla yapılması gerekenlerin görüşülmesi amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi”. TBMM 28. Dönem genel görüşme önergesi 8/94, 8 Ekim 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/onerge/8-94-israil-le-olan-ikili-iliskilerin-gozden-gecirilerek-israil-in-kuresel-sumud-filosu-na-kars (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Genel-Gorusme-Onergesi-Detay/1c58bc5d-f176-4626-99b4-0199dc2f750d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.