# Muş Ovası'nın drenaj altyapısının iyileştirilmesi talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10130 - **Veren:** Sezai Temelli (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 1 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 4 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0a856aa4-1bcb-45e8-a8d0-018e09e236dd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10130-mus-ovasi-nin-drenaj-altyapisinin-iyilestirilmesi-talebine-iliskin > Sezai Temelli (DEM Parti), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10130 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 95 gün sonra, 4 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Sezai TEMELLİ Muş Milletvekili Dem Parti Grup Başkanvekili Muş ekonomisi tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olduğu bir ildir. Türkiye'nin en büyük üçüncü iç ovasını barındıran Muş ili Muş Ovasının yanı sıra Malazgirt, Bulanık ve Liz ovalarını da sınırlarında barındırmaktadır. Bu ovalar verimlilik potansiyelleriyle hem bölgenin hem de ülkenin tarımsal üretimi için önemli bir yere sahiptir. Ancak ne var ki bu ovaların potansiyeline denk gelecek anlamda yeterli tarımsal faaliyetler yürütülememektedir. Gerekli çalışmaların yapılamamasından kaynaklı olarak ürün çeşitliliği oldukça sınırlı kalmakta, daha fazla ürün elde etme olanağı olmasına rağmen yılda sadece bir kere hasat yapılabilmektedir. Bu durum ise Muş'un tarımsal potansiyelinin yeterince açığa çıkarılmamasına neden olmakta, ilin gelişmesinin önünde önemli bir engel teşkil etmektedir. Bunun sonucu olarak da Muş en yoksul illerin içinde kalmakta, halk yoksulluğa mahkum edilmektedir. Muş Ovasında üretimin yeterli düzeyde olmamasının sebeplerden biri iktidarın ekonomi politik tercihi olurken diğeri ise ovanın doğal yapısından kaynaklı olan taban suyu yüksekliğidir. Uygun projelerle drenaj yapılarak taban suyu yüksekliği giderilebilir. Drenaj çalışmaları ile taban suyu seviyesi düşürülerek, tarım arazilerinin daha erken ve daha etkin bir şekilde kullanılması sağlanabilir. Fakat bu proje için yeterli çalışmaların olmaması hem tarımsal arazinin boş kalmasına hem de tarımsal üretimin azalmasına neden olmaktadır. Muş Ovası'nda drenaj altyapısının iyileştirilmesi tarımsal üretimin çeşitlendirilmesi ve artırılması için hayati bir öneme sahiptir. Bu sayede, ürün çeşitliliği artacak, yılda birden fazla hasat yapılabilecek ve Muş'un tarımsal potansiyeli tam anlamıyla değerlendirilebilecektir. Muş Ovası'nda drenaj altyapısının iyileştirilmesi, Muş'un tarımsal kalkınması için son derece önemlidir. Bu konuda gerekli çalışmaların ivedilikle yapılması ve Muş'un tarımsal potansiyelin tam anlamıyla değerlendirilmesi il ve bölge ekonomisi için gereken adımların atılması büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda: Muş Ovası'nda drenaj altyapısının yetersizliği ile ilgili olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? Buçalışmanın, yapılmış ise, içeriği ve kapsamı nedir? Muş Ovası'nda drenaj altyapısının iyileştirilmesi için gerekli olan bütçe ne kadardır? Gerekli bütçeye dair bir çalışma yapılmış mıdır? Varsa çalışmanın tamamlanması için öngörülen süre nedir? Çalışmanın yapılması halinde Muş Ovası'nda tarımsal üretimde ne kadar artış olacağı ve ekonomiye ne kadar katkı sağlayacağı konusunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Muş Alpaslan 2 Projesi kapsamındaki tesislerden Muş Alpaslan 2 Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) inşası tamamlanmıştır. Muş Ovası Pompaj Sulaması 1. Kısım olan 16.748 hektar alanın inşaat çalışmaları devam etmektedir. 2027 yılında tamamlanması hedeflenen proje kapsamında ele alınan drenaj sorunuyla ilgili tahliye kanalları açılması ile Muş Ovası'ndaki taban arazilerde taşkın ve drenaj sorunlarının çözümlenmesi sağlanacaktır. Muş Ovası Pompaj Sulaması 2. Kısım Projesi kapsamında ise 21.152 hektar alan arazinin sulamaya açılması hedeflenmektedir. Bu projenin inşaat ihalesinin 2024 yılı içerisinde yapılması öngörülmektedir. Son kısım olan Muş Ovası 3. Kısım Pompaj Sulaması kapsamında 40.310 hektar alan arazinin sulanması ve drenaj problemlerinin çözümü işinin ihale edilmesi planlanmaktadır. Muş Ovası'nın drenaj altyapısına yardımcı olması amacıyla 63,55 km uzunluğunda Muş Karasu Yatak Islahı Projesi geliştirilmiş olup bu proje toplam beş kısımdan oluşmaktadır. 1. 2. 3. kısım projeler tamamlanmış, 4. kısım projede ise inşaat çalışmaları devam etmekte olup 2024 yılı sonu itibarıyla tamamlanacaktır. 5. kısım da ise ihale hazırlık çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca Malazgirt, Bulanık ve Liz ovalarının taşkın kontrol ve drenajı amacıyla 75,55 km uzunluğunda Muş-Murat Nehri Islahı Projesi geliştirilmiştir. İlk etabı olan Muş Murat Nehri 1. Kısım işi kapsamında yer alan 18 km'lik kısmın planlama ve projeleri tamamlanmıştır. 2024 yılı içerisinde inşaat ihalesi yapılacaktır. Geriye kalan toplam 57,5 km'lik kısmın planlama çalışmaları tamamlanmış olup proje çalışmaları devam etmektedir. Projelerin temel amacı taşkın esnasında Muş Malazgirt ve Bulanık ovalarında sulamadan dönen fazla suyun tahliyesine yardımcı olarak drenaj görevi de görmesidir. Muş Ovası Pompaj Sulaması 1.2. 3. kısım projelerinin gerçekleşmesi ile 78.210 hektar alan arazinin tamamında sulu tarıma geçilebilecektir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sezai Temelli (DEM Parti, Muş). “Muş Ovası'nın drenaj altyapısının iyileştirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10130, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10130-mus-ovasi-nin-drenaj-altyapisinin-iyilestirilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0a856aa4-1bcb-45e8-a8d0-018e09e236dd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.