# Avrupa Birliğine üye ülkelerden ülkemize iade edilen ihraç ürünlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10145 - **Veren:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 1 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 30 Mayıs 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb627399-6ae1-4828-bfbd-018dfa4ece66 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10145-avrupa-birligine-uye-ulkelerden-ulkemize-iade-edilen-ihrac-urunlerine-iliskin > Aysu Bankoğlu (CHP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10145 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 30 Mayıs 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim. ZAysu BANKOĞLU Gıda ve Yem için Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF), Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri için gıda güvenliğiyle ilgili bilgileri toplamak amacıyla merkezi bir veri tabanı olarak kullanılan bir izleme ve bildirim aracıdır. RSAFF tarafından yayımlanan verilerde Türkiye'ye iade edilen limon, üzüm, portakal, fıstık gibi çok sayıda ürünün içeriğinde aflatoksin, pestisit, kurşun gibi zehirlerin bulunduğu ve bu ürünlerin tüketiminin halk sağlığı için tehdit oluşturduğu belirtilmektedir. Bu çerçeveden hareketle; Son 5 yılda Avrupa Birliği ülkeleri tarafından Türkiye'ye iade edilen ürün sayısı ve çeşidi ne kadardır? En çok hangi ürünlerin iadesi gerçekleşmiştir? Son 5 yılda Türkiye'ye iade edilen ürünler en çok hangi gerekçelerle iade edilmiştir? Türkiye'ye iade edilen gıda ürünlerinin içeriğinde en çok hangi maddeler tespit " edilmiştir? Türkiye'ye iade edilen ürünlerin akıbeti nedir? İç piyasaya sürülmemesi hususunda Bakanlığınız ne gibi önlemler almaktadır? Bu ürünler nasıl takip edilmektedir? Türkiye'ye iade edilmesi sonucu iç piyasaya sürülen ürün sayısı ve çeşidi yıllara göre ne kadardır? Son 5 yılda Türkiye tarafından orijin ülkelere iade edilen ürün çeşidi, sayısı ve iade gerekçeleri yıllara göre nelerdir? Bu süre zarfında en çok hangi ülkeye iade gerçekleşmiştir? Bakanlığınız gıda güvenliği konusunda ihraç ve ithal işlemlerine ilişkin hangi yasal mevzuatlara göre faaliyet göstermektedir? Avrupa Birliği 178/2002 Sayılı Genel Gıda Yasası Tüzüğü'ne uyulmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 08.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1394250 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bartın Milletvekili Sayın Av. Aysu BANKOĞLU tarafından verilen 7/10145 sayılı yazılı soru önergelerinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Ye Balak Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir TİCARET BAKANLIĞI Bartın Milletvekili Sayın Av. Aysu BANKOĞLU'na Ait 7/10145 Sayılı Yazılı Soru Önerselerine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 6) (o Avrupa Birliği dahil ihracat yapılan ülkelerden ticari anlaşmazlık veya siyasi sorunlar haricinde geri dönen ürünler incelendiğinde, daha ziyade gıda güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığı kaynaklı sorunlar nedeniyle iadelerin yaşandığı görülmektedir. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığınca gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Bakanlığımız sorumluluğunda olan bazı tarım ürünlerine (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler, bal, sofralık zeytin, yumurta ve defne yağı) yönelik, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri dâhil, ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde risk esaslı olarak yürütülmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen gıda güvenliği, insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin özelliklerine bakılmaktadır. Ayrıca anılan Bakanlık tarafından düzenlenen sertifikalar ile ürünler ihraç edilebilmektedir. Bakanlığımız görev alanı kapsamında, soru önergesinde belirtildiği üzere iade edilen/geri gelen eşyaya ilişkin hükümler Gümrük Kanunu'nun 168 ila 170 inci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği'nin 446 ile 453 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Gümrük Yönetmeliği'nin 448 inci maddesi ile geri gelen eşyanın beyanının, beyanın kontrolünün ve diğer işlemlerinin 180 ila 195 inci madde hükümlerine göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer kurumlarca yapılacak kontroller, Gümrük Yönetmeliği'nin 181 inci maddesine göre gerçekleştirilir. Kontrollerin sonucuna göre, eşyanın yurda girişine izin verilir, mahrece iade edilir, üçüncü bir ülkeye transitine izin verilir ya da imha edilmek üzere gümrük idaresine terk edilir. Bu kapsamda, geri gelen eşyanın tarım ürünü olması halinde, dış ticaret mevzuatı gereği Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli kontroller sınır gümrük idaresinde gerçekleştirilir ve söz konusu eşyaya uygulanacak işlemlere kontrol sonucuna göre karar verilir. Kontroller sonucunda Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden sonra ithalat işlemleri tamamlanır. Diğer taraftan, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıklanmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Aysu Bankoğlu (CHP, Bartın). “Avrupa Birliğine üye ülkelerden ülkemize iade edilen ihraç ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10145, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10145-avrupa-birligine-uye-ulkelerden-ulkemize-iade-edilen-ihrac-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb627399-6ae1-4828-bfbd-018dfa4ece66 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.