# Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10170
- **Veren:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 7 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 145 gün sonra, 30 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2bd562c6-bae1-422b-a2ee-018e1cd4b67c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10170-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin

> Ali Bozan (DEM Parti), 7 Mart 2024 tarihinde 7/10170 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 145 gün sonra, 30 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

AlİNOZAN

Yaklaşık 10 yıldır Denizli T Tipi Cezaevi'nde yatmakta olan tutuklu Halil Muratoğlu"nun geçtiğimiz hafta 3 arkadaşı ile birlikte Samsun Kavak S Tipi Cezaevi'ne sevk edilirken kötü muameleye maruz kaldıkları bilgisi edinilmiştir. Tutuklu Muratoğlu'nun çıplak aramaya zorlandığı ve elleri gözleri kapatılarak şiddete maruz bırakıldığı bizlere aktarılmıştır. Kaburgalarına aldığı darbeler sonucunda Muratoğlu'nun telefon görüşmesinde maruz kaldığı darptan dolayı sesleri algılayamadığı belirtilmiştir. Yaşanan kötü muamele basında da yer almış ve kamuoyunda tepkilere neden olmuştur. Ayrıca aynı cezaevinde benzer olayların daha önce de yaşanıldığı hak destekli kurumlar tarafından takip edilmiş ve tutuklulara uygulanan dayatma ve kötü muamele raporlaştırılmıştır.

Bu bağlamda;

1. Tutuklu Halil Muratoğlu"nun maruz kaldığı keyfi dayatma ve kötü muameleye dair Bakanlığınızca ne tür bir inceleme ya da soruşturma yürütüldü?

2. Mahpus Halil Muratoğlu'nun sağlık durumuna ilişkin kamuoyunun aydınlatılması elzemdir. Bu konuda açıklama yapmayı düşünüyor musunuz?

3. Samsun Kavak S Tipi Cezaevi'nde mahpusların maruz kaldıkları kötü durumlar ilk değil. Daha önce de defalarca gündeme getirilmiş hatta raporlaştırılmıştır. Bu hukuksuzlukların bir daha tekrarlanmaması için cezaevi yönetimi ve memurlarına ilişkin daha sonuç alıcı ne tür yaptırımlar uygulamayı düşünüyorsunuz?

4. Bakanlığınız tarafından cezaevlerinde mahpusların yaşadıkları bu dayatma ve kötü muameleleri ortadan kaldırmak için ne tür çalışmalar yürütülüyor?

5. Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bu konuda başlatılmış bir soruşturma var mıdır? Başlatılmışsa ne soruşturma ne aşamadadır?

## Bakanlığın cevabı

1395662 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Mersin Milletvekili Ali Bozan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/10170 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

EN TE KANLI GG ALE ADALET BAKANLIĞI çd

NE Mevzuat Genel Müdürlüğü Tr cs

Sayı : E-56020453-610-297-2312/3425 Konu : Yazılı soru önergesi YI 92024

Sayın Ali BOZAN Mersin Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/10170 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu çerçevede, ceza infaz kurumları, yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.

Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.

Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.

II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden GÖDTWOh - BcoheRP - VXyeslr - 9BtaUg- ile erişebilirsin T.C. , (0G ADALET BAKANLIĞI Jp

Mevzuat Genel Müdürlüğü TM Com İN edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

II- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.

Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.

Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.

Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.

IV- Samsun Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 01/04/2024 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen ve Kavak S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün, Kuruma alındığı sırada mevzuat hükümleri gereğince aramasının yapıldığı,

B) Kurumda hükümlü ve tutuklulara kötü muamele, ayrımcılık ve keyfi muamelenin söz konusu olmadığı, soru önergesinde belirtilen iddiaların gerçeği yansıtmadığı, bu nedenle Kurumda görev yapan personel hakkında herhangi bir soruşturmanın başlatılmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ali Bozan (DEM Parti, Mersin). “Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10170, 7 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10170-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2bd562c6-bae1-422b-a2ee-018e1cd4b67c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
