# TİKA tarafından yurt dışında yürütülen projelere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10231
- **Veren:** Orhan Sümer (CHP, Adana)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 1 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 10 Haziran 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1771ec4f-4234-4be5-bd48-018e094ac297
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10231-tika-tarafindan-yurt-disinda-yurutulen-projelere-iliskin

> Orhan Sümer (CHP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10231 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 10 Haziran 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki yazılı sorularımın Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim.

Küresel bir kalkınma iş birliği teşkilatı olan TİKA, Balkanlar'dan Orta Asya'ya, Latin Amerika'dan Afrika ve Güneydoğu Asya'ya kadar birçok bölgede bir insanın anne karnından başlayarak hayatı boyunca faydalanacağı tüm alanları kapsayacak çeşitlilikte projeler hayata geçirmektedir.

Kalkınmanın sadece ekonomik boyutuyla değil, sosyal ve kültürel değerlerin korunması, yaşatılması ve zenginleştirilmesiyle mümkün olacağının bilinciyle hareket eden TİKA, kadınlar, engelliler, yetimler, savaş mağdurları ve dar gelirliler başta olmak üzere dezavantajlı kesimler için sürdürülebilir ve çok yönlü kalkınma projeleri üretmektedir.

Başta Balkanlar, Orta Asya, Kuzey Afrika olmak üzere, dünyanın dört bir yanındaki ortak kültürel ve tarihi eserlerin korunması, restorasyonu ve toplumun faydasına açılması için çalışmalar yürütülmektedir.

Bu Bağlamda;

1. TİKA'nın organizasyon ve projeler yürüttüğü ülkeler hangileridir? Bu ülkeler hangi kıstaslara göre belirlenmektedir? Hangi dezavantajlı gruplar seçilmiştir?

2. ) Kuruluşundan bugüne kadar TİKA eliyle yürütülen projelerin toplam maliyeti ne kadardır?

3. ) TİKA'nın yurt dışı projelerinde çalışan personel sayısı ne kadardır?

4. ) Kamuoyuna yansıdığı şekliyle TİKA eliyle yurtdışı ülkelerde uygulanan bazı projelerin dezavantajlı gruplara ulaşmak için değil doğrudan bazı gruplara avantaj sağlamak için uygulandığı iddiaları doğru mudur?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı)ca;

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının teşkilat yapısını ve görevlerini belirleyen 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 524'üncü maddesinde, Başkanlığın bölgesel hizmet birimleri olarak Orta Asya ve Kafkaslar, Balkanlar ve Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Afrika ile Doğu ve Güney Asya, Pasifik ve Latin Amerika Dairesi Başkanlığı yer almaktadır. Anılan bölgelerdeki 170'e yakın ülkede engelli, yetim, göçmen, şiddet mağduru kadınlar başta olmak üzere tüm dezavantajlı gruplara yönelik proje ve faaliyetler yürütülmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir kurum olan Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığının bütçesi, her yıl planlanan projeler üzerinde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile yapılan görüşmeler sonrasında hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisinde onaylanan Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ekinde belirlenmektedir.

Sayıştay denetimine tabi olan Başkanlığa tahsis edilen kaynaklara ilişkin detaylar ve bu kaynaklarla gerçekleştirilen uluslararası iş birliği proje ve faaliyetleri 5018 sayılı Kanun ve bağlı alt mevzuat gereği her yıl düzenli olarak raporlanmakta ve web sitesinde yayımlamaktadır.

Yurt içinde ve yurt dışında, T.C. vatandaşı ve mahalli personel olmak üzere Başkanlığın projelerinde çalışan toplam 815 personeli bulunmaktadır.

Başkanlıkça yürütülen proje ve faaliyetlerde ana belirleyici unsurlar; uluslararası taahhüt ve anlaşmalar, dış politikadaki öncelikli alanlar, ticari ve kültürel diplomasinin gereklilikleri, küresel çaptaki insani ve sosyal sorumlulukları ile birlikte alıcı ülkelerin kamu kurumlarının ve sivil toplum kuruluşlarının ihtiyaç ve talepleridir. Proje ve faaliyetlerdeki mal ve hizmet alımlarında Başkanlığın tabi olduğu mevzuata uygun olarak işlemler gerçekleştirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “TİKA tarafından yurt dışında yürütülen projelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10231, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10231-tika-tarafindan-yurt-disinda-yurutulen-projelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1771ec4f-4234-4be5-bd48-018e094ac297

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.