# Erzincan'ın İliç ilçesindeki maden sahasında meydana gelen toprak kayması sonucu ortaya çıkan siyanür ve ağır metale ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10282
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 1 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 285 gün sonra, 11 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/55da1c14-b871-44d8-81a7-018e09a8be06
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10282-erzincan-in-ilic-ilcesindeki-maden-sahasinda-meydana-gelen-toprak-kaymasi-sonucu-ortaya-ci

> İskender Bayhan (EMEP), 1 Mart 2024 tarihinde 7/10282 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 285 gün sonra, 11 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İk lim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 01.03.2024 v iskede

9 işçinin siyanürlü toprak altında kaldığı Erzincan İliç'te meydana gelen maden faciası sonrasında Çöpler Altın Madeninin büyük ortağı SSR Mining, 2023 yılı raporunu ve faciadan hemen önce 2024 yılı ve uzun vadeli hedeflerini paylaştığı raporunu güncelledi. Maden tekelinin, Sabırlı Vadisi'ne akan siyanür ve ağır metal bulaşıklı cevher kütlesini buradan kaldırıp depolamak için Türkiye hükümetiyle birlikte yer arayışında oldukları raporda dikkat çeken açıklamalardan biri oldu. İlk günden beri işçi ve doğa katliamına sebep olan faciayı takip edenler, bu cevherin başka bir yere taşınmasının çevre ve insan sağlığı açısından riskleri artıracağına dair uyarılarda bulunmaktadır.

SSR Mining isimli maden tekelinin neden depolama alanı aradığı ve akan toprağın içerisinden altının yeniden ayrıştırılıp ayrıştırılamayacağına dair sorular, maden tekeli ve Türkiye hükümetinin iş birliği ile İliç'te akan liç işlemine tabi tutulmuş kırılmış öğütülmüş kayaç kütlesini başka bir tesise taşıyarak yeni bir rant peşinde olduklarına dair kamuoyunda da şüpheler yaratmaktadır.

Bu Bağlamda,

1. Sabırlı Vadisi'ne akan siyanür ve ağır metal bulaşıklı cevher kütlesinin miktarı nedir?

2. Çöpler Altın Madeninin büyük ortağı SSR Mining'in güncellenmiş 2023 yılı raporuna göre, cevher kütlesinin bulunduğu alandan başka bir tesise kaydırılması için Türkiye hükümetiyle birlikte bir yer arayışında olduğu görülmektedir. Çevre ve halk sağlığı açısından riskler taşıyan siyanür, arsenik gibi maddelerin de içerisinde bulunduğu bilinen yığının nereye taşınması planlanmaktadır?

3. Toksik yapıya sahip olduğu öne sürülen kütlenin taşınmasının nihai gerekçesi nedir? SSR Mining ve Türkiye hükümeti akan kütle içerisindeki değerli sayılan mineralleri ayrıştırmak üzere bir mutabakat mı sağlamıştır?

4. Karasu Nehri'ndeki balıklarının öldüğüne dair görüntüler madendeki zehirlerin suya karışmasının bir sonucu mudur? Balık ölümlerinin sebebi araştırılmış mıdır?

5. Liç alanından havaya, toprağa ve suya zehir karışıp karışmadığına dair şeffaf bir şekilde halka bir açıklama yapmayı düşünüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

CEVAP

Erzincan İli, İliç İlçesi, Çöpler Mevkii'nde; Çöpler Kompleks Madeni Projesi için ilgili kurum ve kuruluşların OLUMLU görüşleri alınarak 16 Nisan 2008 tarihinde verilen ÇED Olumlu Kararı'na istinaden tesis faaliyete başlamıştır.

07.10.2021 tarihinde Çöpler Maden İşletmesi kapasite artışına ilişkin "ÇED Olumlu Kararı" verilmiştir. Söz konusu karar kapsamında; planlanan üniteler henüz inşaat aşamasında olup, herhangi bir üretim söz konusu değildir.

Liç sahasında 13 Şubat 2024 tarihinde meydana gelen heyelan sonucu meydana gelen çevre kirliliğine istinaden; 116 Milyon 164 Bin 272 TL para cezası uygulanmış ve Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulmuştur.

Yaşanan elim heyelan olayı sonrasında, depolama onay belgesi ve izin/lisans koşullarının ortadan kalktığının tespit edilmesi sonucunda Faaliyet Durdurma kararı alınarak "Çevre İzin ve Lisans Belgesi" iptal edilmiştir.

2021 ÇED Olumlu kararının iptali için açılan davalarla ilgili olarak, Erzincan İdare Mahkemesi 09.08.2024 tarihinde 2021 ÇED Olumlu Kararının İptali kararı vermiştir. Bakanlığımızın itirazına istinaden Danıştay"da temyiz süreci devam etmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Erzincan'ın İliç ilçesindeki maden sahasında meydana gelen toprak kayması sonucu ortaya çıkan siyanür ve ağır metale ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10282, 1 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10282-erzincan-in-ilic-ilcesindeki-maden-sahasinda-meydana-gelen-toprak-kaymasi-sonucu-ortaya-ci (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/55da1c14-b871-44d8-81a7-018e09a8be06

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
