# Kiraz üretimi yapan çiftçilerin sorunlarının giderilmesine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10479 - **Veren:** Hikmet Yalım Halıcı (CHP, Isparta) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 27 Mayıs 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa2d8c91-5949-4301-b94a-018e3bb18a2c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10479-kiraz-uretimi-yapan-ciftcilerin-sorunlarinin-giderilmesine-iliskin > Hikmet Yalım Halıcı (CHP), 13 Mart 2024 tarihinde 7/10479 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 27 Mayıs 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. Maddeleri gereğince arz ederim. Kiraz, Türkiye'nin önemli tarım ihraç ürünlerinden birisidir. Rusya, Fransa, İngiltere ve Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine ihraç edilmektedir. Dünya'da en çok kiraz üretiminin yapıldığı yer Türkiye'dir. Kiraz üretiminde Türkiye'yi ikinci sırada ABD, üçüncü sırada Şili ve dördüncü sırada Özbekistan takip etmektedir. Isparta'nın Uluborlu ilçesinde coğrafi işaret tescili alan dünyaca ünlü Napolyon kirazı, her yıl Haziran sonu ve Temmuz ortasına kadar hasat edilmekte ve pazara çıkmaktadır. Ancak, sağlıklı bir taban fiyatı oluşturulmadığı için üreticiler satışta büyük sıkıntılar yaşamaktadır. Kiraz alım fiyatlarında sistemli bir şekilde düşüş gerçekleştirilmektedir. Mazota, ilaca, gübreye, elektriğe, suya ve diğer giderlere durmadan fahiş zamlar gelirken; kiraz alım fiyatları ise her yıl daha da erimekte bu da üreticileri büyük sıkıntılara sokmaktadır. Yok pahasına satıl alınan kirazlar; şehirler ve uluslar arası pazarlarda yüzde 300 karla satılabilmektedir. Üreten, emek veren ve satışa çıkaran üreticiler mağdur olmakta, sadece küçük bir azınlık kısa sürede zengin edilmektedir. Bu yaşananlarda ihracat yapılacak ülke pazarlarındaki organizasyon ve kurumsal yapı eksikliği de üreticinin ve Türkiye'nin zararına olmaktadır. Napolyon kirazı Avrupa piyasalarında 20 Euro, ülkemiz içindeyse 60 Türk Lirasına satılmaktadır. Ancak üreticilerden 30 Türk Lirasına alınmaktadır. Yaşanan bu ağır mağduriyet giderilmeli ve gereken yasal önlemler en hızlı şekilde alınmalıdır. Bu bağlamda; I — Dünya'da en çok kiraz üretimini yapan ülkemiz çiftçisinin mağduriyetinin giderilmesi ve üreticilerimizin hak ettikleri alım fiyatı ile kirazlarını satması için ne zaman adım atacaksınız? 2 — Çiftçinin hakkının korunması amacıyla; kiraz fiyatının ve diğer yaş meyvelerin fiyatlarının il ticaret müdürlükleri ve illerdeki ticaret borsaları tarafından belirlenmesi için 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da ne zaman değişiklik yapılacaktır? 3 — Alım fiyatlarının düşük olması nedeniyle zarar uğrayan çiftçilerin, uğradıkları zararı karşılamak için harekete geçilecek midir? 4 — Üreticileri ihracat özelinde organize edecek bir birlik kurulması ve ihraç pazarlarının üretici ve Türkiye"nin lehine koordine edecek yapıların kurulması için bir plan ve projeniz bulunmakta mıdır? Varsa bunlar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımızca ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere destekleme ödemesi yapılmaktadır. 2023 yılında 41,9 milyar TL bitkisel üretim desteği çiftçilerimize ödenmiştir. Tarımsal destekler 2024 yılında 91,55 milyar TL'dir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu Kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bitkisel üretim planlamasına 01.09.2024 tarihinden itibaren öncelikle hububat, baklagil, yağlı tohumlu bitkiler ve yem bitkileri ile patates ve kuru soğan da geçilecek olup zamanla planlama kapsamına alınan ürün sayısı artırılacaktır. Planlamada sulama durumu, su kısıtı, münavebe, pazarlama olanakları, tarıma dayalı sanayi durumu, depolama ve işleme kapasitesi ile çiftçi deneyimleri gibi yerel koşullar dikkate alınacaktır. Gıda ve tarım ürünleri piyasalarının daha yakından izlenmesi amacı ile kurulan, Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesi piyasaların izlenmesi görevini yerine getirmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Hikmet Yalım Halıcı (CHP, Isparta). “Kiraz üretimi yapan çiftçilerin sorunlarının giderilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10479, 13 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10479-kiraz-uretimi-yapan-ciftcilerin-sorunlarinin-giderilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa2d8c91-5949-4301-b94a-018e3bb18a2c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.