# Sığınma evlerinde kalan kadınların oy kullanması için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10617 - **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 20 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 11 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13f47736-de2a-4e22-9248-018e60011431 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10617-siginma-evlerinde-kalan-kadinlarin-oy-kullanmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 20 Mart 2024 tarihinde 7/10617 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 11 Haziran 2024). ## Önerge metni HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTS: GRUP BAŞKANLIĞI Sayı 6E2).... Tarih 200320114... , a, , ii. ği TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.19.3.2024 Muş/Milletvekili Son yıllarda kadınlara yönelik şiddet artarak devam ederken sığınma evlerinde bulunan kadınların büyük çoğunluğu yurttaşlık haklarından biri olan seçme ve seçilme haklarını kullanamamıştır. 2019 yerel seçimlerinde sığınma evlerinde kalan yaklaşık 30 bin kadın, adreslerinin Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSK) internet sitesinden öğrenilebileceği endişesiyle sandık başına gitmediği, bu sebeple 2009 yılından beri sığınma evlerinde bulunan kadınların oy haklarından mahrum bırakıldığı kamuoyuna yansımıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın açıklamalarına göre 2018 Genel Seçimlerinde ve 2019 Yerel Seçimlerinde sığınma evlerinde bulunan her 5 kadından 4'ü oy kullanamamıştır. Bakanlık oy kullanma talebinde bulunan kadınların güvenliklerinin sağlandığını açıklamıştır. Ancak söz konusu uygulamanın birçok risk taşıdığı, kadınların çok ciddi güvenlik kaygısı olduğu açıktır. Türkiye Kadın Hakları Federasyonu, YSK'nın koruma kararı aldıran kadınlara yönelik tedbirlerinin yetersiz olduğunu, koruma kararı aldırmamış ama sığınma evine gitmiş kadınların nerede oy kullanacağına dair ibare bulunmadığını ifade etmiştir. Bu bağlamda; 1. 2018 Genel Seçimlerinde ve 2019 Yerel Seçimlerinde sığınma evlerinde bulunan her 5 kadından 4'ü oy kullanamadığı Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? 2. Şiddete maruz kalmış kadınların yurttaşlık hakları gereği olarak oy kullanmasına yönelik Bakanlığınızın çalışmaları ve girişimleri nelerdir? 3. YSK'nın tedbirlerinin yetersiz olmasına, koruma kararı aldırmayan ancak sığınma evlerinde bulunan kadınların güvenli bir şekilde oy kullanmasına yönelik Bakanlığınız tedbir almış mıdır? Bu tedbirler nelerdir? 4. 2024 Mart ayı itibariyle sığınma evlerinde bulunan kadın sayısı kaçtır? 31 Mart 2024 Yerel Seçimlerinde sığınma evlerinde bulunan kadınların bulundukları yerlerde oy kullanmasına yönelik Bakanlığınız adım atacak mıdır? 5. 2023 Genel Seçimlerinde sığınma evlerinde bulunan kadın sayısı kaçtır? Bu kadınlardan kaçı oy kullanmıştır? 6. 2023 Genel Seçimlerinde Muş'ta sığınma evinde bulunan kadın sayısı kaçtır? Bu kadınlardan kaçı oy kullanmıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7110617 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Telefon No:(312) 705 7330 ş ğa Te Muş Milletvekili Sayın Sümeyye BOZ'a Ait 7/10617 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un "Seçmen Kütükleri" başlıklı beşinci kesiminde yer alan "Tanımlar" başlıklı 28. maddesinde seçmenin adresi, "seçmenin devamlı oturduğu konutun bulunduğu ilçe, muhtarlık, sokak isimleri ile binanın kapı ve varsa daire numarası" olarak tanımlanmıştır. Seçmen kütükleri adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresi bilgileri esas alınarak Yüksek Seçim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslara göre her yıl yeniden düzenlenmekte, sürekli bilgi toplama ile her seçim döneminde güncelleştirilmektedir. Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesi'nin "Yerleşim Yeri Adresi" başlıklı 6. maddesinin dokuzuncu fıkrasında "Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunan ya da sağlık, bakım kurumunda veya ceza evinde bulunanların yerleşim yeri adresi son yerleşim yeri adresidir.", "Diğer Adres" başlıklı 7. maddesinin üçüncü fıkrasında "Askerlik hizmetinin yapıldığı yer, yatılı okul, çocuk ıslah evi, yetiştirme yurdu, hastane, cezaevi, öğrenci yurdu, huzurevi gibi kişinin geçici olarak kaldığı adresler diğer adres olarak kaydedilir.", "Adres Yükümlüğü" başlıklı 18. maddesinin altıncı fıkrasında ise "Yatılı okul, hastane, huzur evi, yetiştirme yurdu, çocuk yuvası, cezaevi, öğrenci yurdu gibi yerlerde kalanların adresleri ilgili kurum yetkililerince bildirilir." hükümleri yer almaktadır. Bu bağlamda; 6284 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrası uyarınca hakkında bilgilerinin gizli tutulmasına karar verilmeyen ve ikamet adresinden farklı bir ildeki konukevinden hizmet alan kadınlarla ilgili olarak, kişinin hizmet aldığı konukevinin bulunduğu ilçe sınırları içerisinde oy kullanma talebinin bulunması halinde, (Yurt İçi Seçmen Kütüğünün Güncelleştirilmesi Usul ve Esaslarını Gösterir 140/1 sayılı Genelge ve Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesi hükümleri uyarınca işlem yapılmaktadır. Bu hususlar Bakanlığımızın talebine istinaden Yüksek Seçim Kurulu tarafından verilen 19.03.2023 tarihli ve 2023/176 numaralı kararda da belirtilmektedir. 31 Mart 2024 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Genel Seçimleri ile ilgili olarak seçmenin kadın konukevinden hizmet aldığı il sınırlarında oy kullanabilmesi için yapılması gereken işlemlere dair Bakanlığımız Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından 08 Ocak 2024 tarihinde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine yazı yazılmıştır. 31 Mart 2024 tarihinde Bakanlığımıza bağlı kadın konukevlerinden 1.038 kadın hizmet almıştır. Diğer taraftan Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ile hakkında gizlilik kararı bulunan seçmenlerin mahremiyetleri ve güvenlikleri ihlal edilmeden oy kullanabilmelerine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Bilindiği üzere 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulanma Yönetmeliğinin 32. maddesinde hakkında gizlilik kararı bulunan "Korunan kişiye yapılacak tebligatlarda ŞÖNİM'e ait adres bilgileri kullanılır." hükmü yer almaktadır. Korunan kişinin seçmen bilgileri, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünde kayıtlı ŞÖNİM adresi esas alınarak düzenlenmektedir, Hakkında gizlilik kararı bulunan kadınların oy kullanacakları sandıklar, ŞÖNİM'in sınırları içinde yer aldığı bölgede belirlenmekte ve seçmen kartları ilgili mahalle muhtarlığına teslim edilmektedir. YSK tarafından gizlilik kararının etkinliği bakımından alınan tedbirler kapsamında, hakkında gizlilik kararı bulunan kişilerin "seçmen sorgulama" ekranında, seçmen ve sandık bilgisine ilişkin sorgulama yapan korunan kişi, "seçmen ve sandık bilgilerini öğrenmesi için ilde bulunan ŞÖNİM'e başvurmaya" yönlendirilmektedir. ŞÖNİM tarafından konuya ilişkin gerekli bilgilendirme ve yönlendirme gerçekleştirilmektedir. Bilindiği üzere, kadın konukevleri şiddete uğrayan veya şiddete uğrama ihtimali olan kadınların varsa çocukları ile birlikte, şiddetten korunması, psiko-sosyal sorunlarının çözülmesi ve güçlendirilmesi amacıyla geçici süreyle kalabilecekleri kuruluşlardır. Kadın konukevlerinde hizmet alan kadınların şiddetsiz bir ortamda, yaşadıkları travma ile başa çıkabilmeleri ve yeniden sağlıklı ilişkiler sürdürebilmelerine destek olmak üzere mesleki çalışmalar yapılarak kadın konukevlerinden ayrıldıktan sonra yaşamlarını kendi talepleri doğrultusunda sürdürmelerini sağlamak esastır. Kadınların hizmet aldığı konukevinin bulunduğu yerde oy kullanma talebinin bulunması halinde yapılması gereken işlemlere dair Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerimize gerekli bilgilendirme yapılmakta ve kolluk ile iş birliği halinde güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle kadınların oy kullanmaları sağlanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 67. maddesinde belirtildiği üzere; on sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme ve halkoylamasına katılma haklarına sahiptir. Her seçim döneminde kadın konukevlerinden hizmet alan şiddet mağduru kadınlara, oy kullanabilmelerine ilişkin gerekli bilgilendirme ve rehberlik yapılmaktadır. Oy kullanma süreci kişilerin bireysel tercihlerine bağlı olduğundan çalışmalar bu kapsamda yürütülmektedir. Adres değişikliğinin YSK tarafından belirlenen askı süresi içinde yapılabilmesi, kadınların oy kullanmaya yönelik taleplerinin olmaması ve kadınların konukevlerinden büyük oranda kısa süreli hizmet alması gibi nedenler seçimlerde oy kullanma sürecini etkilemektedir. Netice itibariyle seçim tarihinde, 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve 27. Dönem Milletvekili Seçimi, 31 Mart 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri ile 14 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı ve 28. Dönem Milletvekili Seçiminde Bakanlığımızdan hizmet alan şiddet mağduru kadınların oy kullanacakları sandık çevresinde güvenliğin sağlanması adına gerekli ek tedbirlerinin alınması için ilgili kolluk birimlerine gerekli bilgilendirme yapılarak koordinasyon sağlanmıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri aracılığıyla lojistik destek verilerek kolluk ile iş birliği halinde güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle kadınların oy kullanmaları sağlanmıştır. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Sığınma evlerinde kalan kadınların oy kullanması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10617, 20 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10617-siginma-evlerinde-kalan-kadinlarin-oy-kullanmasi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13f47736-de2a-4e22-9248-018e60011431 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.