# Özel sektörde çalışanların refakat izninden yararlandırılması talebine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10622 - **Veren:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 20 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 27 Mayıs 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f1a2e521-d1ff-4352-916d-018e6020f283 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10622-ozel-sektorde-calisanlarin-refakat-izninden-yararlandirilmasi-talebine-iliskin > Elvan Işık Gezmiş (CHP), 20 Mart 2024 tarihinde 7/10622 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 27 Mayıs 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. 18.03.2024 Elvan İşık GEZMİŞ Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105*inci maddesi ve bu kanuna istinaden çıkarılan 29/10/2011 tarih 28099 sayılı Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik memurların refakat iznini düzenlemektedir. Refakat izni bakım ihtiyacı olan kişilerin bu gereksinimini karşılamak için öngörülen bir düzenlemedir. Bu izni kullanacak olanın bir yakınının fiziki hareketlerinin ve aklı becerilerinin kısıtlılığı nedeniyle onun yardımına ihtiyaç duyması gerekir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/a ve 4/b bendi kapsamında istihdam edilenler refakat izin hakkını kullanabilirken 4/c ve 4/d'ye tabi geçici ve sürekli işçiler 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi oldukları için kapsam dışında kalmışlardır. Günümüzde her çalışanın böyle bir izne ihtiyaç duyma oranının azımsanamayacak düzeyde olduğu görülmektedir. Bu durumun insani bir ihtiyaç olduğu, bir yakını rahatsızlanan ve bakıma muhtaç hale gelen kimsenin, bu yakınının yanında olmak istemesi anlaşılır bir durumdur. Farklı istihdam türünde ve farklı statülerde görev yapan olan çalışanların tümünün bu haktan yararlanabilmesi, istihdam türünden kaynaklanan farklılıkların en aza indirilmesi iş barışına katkı sağlayacağı gibi risk altında bulunan aile bireylerini koruyabilmek adına aile içi sosyal dayanışmayı da arttıracaktır. Refakat izninin kapsamına kamuda görev yapan sözleşmeli personeller de dâhil edilmiş, yasanın uygulama kapsamı genişletilmiştir, fakat 4857 İş Kanuna göre özel sektörde çalışan işçilerin refakat iznine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır. Bu hususta: 1. 4857 İş Kanuna göre özel sektörde çalışan işçilerin ücret kaybı yaşamadan refakat izni kullanabilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir? İş kanunu kapsamında çalışan işçilere de bu hakkın tanınması hususunda bir çalışma yürütülmekte midir? 2. Tüm çalışanların ortak bir ihtiyacına karşılık gelen refakat iznine yönelik eşitsizlik konusunda bir araştırma ve yaşanan mağduriyete yönelik istatistikler bulunmakta mıdır? 3. Büyük bir sosyal soruna çözüm niteliğinde, refakat izni konusunda, memurlar dışında diğer sözleşme hükümlerine tabi çalışan kesimleri de kapsayacak düzenlemeler yapılması düşünülmekte midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :27.03.2024 tarihli ve E-43452347-120.07.04-1401902 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Giresun Milletvekili Sayın Elvan Işık GEZMİŞ tarafından yöneltilen 7/10622 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "4857 sayılı İş Kanununun "Mazeret İzni" başlıklı ek ikinci maddesinde, "İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir. İşçilerin en az yüzde yetmiş oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisinde, hastalık raporuna dayalı olarak ve çalışan ebeveynden sadece biri tarafindan kullanılması kaydıyla, bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on güne kadar ücretli izin verilir. " hükmüne yer verilmektedir. Bununla birlikte her ne kadar İş Kanununda, yukarıdaki düzenleme dışında işçilere refakat izni verileceğine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiş ise de, anılan Kanunda asgari hususlar belirtilmiş olup söz konusu hususun işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmeleri ile serbestçe belirlenebilmesi mümkün bulunmaktadır. " Prof. Dr. Vedal IŞIKHAN Bakan Ayrıntılı bilgi için irtibat: Soru Önergeleri Birimi Çankaya / ANKARA ANAM MAL LA AN --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Özel sektörde çalışanların refakat izninden yararlandırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10622, 20 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10622-ozel-sektorde-calisanlarin-refakat-izninden-yararlandirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f1a2e521-d1ff-4352-916d-018e6020f283 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.