# İşe giriş tarihleri sebebiyle emekliliğe hak kazanmada mağduriyet yaşayan engellilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10734
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 25 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 227 gün sonra, 7 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f676cc1a-7aea-44e4-9161-018e7a83cfcb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10734-ise-giris-tarihleri-sebebiyle-emeklilige-hak-kazanmada-magduriyet-yasayan-engellilere-ilis

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 25 Mart 2024 tarihinde 7/10734 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 227 gün sonra, 7 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma iletilen bilgide; "30.09.2008 tarihinde işe giren 9050 engelli bir kişi, sadece sakatlık vergi indirimi ile 20 yıl sigortalılık süresi ve 4400 günle (4-a) SSK'dan emekli olurken; bir gün sonra 01.10.2008 tarihinde işe giren yüzde 50 engelli (4-a) SSK'lı biri ise 16 yıl sigortalılık süresi ve 3700 günle emekli olabiliyor. Yani | gün sonra işe giren kişi de hem sakatlık vergi indirimi aranmıyor, hem 4 yıl erken emekli olabiliyor ve 700 gün daha az prim ödeyerek emekli olabiliyor. Bir de 01.10.2008 tarihinden önce çalışmaya başlayan ve sakatlık vergi indiriminden yararlanamayan engellilere erken emeklilik hakkı da tanınmıyor. Muhakkak vergi indirim belgesi isteniyor ama bir gün sonra işe girenlerden bu vergi indirim belgesi de istenmeden emekli olunuyor." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Eğerbuiddialar doğruysa konu ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat,2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 29.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1403105 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU tarafından yöneltilen 7110734 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Yaşlılık sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları" başlıklı 28. maddesinin 9. fıkrasında; "Sosyal Güvenlik Kurumunca (SGK) yetkilendirilen sağlık hizmet sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, SGK Sağlık Kurulunca çalışma gücündeki kayıp oranının; 2630 ilâ 2659 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar için, en az 16 yıldan beri sigortalı olmak ve 4320 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak, 2640 ilâ 2049 arasında olduğu anlaşılan sigortalılar için ise, en az 18 yıldan beri sigortalı olmak ve 4680 gün, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmak şartıyla ikinci fikranın (a) bendindeki yaş şartları aranmaksızın yaşlılık aylığına hak kazanırlar.' hükmü yer almaktadır.

Bununla birlikte, "506 sayılı Kanunun malullük ve engellilik hükümlerine ilişkin geçiş hükümleri' başlıklı geçici 10. maddesinin ikinci fıkrasında 'Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60. maddesinin (c) bendinin (b) alt bendi ve geçici 87. maddesine göre işlem yapılır." ve Mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60. maddesinin (c) bendinin (b) alt bendinde ise; "Sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılardan; ilgili mevzuatı uyarınca, I. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onbeş yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, I. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az onsekiz yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak, WI. derece sakatlığı olanlar yaşları ne olursa olsun en az yirmi yıldan beri sigortalı olmak ve en az 4400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmaları şartıyla yaşlılık aylığından yararlanırlar.' hükümleri yer almaktadır.

Buna göre, 1.10.2008 öncesinde sadece #/1-(a) kapsamında sigortalı olanlar için geçerli olan engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olanlara yaş şartı aranmaksızın, genel yaşlılık aylığı koşullarına göre daha az gün ve sigortalılık süresi şartı ile aylık bağlanmaktadır.

Reform sonrası ise (1/10/2008 sonrasında) tüm sigortalılar için engel durumundan bağımsız olarak çalışma gücü kaybına göre yine yaş şartı aranmaksızın ve genel yaşlılık aylığı koşullarına göre daha düşük gün ve sigortalılık süresi öngörülerek aylığa hak kazanılması düzenlenmiştir.

Bu itibarla, bahse konu değişiklikler sigortalıların ilk defa sigortalı old ı tarihte tabi olduğu mevzuatın farklılığından kaynaklanmaktadır."

Prof. Dr. VedafAŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

Talafan:/2191 704 AN

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “İşe giriş tarihleri sebebiyle emekliliğe hak kazanmada mağduriyet yaşayan engellilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10734, 25 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10734-ise-giris-tarihleri-sebebiyle-emeklilige-hak-kazanmada-magduriyet-yasayan-engellilere-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f676cc1a-7aea-44e4-9161-018e7a83cfcb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
